Thiện Lê/Người Việt
SAN FRANCISCO, California (NV ) – Vào Tháng Mười Một này, hàng triệu người Mỹ sẽ đi bỏ phiếu, nhưng hiện nay bầu cử vẫn còn nhiều rào cản đối với người thiểu số. Những rào cản đó là chủ đề của buổi hội thảo do Truyền Thông Cộng Đồng Mỹ (ACoM) tổ chức hôm Thứ Sáu, 25 Tháng Chín.
Cử tri khắp Hoa Kỳ đang gặp nhiều khó khăn trong việc bỏ phiếu, và các cộng đồng thiểu số đang đối mặt với những khó khăn lớn nhất, có thể làm mất đi nhiều thập niên tiến bộ trong bầu cử.
Họ cảm thấy bị tước quyền bầu cử vì chia lại địa hạt làm lá phiếu của họ không còn ý nghĩa nhiều như trước. Nhiều cộng đồng còn sợ Cảnh Sát Di Trú (ICE) xuất hiện tại các phòng phiếu. Thêm vào đó là các rào cản về ngôn ngữ và có thể bỏ phiếu được hay không, nhất là tại những khu vực hẻo lánh.
Vào năm 2024, số cử tri đi bỏ phiếu tăng đáng kể trong mùa bầu cử tổng thống, có đến 2/3 cử tri gốc Phi Châu tham gia, và cử tri gốc Á Châu và Latino cũng có thông số tương tự. Tuy nhiên, liệu mùa bầu cử của năm 2026 có được số cử tri như vậy hay không khi có nhiều rào cản?
Các diễn giả của hội thảo là những chuyên gia về pháp lý và bầu cử. Họ thảo luận về những rào cản mà cử tri phải vượt qua, tình hình chính trị và pháp lý của mùa bầu cử, cũng như những nỗ lực để bảo vệ quyền bầu cử cho những người muốn tham gia vào Tháng Mười Một.
Diễn giả đầu tiên là ông John Yang, chủ tịch và tổng giám đốc tổ chức Thăng Tiến Công Lý Người Mỹ Gốc Á (AAJC), nói về những rào cản mà người thiểu số phải vượt qua trong bầu cử.
Đầu tiên, ông nói về phiếu bầu qua thư, nhắc đến phán quyết gần đây của Tối Cao Pháp Viện, bảo đảm bỏ phiếu qua thư vẫn do các giới chức bầu cử của tiểu bang thực hiện chứ không phải do chính phủ liên bang. Vì vậy, ông khuyên cư dân nên liên lạc các cơ quan bầu cử địa phương để tìm hiểu về thay đổi gần đây.
Một vấn đề khác là ICE xuất hiện tại các phòng phiếu, và ông Yang nói điều đó chỉ là lời đồn, nhưng vẫn phải chuẩn bị đối phó. Cử tri có thể hỏi “Tôi bị bắt sao?” và “Tôi đi được chưa?” nếu bị chặn lại. Ông còn khuyên cử tri nên nói lớn để nhân viên phòng phiếu có thể đến giúp đỡ. Cử tri không cần thông thạo tiếng Anh để bỏ phiếu, nhưng có thể mời một người thông dịch đến giúp đỡ.
Về những phương tiện, ông Yang cho hay cử tri gốc Á Châu có thể có thể gọi số 888-274-8683, có Anh Ngữ và chín ngôn ngữ Á Châu, để hỏi về ghi danh bỏ phiếu và nhiều câu hỏi về bầu cử.
Các phòng phiếu sẽ có người giám sát và nhiều tổ chức sẽ khởi kiện nếu ICE hay những người không được phép xuất hiện tại các phòng phiếu có mặt ở đó.
Sau đó, ông khuyên cử tri nên có kế hoạch bỏ phiếu rõ ràng, chọn lựa giữa việc ra phòng phiếu bầu hoặc bầu qua thư, cũng như nên kiểm tra mọi thông tin về ứng cử viên và địa hạt trên mạng. Cử tri không nên để sợ hãi và thông tin sai lệch ngăn cản họ đi bỏ phiếu vì đó là quyền và nghĩa vụ của công dân.
Diễn giả thứ hai là bà Monica Spencer, giám đốc VoteRiders ở Georgia. Đây là tổ chức hàng đầu Hoa Kỳ giáo dục về ID cử tri và hỗ trợ bầu cử. Bà cho biết hiện nay có 38 tiểu bang đòi cử tri trình căn cước tại phòng phiếu, nhưng có khoảng 34 triệu người Mỹ không có căn cước cập nhật đầy đủ. Ngoài ra, 21 triệu cử tri đủ điều kiện lại không dễ xin được hồ sơ quốc tịch
Theo bà, cử tri người thiểu số không có thẻ ID nhiều hơn người da trắng gấp bốn lần.
Bà cho biết tiểu bang Georgia có những vấn đề như sinh viên các đại học có nhiều người gốc Phi Châu không thể dùng thẻ ID sinh viên để bỏ phiếu, và có đến 7.6 triệu cử tri ở tiểu bang này không có ID của chính phủ.
Thêm vào đó là các thùng phiếu bị giới hạn, cứ mỗi 100,000 người của một quận hạt chỉ có một thùng phiếu, lại được đặt trong các tòa nhà chính phủ và chỉ mở trong giờ hành chánh.
Tiếp theo là ông Jesus Zamora, giám đốc khu vực của tổ chức Mi Familia Vota, nói về khó khăn bầu cử ở Texas.
Tiểu bang này yêu cầu cư dân phải ghi danh cử tri qua đơn, không thể nào làm trên mạng. Cử tri phải gửi đơn đến các cơ quan bầu cử quận hạt, tạo ra nhiều rào cản. Về bỏ phiếu, nhiều cử tri người Latino phải đi bộ gần cả tiếng để đến phòng phiếu vì không có phương tiện.
Texas còn giới hạn bỏ phiếu qua thư, chỉ cho người khuyết tật và người đang ở bên ngoài Hoa Kỳ bỏ phiếu qua hình thức này. Về đơn ghi danh cử tri, những lỗi nhỏ nhất có thể làm cử tri không thể bỏ phiếu được.
Vì vậy, Mi Familia Vota có nhiều nhân viên ở Harris County, Tarrant County, và khu Rio Grande Valley để giúp đỡ cư dân và cung cấp nhiều phương tiện quan trọng.
Ông Zamora công nhận Texas có nhiều rào cản về bầu cử nhưng lạc quan vì trong năm đến 10 năm có thể đạt được sự đại diện công bằng cho người Latino qua nhiều kế hoạch chiến lược và nhiều đối tác. [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
