Trúc Phương/Người Việt
Trong tám năm cầm quyền, Tổng Thống Barack Obama đã trục xuất gần ba triệu người. Và dưới thời Tổng Thống Joe Biden, chính quyền Mỹ trục xuất tổng cộng 4,677,460 người – theo số liệu tính đến Tháng Bảy, 2024 (nguồn: “Fact Check: Did Trump Deport More Migrants Than Biden?” – Newsweek).
Dữ liệu cụ thể cho thấy chính quyền Trump đã nói dối hoàn toàn về việc trục xuất người nhập cư bất hợp pháp của các chính quyền tiền nhiệm. Nó cũng cho thấy cách làm hung hãn của Trump mới chính là nguyên nhân gây nên bạo loạn.
Người nhập cư có phải là “thứ súc vật” như Trump nói?
Bài viết của Wall Street Journal ngày 11 Tháng Sáu về Home Depot cho thấy nhiều điều: Lực lượng lao động “chờ việc” ngoài các bãi đậu xe Home Depot đang biến mất. Đây là nhóm người sống bên lề pháp luật nhưng luôn là lực lượng cần thiết: Vừa giúp nhà thầu tiết kiệm chi phí, vừa giúp nền kinh tế vận hành nhanh gọn. Câu chuyện của Home Depot chỉ là phần rất nhỏ của bức tranh lớn hơn nhiều.
Người nhập cư không giấy tờ đang “phá hoại” nước Mỹ? Không. Họ trồng trọt, thu hoạch mùa màng, giúp cung cấp thực phẩm, xây dựng nhà cửa, chăm sóc trẻ em và người già. Họ đóng góp hàng tỷ đôla tiền thuế, mở doanh nghiệp tạo việc làm cho chính người Mỹ, và giúp tái thiết sau các thảm họa khí hậu.
Trump mô tả nhập cư như mối đe dọa sống còn với nước Mỹ, cho rằng họ “cướp việc làm,” “không phải con người” và “đầu độc dòng máu đất nước.” Trump thậm chí gọi họ là “súc vật.” Nhưng thực tế, nếu toàn bộ người lao động nhập cư bị trục xuất, đời sống Mỹ sẽ sụp đổ – kể cả đối với những người gào thét đòi tống cổ người nhập cư.
Theo báo cáo từ Trung Tâm Tiến Bộ Mỹ (Center for American Progress), việc trục xuất bảy triệu lao động sẽ khiến việc làm toàn quốc giảm như hồi Đại Suy Thoái thập niên 1930. GDP sẽ ngay lập tức giảm 1.4%, và sau đó giảm 2.6%. Trong 20 năm, nền kinh tế Mỹ sẽ co lại gần 6% – tương đương 1.6 nghìn tỷ. Kế hoạch của Trump sẽ gây thiếu hụt nghiêm trọng lao động lương thấp, dẫn đến “suy thoái kinh tế và làm lạm phát bùng nổ trở lại,” theo Robert J. Shapiro, cựu thứ trưởng Thương Mại dưới thời Clinton (nguồn: “How Trump’s ‘Mass Deportation’ Plan Would Ruin America,” Mother Jones).
“Trục xuất hàng loạt sẽ là cú sốc thị trường lao động được người lao động Mỹ hoan nghênh,” Stephen Miller (cố vấn của Trump về chính sách nhập cư) nói với The New York Times. Tuy nhiên, hầu hết giới kinh tế gia không đồng tình. “Chỉ có chính trị gia mới nói vậy vì họ nghĩ nhiều người tin điều đó,” Michael Clemens, nhà kinh tế tại Đại Học George Mason, nhận định. “Điều này hoàn toàn không dựa trên nghiên cứu hay thực nghiệm nào.”
Thay vì tạo cơ hội việc làm, một nghiên cứu cho thấy trục xuất 11 triệu người nhập cư không giấy tờ có thể khiến công dân Mỹ mất 968,000 việc làm, và con số này sẽ tăng mỗi năm nếu chính sách tiếp diễn. Người nhập cư không giấy tờ đang hỗ trợ nước Mỹ như thế nào?
-An sinh xã hội: Người nhập cư không giấy tờ đóng $25.7 tỷ tiền thuế an sinh xã hội, dù họ không được hưởng quyền lợi.
-Thuế: Năm 2022, họ đóng góp $96.7 tỷ thuế – $59.4 tỷ cho liên bang và $37.3 tỷ cho chính quyền địa phương và các tiểu bang.
-Lao động thiết yếu: Trong đại dịch COVID-19, hơn năm triệu người nhập cư không giấy tờ làm việc trong các ngành thiết yếu. Khoảng 343,000 người thuộc chương trình DACA (Deferred Action for Childhood Arrivals) cũng ở tuyến đầu chống dịch.
Một nghiên cứu gần đây dự báo nếu 7.5 triệu lao động bị trục xuất, lạm phát sẽ tăng 3% trong hai năm. Giá dịch vụ sẽ tăng gần 10% vào năm 2029.
Chưa hết, một nửa lao động nông nghiệp Mỹ là người nhập cư không giấy tờ. Việc trục xuất hàng loạt sẽ làm giảm sản xuất trong nước và tăng phụ thuộc vào nhập khẩu. Pierre Mérel, chuyên gia kinh tế nông nghiệp tại Đại Học California-Davis, ước tính nếu lực lượng lao động nông nghiệp giảm 50%, giá các loại cây trồng thu hoạch thủ công sẽ tăng 21%. “Nếu [lao động nhập cư] biến mất chỉ sau một đêm,” Andrew Mickelsen, chủ trang trại khoai tây ở Idaho, nói, “ngành nông nghiệp sẽ bị tàn phá… Tôi không nghĩ chúng ta có thể sản xuất đủ thực phẩm.”
Còn nữa, khoảng 350,000 người nhập cư không giấy tờ làm việc trong lĩnh vực y tế, với hơn 2/3 là nhân viên y tế hoặc hỗ trợ y tế. Hơn 160,000 người làm công việc dọn dẹp và giúp việc gia đình. “Họ là những người thu hoạch cây trồng, nhân công chế biến thực phẩm, dọn phòng khách sạn, và thậm chí thay tã cho người già. Rebecca Shi, giám đốc Liên Minh Doanh Nghiệp Nhập Cư Mỹ, nói: “Khi Trump nói về trục xuất hàng loạt, ông ta đang nói về việc xóa bỏ chất lượng sống mà người Mỹ đang có.”
Có đến 1/5 nguồn lao động nhập cư không giấy tờ – 1.4 triệu người – đang làm việc trong ngành xây dựng, chiếm hơn 10% lực lượng lao động và 32% thợ lợp mái. Trong bối cảnh ngành xây dựng thiếu hụt khoảng 500,000 lao động, kế hoạch trục xuất của Trump sẽ khiến việc xây dựng nhà ở mới ngưng trệ, làm trầm trọng thêm khủng hoảng nhà ở giá rẻ.
Joshua Correa, một nhà thầu ở Dallas, ước tính một ngôi nhà giá $300,000 có thể tăng thêm $40,000-$45,000 nếu chỉ một phần lực lượng lao động nhập cư bị trục xuất. Chỉ riêng tiểu bang Arizona, khoảng 100,000 chủ nhà là người nhập cư không giấy tờ. Nếu họ bị trục xuất và nhà bị tịch thu, thị trường nhà ở tiểu bang này sẽ thiệt hại $44.2 tỷ.
Trẻ em cũng bị tổn thương nghiêm trọng. Hơn 3.4 triệu người nhập cư không giấy tờ có con nhỏ sinh ra tại Mỹ. 80% người nhập cư không giấy tờ đã vào Mỹ trước năm 2010, và gần 10 triệu công dân hoặc cư dân hợp pháp sống trong các hộ gia đình. Một nghiên cứu cho thấy chương trình trục xuất hàng loạt sẽ khiến thu nhập trung bình của các hộ gia đình giảm gần một nửa, đẩy hàng triệu gia đình vào cảnh nghèo đói.
Ai kích động bạo lực?
Vấn đề lớn nhất cần nói không chỉ là nên hay không trục xuất người nhập cư bất hợp pháp mà là làm như thế nào. Thời Tổng Thống Joe Biden, chính quyền Mỹ trục xuất tổng cộng 4,677,460 người nhưng ICE không tạo ra sự khủng bố ghê rợn như cách mà chính quyền Trump đang làm. Chính quyền Obama hay Biden cũng không nhổ nước bọt vào mặt người nhập cư và gọi họ là “bọn súc vật.” Chỉ đám người vô nhân tính mới gọi đồng loại như vậy.
“Cuộc chiến đường phố” ở Los Angeles đã không xảy ra nếu nhân viên ICE không thực hiện hàng loạt cuộc bố ráp và hùng hổ vây bắt họ tại nơi làm việc. Phó Chánh Văn Phòng Tòa Bạch Ốc Stephen Miller – một trong những kiến trúc sư cứng rắn nhất trong chính sách nhập cư của Trump – liên tục gào lên: “Sao chưa đến Home Depot? Sao chưa đến 7-Eleven?”; trong khi Tom Homan, viên chức phụ trách vấn đề biên giới, thì nhấn mạnh bằng giọng đe dọa: “Quý vị sẽ thấy hoạt động bố ráp nơi làm việc nhiều chưa từng có trong lịch sử Mỹ…”
Cách thức truy bắt bất cận nhân tình nhắm vào người nhập cư, dù họ sống ở Mỹ hợp pháp hay không, đã nhanh chóng thổi bùng biểu tình và dẫn đến bạo lực giữa người dân và lực lượng chấp pháp. Cần nhắc lại, trong số những người bị bắt có David Huerta – Chủ tịch Liên Minh Công Nhân SEIU California và SEIU-United Service Workers West, đại diện cho hơn 750,000 lao động dịch vụ trên toàn tiểu bang California.
Trong khi đó, Trump liên tục khuấy động thêm căng thẳng. Trên Truth Social, Trump gọi Thống Đốc California Gavin Newsom và Thị Trưởng Los Angeles Karen Bass là “đám bất tài,” đồng thời cáo buộc – không đưa ra bằng chứng – rằng những người biểu tình là “bọn quấy rối được trả tiền”!
Việc sử dụng quân đội trấn áp biểu tình là màn tưới thêm xăng vào đám cháy. Trump tiếp tục tạo ra khủng hoảng. Một số người biểu tình chống lại các cuộc bố ráp của ICE tại Los Angeles đã có hành vi bạo lực – có người bị bắt vì ném bom xăng, có người lái xe gắn máy lao vào cảnh sát. Những hành vi như vậy đáng bị lên án, không chỉ vì nó sai về mặt đạo đức mà còn vô cùng phản tác dụng.
Tuy nhiên, việc đưa quân đội xuống đường để kiểm soát tình hình là điều hoàn toàn không cần thiết. Ngày 7 Tháng Sáu, Sở Cảnh Sát Los Angeles nói rằng hầu hết các cuộc biểu tình trong thành phố “diễn ra trong ôn hòa” khi người dân thực hiện quyền Tu Chính Án Thứ Nhất (tự do biểu đạt) một cách có trách nhiệm. Ấy vậy mà ngay trong ngày đó, một tổng thống vẫn ngang nhiên vượt quyền một thống đốc tiểu bang (lần đầu tiên trong 60 năm) khi tung ra Vệ Binh Quốc Gia California, lực lượng vốn chỉ nên cần đến khi có “nổi loạn hoặc nguy cơ nổi loạn chống lại chính quyền liên bang.” Đến ngày 9 Tháng Sáu, chính quyền Trump còn điều thêm 700 Thủy Quân Lục Chiến.
Hệt như chế độ Trung Quốc, Nga hay Việt Nam, với chính quyền Trump, biểu tình không nhất thiết phải bạo loạn mới bị coi là “nổi dậy bất hợp pháp.” Bản ghi nhớ triệu tập Vệ Binh Quốc Gia đã viện dẫn không chỉ những hành vi bạo lực mà cả bất kỳ hình thức biểu tình nào “cản trở lực lượng chấp pháp.” Theo định nghĩa đó, ngay cả những cuộc biểu tình ôn hòa quanh các địa điểm ICE bố ráp cũng có thể bị gán nhãn “phản loạn.”
Nhà bình luận Michelle Goldberg viết trên The New York Times (“This Is What Autocracy Looks Like”):
Chính quyền Trump có đủ lý do để gieo rắc nỗi sợ hãi nhằm ngăn người dân tham gia phản kháng. Bạo lực, nếu xảy ra, chỉ giúp củng cố chính nghĩa giả tạo của họ; ngược lại, biểu tình ôn hòa mới là thứ họ sợ nhất, vì nó bóc trần sự dối trá mà họ đang cố nhồi nhét vào xã hội Mỹ… Trump là bậc thầy trong việc tạo ra những màn kịch chia rẽ để nuôi dưỡng đám đông trung thành… Nhưng dư luận không phải thứ bất biến. Vì vậy, những người có tiếng nói – từ chính trị gia, cựu binh, đến giới văn hóa, tôn giáo – cần cất tiếng mạnh mẽ tố cáo cuộc lạm quyền trắng trợn này… [kn]
