Hà Tường Cát/Người Việt
WASHINGTON – Thăm dò dự luận qua mạng của Ipsos Public Affairs cho biết 2/3 cử tri thành phần trẻ – tuổi dưới 35 – chấp nhận bà Clinton hơn ông Trump. Nhưng không ai dự đoán được chắc chắn bao nhiêu cử tri này sẽ đi bầu, và do đó những thăm dò dư luận tổng quát có thể không bảo đảm giá trị trong kết quả cuối cùng.
Tờ USA Today dẫn tin của Ipsos Public Affairs bằng thăm dò qua mạng, cho biết 68% cử tri trẻ chấp nhận bà Hillary Clinton và 20% chấp nhận ông Donald Trump.
Phân tích vào nội dung, sự ủng hộ hay chống đối rất mang tính cách tiêu cực, 36% nói rằng họ ủng hộ Clinton chỉ vì không chấp nhận Trump và cũng có 36% khác nói ủng hộ Trump vì không muốn Clinton vào tòa Bạch Ốc.
Theo họ, người nào có khả năng hơn tốt hơn? Clinton 16% – Trump 17%. Ai lãnh đạo nước Mỹ tốt hơn? Clinton 11% – Trump 9%.
Bà Clinton không gây hứng khởi cho các cử tri trẻ, khác xa tình hình năm 2008 với ứng cử viên Barack Obama. Ông Trump lại còn thua xa nữa, số người trẻ ủng hộ ông chỉ bằng 1/3 số ủng hộ bà Clinton.
Ông Trump bị tổn hại qua hai cuộc tranh luận đầu tiên. Ðiều ấy không do nội dung thảo luận vì thật ra các vấn đề quan trọng của đất nước ít được trình bày phân tích đến nơi đến chốn, hai ứng cử viên quá chú trọng vào việc đả kích lẫn nhau. Cuộc tranh luận do đó ở một trình độ thấp kiểu như cuộc cãi lộn tầm thường.
Mời độc giả xem video: Văn phòng Cộng Hòa ở North Carolina bị đốt trong vụ “khủng bố chính trị”
Ông Trump không mất điểm nhiều với người trẻ, như với người lớn tuổi, vì những chuyện tai tiếng của ông. Nhưng ông không tạo được sự tin cậy với lối nói năng ồn ào chỉ thu hút người nghe, chứ thiếu tính thuyết phục bền vững. Chỗ yếu nhất của ông là không tỏ bày được tác phong làm nhà lãnh đạo nước Mỹ.
Về điểm vừa nói, bà Clinton thành công hơn qua hai cuộc tranh luận. khoảng 40% cho rằng bà có tư cách tổng thống hơn so với 24% nói bà kém.
Thăm dò Ipsos Public Affairs cũng cho biết rằng trong thành phần cử tri trẻ, 65% nam giới ủng hộ bà Clinton hơn nữ giới chỉ có 47%. Ðiều ấy không có nghĩa ông Trump thu hút cử tri nữ trẻ, ông chỉ được 18%, ngang với Gary Johnson đảng Libertarian.
Ipsos Public Affairs thăm dò ý kiến 1,020 người tuổi trong lứa tuổi 18-34 từ ngày 11 đến 13 tháng 10, bốn ngày sau cuộc tranh luận thứ nhì.
Mức độ tham gia bỏ phiếu của giới trẻ là một ẩn số có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả. Vì vậy người ta thấy Ðệ Nhất Phu Nhân Michelle Obama trong tất cả các bài nói chuyện đều nhắm tới mục tiêu này. Bà kêu gọi những người trẻ phải nhận thức được trách nhiệm “không thể chán nản hay thờ ơ để mặc người khác quyết định.” Bà Michelle, Tổng Thống Obama và những nhân vật cao cấp của đảng Dân Chủ đều đang tham gia vào cuộc vận động cho bà Hillary Clinton. Trong khi đó các ông Donald Trump và Mike Pence hầu hết chỉ có những cuộc vận động do chính bản thân mình, những nhân vật chính trị có danh tiếng của đảng Cộng Hòa đều tìm cách lảng tránh.
Một số thăm dò dư luận cử tri toàn quốc, do RealClear Politics đưa ra hôm Thứ Hai:
Rasmussen Reports: Clinton 43% – Trump 41%
LA Times/USC Tracking: Trump 45% – Clinton 44%
Monmouth: Clinton 50% – Trump 38%
New York Times: Clinton 50% – Trump 45%
Huffington Post: Clinton 49% – Trump 41%
USA Today: Clinton 45% – Trump 39%
CNN/Poll of Polls: Clinton 47% – Trump 42% (trung bình từ 4 thăm dò phù hợp với định chuẩn của CNN).
FiveThirtyEight: Clinton 49% – Trump 42% (tổng hợp tất cả các thăm dò)
FiveThirtyEight cũng dự đoán triển vọng đắc cử của Clinton 88.3% – Trump 11.7%. Ðây là chênh lệch lớn nhất mà cơ quan này đã dự đoán mỗi ngày kể từ cuối tháng 7 sau hai đại hội đảng. Ngày 30/7: Trump 50.1% – Clinton 49.9%. Ðến tháng 8 triển vọng thắng Clinton/Trump tăng dần tới tối đa 87.8/12.2% ngày 8/8, sau đó giảm xuống còn 54.8%/45.2% ngày tranh luận đầu tiên 26/9, rồi lên trở lại cho tới nay.
Dự đoán của FiveThirtyEight là căn cứ vào phiếu đại cử tri ở các tiểu bang mà mỗi ứng cử viên có thể chiếm được sao cho vượt quá tổng số 270.
Ngoài những tiểu bang hầu như chắc chắn bầu cho ứng cử viên Dân Chủ (California, New York, Washington…) hay Cộng Hòa (Texas, Louisiana, Idaho…), năm nay có 13 tiểu bang được coi là chiến trường tranh chấp. Các chuyên gia phân tích không hoàn toàn đồng ý kiến về con số những tiểu bang ấy, nhưng hầu hết nhìn nhận rằng trong hiện tình bà Clinton sẽ chắc chắn thắng nếu chiếm được một trong ba và ông Trump có thể thắng nếu chiếm được ba hay ít nhất hai. Ðó là Florida, Ohio, North Carolina, với số đại cử tri lần lượt là 29, 18, 15.
Có sự khác biệt đó là vì tổng số đại cử tri ở những tiểu bang đã chắc chắn ủng hộ Dân Chủ hay thiên về Dân Chủ ít nhất là 263, trong khi chắc chắn ủng hộ Cộng Hòa hay thiên về Cộng Hòa nhiều nhất mới là 216. Cho dù những con số trên vẫn có thể có thay đổi bất ngờ vào phút chót chưa biết như thế nào, nhưng trong mọi trường hợp bước tiến tới 270 của bà Clinton dễ dàng hơn nhiều so với ông Trump còn rất vất vả.
Cuộc tranh luận thứ ba và cuối cùng vào tối Thứ Tư, 19 tháng 10, tại Las Vegas là cơ hội để ông Trump tìm cách cải thiện tình thế nếu ông tạo nên một thành tích gì có giá trị. Ðây là nỗ lực lội ngược dòng nước của ông với giả định là các cuộc tranh luận có phần nào ảnh hưởng tác động tới cử tri.
Tờ Washington Post, dĩ nhiên cũng như đại đa số các cơ quan truyền thông Mỹ công khai chống Donald Trump, cho rằng ông Trump đã “đụng trần” và không thể nào vượt cao hơn nữa. Tờ báo này không căn cứ vào sự chênh lệch giữa hai ứng cử viên theo các thăm dò dư luận, mà lập luận rằng ông Trump không có đường thắng vì tỷ lệ ủng hộ ông bao giờ cũng chỉ quanh quẩn ở mức trên dưới 40% không bao giờ tới hay gần tới 50%.
Trong mấy ngày vừa qua, trung tâm cuộc tranh cử của ông Trump hướng vào lập luận là cuộc bầu cử ở Mỹ đã bị thối nát trở thành một hệ thống gian lận, “do truyền thông thiếu lương thiện, và xảy ra ở nhiều nơi đầu phiếu.” Trong một loạt khoảng 20 tweets liên tiếp đánh đi hôm Thứ Hai, ông viết “tất nhiên là có cả một hệ thống gian lận rộng lớn về cử tri trước và trong ngày bầu cử.” Trong một tweet khác, ông phàn nàn: “Tại sao các lãnh đạo Cộng Hòa phủ nhận những điều đang xảy ra. Quá ngây thơ!” Theo lời ông: “Bầu cử tuyệt đối bị lừa đảo bởi truyền thông bất lương và bóp méo theo sự thúc đẩy phối hợp của Hillary gian trá lươn lẹo, để bịa đặt ra những chuyện không bao giờ thấy trong tin thời sự.”
Ứng cử viên Phó Tổng Thống Mike Pence nói chuyện trên chương trình Meet The Press của truyền hình NBC hôm Chủ Nhật cũng cho rằng “dân chúng đã chán ngấy với những thành kiến rành rành của truyền thông Mỹ.” Tuy nhiên ông xác định là “chúng tôi sẽ tuyệt đối chấp nhận kết quả bầu cử” và nói thêm: “Bầu cử bao giờ cũng thô lỗ sống sượng. Nhưng nước Mỹ vẫn có truyền thống ‘chuyển giao quyền lực êm ả.’”
Trong cuộc tranh luận thứ nhất, điều hợp viên Lester Holt đã hỏi: “Quý vị có chấp nhận kết quả của cuộc bầu cử sắp tới không?”, và ông Trump đáp (nguyên văn): “Xem đây, chuyện như thế này. Tôi muốn cho nước Mỹ vĩ đại trở lại. Tôi có khả năng làm thế. Nhưng tôi không tin Hillary như vậy. Câu trả lời là nếu bà thắng, tôi sẽ tuyệt đối ủng hộ bà ta.”
Lời hứa tương tự các ứng cử viên Cộng Hòa đã xác nhận trong kỳ bầu cử sơ bộ nhưng rồi sau đó đều tuyên bố rút lại, và nếu sau này ông Trump sửa lại câu trả lời Holt thì chẳng có gì là lạ Laura Bicker, phóng viên người Anh của BBC thường trú ở Washington, nói rằng bằng chiến thuật phê phán hệ thống bầu cử Mỹ, ông Trump mô tả mình là người bên ngoài giới chính trị Washington và đồng thời cũng là cách giải thích nếu ông thất cử. Nhưng theo Bicker lời lẽ như thế có thể gây sự chia rẽ cho quốc gia này, nung đúc tâm trạng phẫn nộ và lòng hoài nghi trong hàng triệu người ủng hộ ông ta.
