QUẢNG TRỊ, Việt Nam (NV) – Cửa biển Lý Hòa ở xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị, vừa được nạo vét đã bị cát bồi lấp khiến hàng trăm tàu thuyền của ngư dân không thể ra khơi, nước không thoát ra biển, gây ngập úng đồng ruộng.
Báo VnExpress hôm 3 Tháng Sáu ghi nhận, hiện cửa biển Lý Hòa, ở xã Đông Trạch, bị một dải cát dài khoảng 1.6 km, rộng gần 100 mét chắn ngang luồng lạch khiến tàu thuyền qua lại phải canh con nước để qua lại luồng nước sâu nửa mét, rộng hơn 15 mét.
Ông Hồ Sĩ Quang, 45 tuổi, chủ tàu cá ở xã Đông Trạch, cho biết mỗi buổi chiều, ông phải đứng hàng giờ bên cửa biển quan sát con nước trước khi quyết định cho tàu xuất bến.
Tuy nhiên, điều khiến ông Quang lo nhất không phải sóng gió ngoài khơi mà là đoạn luồng vừa chật hẹp, vừa nông cạn ngay trước cửa biển, bởi chỉ cần lệch hướng, con tàu có thể mắc cạn.
“Nhiều hôm nước triều xuống, tàu không thể vào được tôi phải neo ngoài biển, rất nguy hiểm nếu gặp thời tiết xấu,” ông Quang lo lắng nói.
Theo ông Quang, tình trạng cửa biển Lý Hòa bị cát bồi lấp đã kéo dài nhiều năm. Mỗi lần chính quyền thuê máy móc nạo vét, luồng lạch chỉ thông thoáng được vài ngày rồi lại bị cát lấp kín sau những đợt gió chướng.
“Phương án này giống như muối bỏ bể, tiền của bỏ ra nhưng hiệu quả không cao,” ông Quang ngao ngán nói.
Thừa nhận với báo VnExpress, ông Võ Hải Quân, chủ tịch xã Đông Trạch, cho biết giải pháp nạo vét hiện nay chỉ mang tính tạm thời. Ủy ban xã đã đề nghị tỉnh xem xét bố trí kinh phí xây dựng hệ thống kè bờ và cống tháo lũ kết hợp luồng thông thuyền, nhằm ổn định lâu dài dòng chảy, bảo đảm sinh kế cho người dân ven biển, song không biết có được phê duyệt hay không.
Theo ông Quân, từ đầu năm 2026 đến nay, địa phương đã hai lần nạo vét với tổng kinh phí 900 triệu đồng ($34,167) nhưng nguy cơ cửa biển bị bịt kín trở lại vẫn hiện hữu. Hàng trăm ngư dân thấp thỏm nhìn con nước mỗi ngày, đối mặt nguy cơ mất an toàn và giảm sinh kế.
Cửa biển Lý Hòa là một trong năm cửa sông chính ở phía Bắc tỉnh Quảng Trị, nơi ra vào của hơn 310 tàu cá lớn nhỏ. Khi luồng bị bồi lấp, nhiều tàu không thể ra khơi. Một số chủ tàu phải thuê máy cẩu đưa tàu vượt qua bãi cát, phát sinh thêm chi phí trong khi giá nhiên liệu và chi phí đánh bắt ngày càng tăng cao.
Đặc biệt, đối với các tàu lớn dài khoảng 12 mét, việc ra vào gần như không thể. Nhiều chủ tàu buộc phải đưa tàu về neo đậu tại âu thuyền Thanh Khê, cách khoảng 6 km, hoặc vào phường Đồng Hới, cách khoảng 20 km, làm tăng chi phí đi lại, vận chuyển ngư cụ.
Không chỉ ảnh hưởng đến nghề cá, cửa biển bị bịt kín còn khiến nước trong sông Lý Hòa khó thoát ra biển, làm khoảng 50 hécta lúa bị ngập úng, 20 hécta không thể gieo trồng đúng thời vụ.
Bên cạnh đó, hơn 200 hécta nuôi trồng thủy sản cũng bị ảnh hưởng do nguồn nước tù đọng.
Không chỉ cửa biển bị bồi lấp, khu vực bờ Nam sông Lý Hòa đang bị xâm thực mạnh. Nhiều diện tích rừng phòng hộ bị cuốn xuống sông, nguy cơ sạt lở tiếp tục uy hiếp nhà dân ven bờ.
Trước đó, hồi Năm 2022, cửa biển này từng bị cát bồi lấp, tỉnh Quảng Bình trước đây đã chi ra 14 tỷ đồng ($531,510) để nạo vét, khơi thông luồng lạch. Tuy nhiên, sau mùa mưa lũ cùng năm, cửa biển lại bị cát lấp kín như cũ. (Tr.N)
