WASHINGTON (NV) – Hôm Thứ Ba, NBC News nói rằng mức ủng hộ của dân Mỹ cho Hillary Clinton là 48% và Donald Trump 45%, căn cứ trên thăm dò dư luận trong tuần lễ từ 9 đến 15 tháng Năm. Như vậy cách biệt giữa hai đối thủ giảm bớt so với tuần trước, Clinton xuống 1 điểm và Trump lên 1 điểm. Hầu hết các thăm dò dư luận khác cũng đưa ra kết luận tương tự.
Bà Hillary Clinton vận động tranh cử ở Louisville, Kentucky, hôm Chủ Nhật 15/5. (Hình: AP/Andrew Harnik)
Thật ra ngay lúc này hãy còn là quá sớm, chưa có đủ yếu tố để dự đoán ai sẽ là tổng thống Hoa Kỳ sau Barack Obama. Cả hai người, Donald Trump và Hillary Clinton, sẽ chỉ chính thức là ứng cử viên của hai đảng sau Đại Hội Cộng Hòa Cleveland và Đại Hội Dân Chủ Philadelphia vào tháng Bảy..
Nhưng theo lối quen thuộc của dân Mỹ, các cơ quan truyền thông liên tục hàng tuần đưa ra các kết quả thăm dò dư luận khác nhau. Điều này có thể giúp hiểu được biến chuyển trong quan điểm của cử tri , nhưng sẽ làm cho hầu hết mọi người thấy bối rối hơn nếu dự kiến về tình hình bầu cử tháng 11 sẽ như thế nào. Bởi vì bầu cử tổng thống Hoa Kỳ không thể dự đoán bằng thăm dò ý kiến cử tri toàn quốc, mà từ nay đến tổng tuyển cử sẽ còn nhiều thay đổi. Thêm nữa trên căn bản là hệ thống bầu cử gián tiếp, tất cả sẽ tùy thuộc tổ chức vận động tranh cử của hai đảng ở từng tiểu bang có hiệu quả ra sao.
Theo New York Times, chênh lệch giữa Hillary Clinton và Donald Trump trong mấy tuần vừa qua giảm đi có thể là do nhiều cử tri Cộng Hòa bây giờ đã tập hợp xung quanh Trump. Một lý do quan trọng khác là do kỹ thuật dùng Internet.nhiều hơn thay vì hỏi ý kiến trực tiếp bằng điện thoại.
Tờ báo nói rằng Trump đạt kết quả khá hơn qua thăm dò online và giải thích sự kiện này bằng cái được gọi là “tâm lý có định kiến về xã hội.” Người được hỏi sẽ dè dặt khi nói ra một ý kiến không được xã hội dễ dàng chấp nhận, chẳng hạn như ủng hộ một ứng cử viên gây nhiều vấn đề tranh cãi. Trả lời phỏng vấn trực tiếp do đó không dễ dãi như trả lời online.
Thomas Edsall, một chuyên viên phân tích các thăm dò cho biết hiện tượng này nhận thấy rõ ở bầu cử sơ bộ, nhưng đến tổng tuyển cử không biết có giá trị thế nào. Ký giả Nate Cohn của tờ New York Times cho rằng thăm dò trên mạng không đúng sự thật trong bầu cử. Thăm dò trên mạng cho biết Trump được 38% ủng hộ hồi đầu năm, vượt qua 40% thời điểm Thứ Ba Siêu Đẳng và lên tới trên 45% sau đó. Nhưng thực tế Trump chỉ được 34% phiếu cử tri ngày Thứ Ba Siêu Đẳng, 39% từ ngày đó cho tới bầu cử New York.
Nhưng Cohn cũng không loại bỏ giá trị của thăm dò trên mạng và cho là vẫn có thể phối hợp và bổ túc với thăm dò bằng điện thoại. Sự khác nhau giữa hai phương pháp thăm dò này còn ở chỗ thể thức chọn mẫu.
Nên lưu ý rằng “không quyết định,” “chưa biết” hay “ý kiến khác” không hẳn là ý kiến, và người phụ trách thăm dò qua điện thoại có thể tìm cách thúc ép cho có câu trả lời dứt khoát hơn nếu có thể được. Còn thăm dò trên mạng, nếu để “chưa biết” hay “ý kiến khác” là chọn lựa thì sẽ có rất nhiều người chọn câu trả lời này. Nhưng nếu không để chọn lựa ấy thì không rõ những người “không quyết định” thật sự có ý kiến ra sao. Nếu cho phép “skip” (bỏ qua) thì người ta có thể bỏ qua toàn thể bảng câu hỏi.
Thăm dò qua điện thoại NBC News/SurveyMonkey đầu tháng Năm cho phép chọn “chưa biết” đưa tới kết quả Clinton 47%, Trump 37% và 13% không có ý kiến, Một tuần sau đó, khi Trump đã được xem như là ứng cử viên của đảng Cộng Hòa, thăm dò không cho phép chọn “chưa biết,” kết quả Clinton 49%, Trump 44%, 7% không ý kiến. Và kết quả gần đây nhất là Clinton 48%, Trump 45%, vẫn 7% không có ý kiến.
Người ta có thể mường tượng rằng một số lớn ủng hộ Bernie Sanders sẽ chọn câu trả lời “chưa biết” vì không muốn chọn Hillary Clinton. Thăm dò mới nhất của YouGov online nói rằng 30% cử tri ủng hộ Sanders trả lời “chưa rõ” hoặc “không đi bầu,” và chỉ 55% ủng hộ bà Clinton. Nhưng theo thăm dò qua điện thoại của New York Times/CBS News thì chỉ có 9% thuộc những loại đó và 82% sẽ bỏ phiếu cho bà Clinton. Theo YouGov online, Trump được phiếu của 15% ủng hộ Sanders, còn theo thăm dò NYT/CBS Trump được 10%.
Ký giả Nate Cohn dự đoán trong số cử tri “chưa có quyết định” giữa bà Clinton và ông Trump chênh lêch chỉ rất nhỏ, hoặc là hai người ngang bằng nhau. (HC)
