Nguyễn Văn Khanh
Mười ngày trước đây, bộ tham mưu của ứng cử viên Dân Chủ Bernie Sanders vạch ra kế hoạch chiến thắng.
Trong cuộc họp diễn ra ngay sau khi biết chắc sẽ thành công ở New Hampshire, dàn chiến lược gia ủng hộ ông Sanders đồng ý với nhau phải mở ngay mặt trận miền Tây, “điểm đầu tiên là phải thắng cho bằng được Nevada để chận mọi bước tiến của bà Clinton,” theo một người có mặt trong cuộc họp kể lại với báo chí. Vì thế, cuộc bỏ phiếu ở New Hampshire chưa kết thúc “gần 2 phần 3 nhân viên đã được đưa sang Nevada để đánh trận mới,” nhất quyết không cho bà cựu ngoại trưởng Hoa Kỳ cơ hội tạo thanh thế ở ngay vùng đất từng có lúc được nói là “thánh địa chính trị” của gia đình Clinton.
Ứng cử viên Hillary Clinton nói chuyện tại North Las Vegas, Nevada. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
Cũng nhân vật này kể lại, “chiến lược của chúng tôi rất giản dị: nếu thắng Nevada, tâm lý cử tri ủng hộ bà Clinton ở South Carolina sẽ lung lay ngay.” Chiến lược đó được thực hiện với hàng chục cuộc vận động diễn ra trong một tuần lễ, với số tiền gần 1 triệu dollars quảng cáo trên truyền hình, truyền thanh, nhắc nhở cử tri Dân Chủ vận hội mới của đất nước đã đến, đừng quên bỏ phiếu cho ông Sanders.
Sau ngày đến thật sát với chiến thắng ở Iowa và thành công rực rỡ ở New Hampshire (thắng đối thủ Clinton với tỷ lệ phiếu cách biệt 22%), dàn tham mưu của ông Sanders “tin rằng đã thật sự nắm được thành phần cử tri trẻ tuổi, lực lượng cấp tiến cánh tả và tập thể cử tri da trắng hết lòng ủng hộ, bây giờ con đường kề tiếp của chúng tôi là phải lấy được lá phiếu của cử tri thiểu số và người lớn tuổi,” ông Tad Devine, cố vấn ban vận động của ông Sanders nói với giới truyền thông trước khi rời New Hampshire sang Nevada điều khiển chiến trường. “Chúng tôi hiểu rất rõ đường đua còn dài, phải tính từng bước một, phải đưa ra chiến lược, chiến thuật sao cho thật đúng để không lãng phí sức lực.” “Ở mặt trận Nevada,” ông Devine nói tiếp với giọng cương quyết, “chắc chắn chúng tôi phải thắng” trước khi cuộc tranh cử bước vào một khúc quanh mới tại các tiểu bang miền Nam.
Quả thật, từng có lúc Nevada là thành trì của gia đình Clinton. Chỉ 6 tháng trước đây, các cuộc thăm dò cử tri cho thấy bà Hillary Clinton được hơn 65% cử tri ủng hộ – 80% cử tri Hispanic nói sẽ bỏ phiếu cho bà cựu ngoại trưởng – nhưng “cục diện giờ này hoàn toàn khác,” theo nhận xét của nhà phân tích Leo Smithson, từng giữ vai trò cố vấn chính trị cho một số ứng cử viên cấp địa phương tại Las Vegas. “Hồi 1992, tiểu bang này giúp ông Bill Clinton đặt chân vào chính trường miền Tây, năm 2008 cử tri Dân Chủ ủng hộ bà Clinton chứ không ủng hộ ông Barack Obama, nhưng bây giờ nói đúng nhất, tỷ lệ phiếu ủng hộ bà Clinton và số phiếu ủng hộ ông Sanders ngang ngửa với nhau.” Lý do? “Cử tri Nevada ủng hộ bà Clinton vì bà là người có kinh nghiệm để lãnh đạo, nhưng khi nghĩ cần phải có một vị tổng thống thành thật với dân chúng, họ nghiêng về phía ông Sanders. Bà Clinton thua ông Sanders ở điều đó.”
Có những dấu hiệu cho thấy bên cánh bà Clinton quả có lo âu.
Mặc dù bà Clinton nói “ông ta (Sanders) thắng một, tôi thắng một, còn tới 48 cuộc bầu cử sơ bộ nữa,” nhưng không chỉ mình bà đứng ra vận động ở Nevada mà cả ông Clinton và cô con gái Chelsea cũng ráo riết đi kiếm phiếu cho bà. Các nhà báo săn tin bầu cử kể với nhau chuyện có lần trả lời phỏng vấn trên TV, bà Clinton cho hay bà “là người đi ngủ sớm, ít khi thức quá 10 giờ đêm,” nhưng mới hôm Thứ Năm vừa rồi bà vận động cho tới gần 1 giờ sáng mới trở lại khách sạn. Ðiều đó, “chứng tỏ bà và dàn cố vấn đang lo,” ông Leo Smithson nói tiếp, “họ sợ nếu thua ở Nevada, chắc chắn sẽ gặp bất lợi ở South Carolina (diễn ra vào ngày Thứ Bảy tuần tới, 27 Tháng Hai 2016).”
“Theo tôi, bầu cử sơ bộ Nevada chưa diễn ra nhưng đã ảnh hưởng tới South Carolina,” ông Todd Shaw, một nhà phân tích chính trị ở South Carolina nói. Dẫn chứng ông đưa ra: “càng gần đến ngày bầu sơ bộ Nevada, tin tức bà Clinton có thể thua ông Sanders càng dồn dập bao nhiêu thì số phiếu ủng hộ bà ta ở South Carolina lại giảm bớt bấy nhiêu.” Bằng chứng: tuần trước số cử tri Dân Chủ South Carolina nói ủng hộ bà Clinton hơn số phiếu ủng hộ ông Sanders tới 30%, “bây giờ bà vẫn đang dẫn đầu, nhưng tỷ lệ cách biệt chỉ còn có 20%.” Muốn trở lại vị thế vững vàng trước đây “bà Clinton phải thắng ở Nevada, kể cả thắng khít khao, còn thua thì gần như chắc chắn tuần tới bà sẽ vất vả ở South Carolina.”
Các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy dù có thua ở Nevada, bà Clinton vẫn có nhiều triển vọng thành công ở South Carolina vì được hai tập thể cử tri da mầu và tập thể nữ cử tri ủng hộ mạnh mẽ. Khi được hỏi về điều này, ông cố vấn Ted Davine của ban vận động Sanders trả lời “cứ từ từ xem coi Nevada như thế nào rồi hẵng nói,” bảo thêm “trước đây ai ai cũng nói cử tri da mầu hết lòng ủng hộ bà Clinton, cử tri Hispanic hết lòng ủng hộ bà Clinton, xin chờ xem kết quả ở Nevada như thế nào rồi hẵng kết luận.”
