WASHINGTON, DC (NV) – Quyết định của Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth gạch tên chín sĩ quan Hải Quân khỏi danh sách thăng cấp, trong đó có toàn bộ phụ nữ được đề nghị lên cấp phó đề đốc một sao, đang gây lo ngại sâu rộng trong hàng ngũ nữ quân nhân. Một số nữ sĩ quan nói với Associated Press (AP) rằng hành động can thiệp bất thường này khiến họ cảm thấy sự nghiệp của mình có thể đã chạm một “trần giới hạn,” và thế hệ lãnh đạo nữ tương lai trong quân đội Mỹ có thể bị ảnh hưởng lâu dài.
Theo AP, Hải Quân ban đầu chọn 31 sĩ quan để thăng từ cấp đại tá lên phó đề đốc một sao. Tuy nhiên, Bộ Trưởng Hegseth sau đó can thiệp và loại chín người khỏi danh sách, gồm ba phụ nữ và hai người sĩ quan nam giới da đen, theo một giới chức quốc phòng nói với điều kiện giấu tên vì thông tin chưa được phép công bố công khai.
Vì cả ba phụ nữ trong danh sách đều bị loại, Hải Quân năm nay sẽ không thăng cấp bất kỳ phụ nữ nào lên cấp đô đốc một sao.
Điều này gây chú ý vì phụ nữ chiếm khoảng một phần tư tổng số sĩ quan Hải Quân và gần một phần ba các cấp bậc trung cấp của lực lượng hải quân, theo dữ liệu quân sự năm 2024. AP cho biết họ đã nói chuyện với tám nữ sĩ quan Hải Quân thuộc nhiều cấp bậc và thời gian phục vụ khác nhau. Những người này yêu cầu giấu tên vì lo bị cấp trên trả đũa.
Một số nữ sĩ quan cấp thấp hơn nói họ xem quyết định này như dấu hiệu rằng sự nghiệp của họ sẽ bị chính trị hóa nếu họ tiến quá cao trong hệ thống cấp bậc. Một số nói họ cảm thấy ít được trân trọng hơn trong quân đội, và tự hỏi liệu cảm giác đó có phải chính là một phần của thông điệp mà quyết định này muốn gửi ra hay không.
Ngũ Giác Đài đến nay chưa đưa ra lý do vì sao ba phụ nữ, cũng như sáu người còn lại, bị loại khỏi danh sách thăng cấp. Ông Sean Parnell, phát ngôn viên hàng đầu của Bộ Quốc Phòng, nói trên mạng xã hội rằng “thăng cấp trong quân đội được trao cho những người đã xứng đáng,” và Ngũ Giác Đài “sẽ không bao giờ xem màu da hay giới tính của một quân nhân là yếu tố trong việc thăng cấp.”
Tuy nhiên, điểm gây tranh cãi là quy trình thăng cấp của Hải Quân vốn được xem là ổn định và minh bạch trong nhiều năm. Binh chủng này thường triệu tập một hội đồng thăng cấp gồm các sĩ quan để xem xét hồ sơ của những người đủ điều kiện và chọn ra người có năng lực tốt nhất. Danh sách ban đầu gồm 31 sĩ quan được thực hiện theo chỉ đạo của bộ trưởng hải quân lúc đó là ông John Phelan, một người do Tổng Thống Donald Trump bổ nhiệm.
Chỉ thị của cựu Bộ Trưởng Phelan yêu cầu hội đồng đề nghị thăng cấp “những sĩ quan đủ phẩm chất nhất” trong từng nhóm cạnh tranh. Chỉ thị này cũng nói hội đồng phải xem xét thành tích, năng lực, phẩm chất và các yếu tố liên quan khác. Đáng chú ý, vì Trung Quốc giữ vai trò nổi bật trong Chiến Lược An Ninh Quốc Gia của chính quyền Trump, chỉ thị còn yêu cầu xem xét đặc biệt những sĩ quan có hiểu biết sâu về các vấn đề chính trị-quân sự, lợi ích chiến lược của United States tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, và kế hoạch tác chiến dự phòng cho khu vực này.
Danh sách đầy đủ 31 người được ông Phelan, các lãnh đạo Hải Quân khác, và Tướng Dan Caine, tổng tham mưu trưởng, chấp thuận trước khi đến tay ông Hegseth. Chính ông Hegseth là người thay đổi danh sách, theo giới chức quốc phòng.
Ông Hegseth từ lâu lập luận, nhưng không đưa ra bằng chứng, rằng phụ nữ trong quân đội được hưởng ưu đãi và không phù hợp với vai trò chiến đấu. Hồi Tháng Chín, ông nói với hàng trăm lãnh đạo quân sự rằng trong thời gian quá dài, quân đội đã thăng cấp quá nhiều lãnh đạo “vì những lý do sai lầm,” dựa trên sắc tộc, chỉ tiêu giới tính và “những lần đầu tiên trong lịch sử.” Ông cho rằng cách làm việc đó làm Bộ Quốc Phòng “kém năng lực hơn và ít gây tiêu diệt hơn.”
Nhưng chỉ thị của ông Phelan lại ghi rõ Hải Quân không được phân biệt đối xử dựa trên sắc tộc, tôn giáo, màu da hoặc giới tính, và hướng dẫn này không được hiểu là cho phép ưu đãi bất kỳ sĩ quan hay nhóm sĩ quan nào. Vì vậy, câu hỏi đặt ra là nếu danh sách đã qua quy trình chuyên môn và không có bằng chứng công khai về sai sót, vì sao bộ trưởng quốc phòng lại can thiệp vào phút cuối?
Trong quân đội, niềm tin vào quy trình thăng cấp rất quan trọng. Một sĩ quan có thể chấp nhận bị loại nếu họ tin quy trình công bằng. Nhưng nếu họ cảm thấy quyết định được đưa ra vì chính trị, vì định kiến giới tính, hoặc vì một thông điệp ý thức hệ từ lãnh đạo dân sự, thì thiệt hại không chỉ là một vài hồ sơ thăng cấp mà đánh vào lòng tin của cả quân đội.
Điều nguy hiểm hơn là thông điệp gửi đến thế hệ trẻ. Nếu nữ sĩ quan nhìn lên và thấy những người phụ nữ đạt đến ngưỡng đô đốc bị gạch tên hoặc bị sa thải không giải thích, họ có quyền tự hỏi rằng mình có thật sự có đường đi lên hay không? Khi câu hỏi đó xuất hiện, quân đội không chỉ mất vài lãnh đạo nữ. Quân đội có thể mất luôn nhiều người tài trước khi họ kịp trở thành lãnh đạo.
Trong bối cảnh Mỹ đang chuẩn bị cho cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Hải Quân cần giữ người giỏi, không phải tạo cảm giác rằng chính trị đảng phái đang chen vào hồ sơ thăng cấp. Một lực lượng hải quân mạnh không thể chỉ dựa vào tàu chiến và hỏa tiễn nhưng cần một hệ thống nhân sự khiến người phục vụ tin rằng năng lực được đánh giá công bằng. (MPL)
