NEW YORK, New York (NV) – Tỷ phú Donald Trump, ứng cử viên tổng thống Cộng Hòa, và cựu Ngoại Trưởng Hillary Clinton, ứng cử viên tổng thống Dân Chủ, vừa thắng cuộc bầu cử sơ bộ rất quan trọng tại New York hôm Thứ Ba.
Theo CNN, cho tới 7 giờ tối, giờ California, về phía Cộng Hòa, ông Donald Trump được 61.7%, ông John Kasich được 24%, ông Ted Cruz được 14.3%.
Ứng cử viên Donald Trump với nụ cười chiến thắng, đứng bên cạnh người vợ, Melania, tại Trump Tower, New York. (Hình: AP Photo/Julie Jacobson)
Về phía Dân Chủ, bà Hillary Clinton được 59.4% và ông Bernie Sanders được 40.6%.
Lần đầu tiên từ nhiều thập niên, dân chúng New York có cơ hội để đóng một vai trò đáng kể trong giai đoạn bầu cử sơ bộ. Những kỳ trước, bầu cử sơ bộ New York ít được cử tri chú ý vì thường không tác động gì đến toàn cuộc.
Nhưng cuộc bầu cử hôm Thứ Ba, 19 Tháng Tư, có tầm ảnh hưởng lớn về động năng và tâm lý cho cả hai ứng cử viên đang dẫn đầu trong cả hai đảng.
Ông Donald Trump và bà Hillary Clinton đều vừa trải qua một số thất bại, dù là nhỏ nhưng có ý nghĩa, và cần lấy lại uy thế.
New York có 95 đại biểu Cộng Hòa và 291 đại biểu Dân Chủ.
Trong quá khứ, về phía Cộng Hòa, ông Mitt Romney từng thắng New York hồi năm 2012, ông John McCain thắng năm 2008, và ông George W. Bush thắng năm 2000.
Về phía Dân Chủ, bà Hillary Clinton thắng năm 2008, ông John Kerry thắng năm 2004, và ông Al Gore thắng năm 2000.
Sự phân phối đại biểu của hai đảng khác nhau, và tất nhiên là rất phức tạp.
Ðảng Cộng Hòa áp dụng một thể thức hỗn hợp, không hẳn là “winner-take-all” mà là “winner-take-most.”
Có cả thẩy 3×27=81 đại biểu cấp địa hạt dân biểu liên bang và 14 đại biểu cấp tiểu bang.
Ở cả hai cấp, nếu ứng cử viên nào đạt trên 50% số phiếu sẽ chiếm hết đại biểu (14 toàn tiểu bang và 3 ở mỗi địa hạt). Nếu không tới 50% thì phải chia bớt cho người có trên 20% phiếu. Ứng cử viên dưới 20% phiếu không có phiếu đại biểu nào.
Một ủng hộ viên Dân Chủ với chiếc xe hơi vẽ hình ứng cử viên Hillary Clinton trên đường phố New York. (Hình: AP Photo/Kathy Willens)
Ông Donald Trump rất cần thắng lớn ở New York vì nếu để ông Ted Cruz chiếm một phần thì ông rất khó có đủ 1,237 phiếu đại biểu, và sẽ phải tranh trong đại hội môi giới.
Bên đảng Dân Chủ có 247 đại biểu được phân chia theo tỷ lệ phiếu, 84 đại biểu cho toàn tiểu bang (đại biểu khoáng đại) và 163 đại biểu căn cứ trên kết quả ở 27 địa hạt dân biểu liên bang (mỗi địa hạt có số đại biểu khác nhau), còn lại 44 là siêu đại biểu.
Bà Clinton đã được 39 siêu đại biểu New York tuyên bố ủng hộ, ông Sanders không được ai ủng hộ.
Tuy nhiên, những người này được quyền thay đổi ý kiến bất cứ lúc nào và ông vẫn có hy vọng giành lại được một số, nếu ông thắng bầu cử.
Bà Clinton mong mỏi thắng lợi ở New York sẽ làm cho cuộc tranh cử sơ bộ đi tới dứt điểm, nếu không, cuộc vận động tranh cử của bà sẽ còn dằng dai đến cuối cùng.
Bà Clinton đã dành hai tuần lễ gần đây để đến tiếp xúc vận động trực tiếp các cử tri tại nhiều nơi trong tiểu bang, đặc biệt tại thành phố New York, một hình thức vận động mà CNN cho là “giống như tranh cử thị trưởng.”
Tại các thành phố lớn, bà có lợi thế đối với khối cử tri người Mỹ gốc Phi Châu và gốc Latino. Nhưng ở vùng phía Bắc tiểu bang và vùng đông dân da trắng, ông Sanders có sức thu hút mạnh hơn.
Sáng Thứ Ba, chồng của bà, cựu Tổng Thống Bill Clinton, và bà bỏ phiếu tại trường tiểu học Douglas G. Grafflin ở Chappaqua, địa điểm đầu phiếu hai người đã tới lần đầu tiên năm 2000 sau khi họ rời khỏi Tòa Bạch Ốc về sống trong khu xóm nhỏ dân thượng lưu phía Bắc thành phố New York.
Theo dự phóng của CNN, ông Trump thắng hai ứng viên Ted Cruz và John Kasich, tuy nhiên, chưa có kết quả chi tiết. Thăm dò ý kiến của CNN đối với những người ra khỏi phòng bỏ phiếu cho thấy, đa số cử tri Cộng Hòa muốn tổng thống tương lai là một nhân vật mới, bên ngoài giới chính trị Washington, DC.
Bên phía Dân Chủ, dự phóng của CNN là Clinton 52%, Sanders 48%. Tuy nhiên, nhiều quan sát viên tin rằng chênh lệch giữa hai người quá sít sao không thể biết kết quả, chừng nào chưa kiểm hết phiếu.
Các người ủng hộ tập trung reo hò trước Trump Tower ở khu Manhattan lúc sau 9 giờ tối, giờ miền Ðông, khi các hãng truyền thông loan tin ông Donald Trump thắng New York.
Ông Corey Lewandowski, trưởng ban tranh cử của ông Trump, nói rằng mục tiêu của ông Trump là toàn thắng với một tỷ lệ cao hơn ông Cruz và ông Kasich. (H.C.)
