LTS: Nhật báo Người Việt mở mục “Độc Giả Viết” nhằm mời gọi quý độc giả “cùng làm báo” với Người Việt, chia sẻ những rung cảm, ý tưởng, quan niệm, hồi ức, kiến thức, kinh nghiệm… về đời sống và xã hội. Để tham gia, quý độc giả vui lòng gởi email: [email protected].
Nguyễn Đông A
Ngày 31 cuối tháng, sáng dậy trời còn tờ mờ ra khỏi phòng mấy bước, bấm nút cầu thang “tọt” một cái, từ lầu năm đã xuống sảnh lớn khách sạn, đi qua cửa hông thông liền với tiệm cà phê Starbucks, tôi “order” một ly cà phê espresso, như loại ly cà phê đen nóng, đậm ở Việt Nam, tôi thích loại này.
Quán vắng khách, một ông Mỹ già gốc Phi ngồi uống cà phê bên cái radio cổ lỗ sĩ to đùng, ông say “hi.” Một ông già khác, da trắng ngồi cạnh cửa sổ cũng nói mấy câu xã giao, phàn nàn bâng quơ thời tiết. Có thể họ là người địa phương, hưu chứ người từ vùng lân cận vào thủ đô làm việc chừng 7 giờ sáng hơn mới đến, quán đông nghẹt người xếp hàng, không khí lúc ấy tất bật, náo động. Tôi đi ra khu vực vòm trời ngồi uống, để hút thuốc cho thoải mái.Trời mù mịt gió mạnh, hoa anh đào “tàn đời” rơi rụng tả tơi. Tạm gác lại chuyện “2022 National Cherry Blossom Festival,” tôi viết thêm vài điều về Washington DC. Hoa Thịnh Đốn hiện nay thực ra là một vùng đất nhỏ ở phía bắc sông Potomac, do bang Maryland tách đất hiến tặng, được thành lập năm 1790.
Như nhiều thành phố khác ở Mỹ, tên đường ngang dọc, một ghi tên bằng chữ, một ghi theo số thứ tự, nên người ta dễ tìm được nơi muốn đến. Khu downtown DC không lớn, chỉ với một điện thoại, mở Google map, một người không có bệnh tật gì thì cũng có thể tản bộ thưởng ngoạn.
Muốn đi nhiều, nhanh, người trẻ mướn xe đạp, người già thì đi metrobus. Muốn đi xa hơn nữa thì đi tàu điện ngầm (metrorail), phương tiện công cộng giá rẻ với các tuyến đường ký hiệu màu: đỏ, vàng, cam, xanh lam, xanh lá và trắng bạc tỏa đi nhiều hướng, rất nhiều trạm dừng. Hay sang hơn thì gọi taxi, mướn xe tự mình lái, hoặc online kêu uber.
Khu trung tâm có nhiều nơi đậu xe free, nhưng hạn định về thời gian, bởi khách vãng lai lúc nào cũng đông. Cảnh sát ở đây hơi gắt, xe đậu lố vài phút có thể bị kéo đi, phạt tiền.
Đến DC, người ta dễ thấy Tòa Bạch Ốc và Lầu Năm Góc, hoặc Điện Capitol như biểu hiện hợp nhất cho sức mạnh của nước Mỹ. Bên cạnh đó, ta còn thấy rất nhiều tượng đài và viện bảo tàng như biểu hiện để nhớ về quá khứ, trân trọng lịch sử.
Trước hết là một kiến trúc như ngọn bút chọc lên trời, đập ngay vào mắt mọi người là tượng đài George Washington. Kế đến là tượng đài Jefferson, Lincoln, Roosevelt, không cứ là tổng thống, có cả tượng Martin Luther King, Albert Einstein, đài tưởng niệm Thế chiến thứ nhất, thứ hai, tưởng niệm cựu binh Triều Tiên, Việt Nam. Đó là những công trình kiến trúc, điêu khắc nhiều vẻ. Tuy nhiên về tượng, tôi thấy thường nhỏ, trung bình, tượng được tạc như là kỷ niệm, để ghi nhớ, thể hiện sự tôn trọng đối với quá khứ. Tượng không quá vĩ đại, thần thánh hóa.
Một trong những điểm thú vị khi đi chơi ở Washington DC là tham quan bảo tàng. Bảo tàng rất nhiều, nằm quanh vài trục lộ chính, đặc biệt là ở National Mall. Những bảo tàng thuộc Viện Smithsonian vào cửa miễn phí. Viện Smithsonian là khu phức hợp bao gồm 17 viện bảo tàng, phòng trưng bày và một sở thú.
Khởi đầu, viện Smithsonian thành lập với tôn chỉ “tăng cường và phổ biến” kiến thức, bằng tài sản của nhà khoa học sống ở Anh James Smithson (1765-1829) hiến tặng cho nước Mỹ. Năm 1836 Quốc Hội Mỹ chấp thuận, năm 1846 Smithsonian Institute ra đời tại Washington DC, nhằm mục đích thúc đẩy và mở rộng kiến thức cho con người.
Bảo tàng ở Washington DC mang đẳng cấp thế giới, có đến 142 triệu di vật sưu tập từ một hóa thạch 3.5 tỷ năm tuổi đến mô đun hạ cánh mặt trăng Apollo. Một số các bảo tàng ở National Mall được nhiều người quan tâm là các bảo tàng Hàng Không Và Vũ Trụ Quốc Gia; Lịch Sử Tự Nhiên Quốc Gia; Lịch Sử Quốc Gia Hoa Kỳ; Bảo Tàng Quốc Gia Của Người Da Đỏ; Bảo Tàng Quốc Gia Của Người Mỹ Gốc Phi.
National Air and Space Museum là bảo tàng sở hữu bộ sưu tập lớn nhất thế giới về lịch sử hàng không và phi thuyền. Là nơi tàng trữ các kiểu máy bay dân dụng, máy bay quân sự và các thiết bị về thám hiểm không gian lớn nhất thế giới. Đặc biệt là chiếc phi cơ đầu tiên do anh em nhà họ Wright chế tạo năm 1903, nó chỉ bay được 852 feet trong vòng 59 giây ở Kitty Hawk, North Carolina. Hay National Museum of Natural History gồm bộ sưu tập từ sự tiến hóa của động vật, thực vật và cả con người đến các loại đất, đá trên trái đất và ngoài trái đất, các loại khoáng sản.
Có một số cổ vật nổi tiếng nhất thế giới, như viên kim cương “Hy Vọng.” Tại đây, bạn có thể tìm hiểu về những con khủng long và người Ai Cập cổ đại.
National Museum of American History phản ánh khá khách quan về quá trình phát triển lịch sử của người Mỹ. Có cả một góc nói về cuộc sống của những người nô lệ. Trong Slave Cabin, người nô lệ sống, ăn ngủ và làm mọi việc. Bộ sưu tập có hơn ba triệu đồ vật, từ bản nhạc được viết bởi Duke Ellington đến đôi dép hồng ngọc từ Phù Thủy Xứ Oz.
Xem chừng, người Mỹ mới lập quốc vài trăm năm, nhưng hình như họ biết trân quý, chịu khó góp nhặt quá khứ, họ thu nhặt mọi thứ, sắp xếp khoa học, hợp lý và trình bày thành những vấn đề khá khách quan, trung thực.
Như về chiến tranh, hiện vật kể về nội chiến (Civil War), kể về chế độ nô lệ, kể chiến tranh với người da đỏ, khủng bố 11 Tháng Chín, hoặc với ngoài nước, hiện vật nói về Chiến Tranh Thế Giới I, II, với Việt Nam, Triều Tiên… Họ nói tất tật, được và mất, hay và dở, chẳng giấu giếm. Chợt nhớ, nhà viết sử mác xít lập luận rằng, viết sử, nhất thiết phải có tính giai cấp, hay nói đúng hơn là tính đảng.
Washington DC, bầu trời xám xịt, mù mù, giông gió. Tôi rảo bộ chụp anh đào nở muộn, hoa tàn rơi, bay bay. Chụp phố, chụp nhà, chụp tượng, chụp đài kỷ niệm. Hoa Thịnh Đốn chừng như quen hơn.
Washington Mount không đến nỗi “xấu hoắc,” sừng sững, trơ trơ. White House đâu quá bệ vệ, bí hiểm. Nhiều thứ dường như chẳng còn mấy kỳ lạ, xa xăm.
