Trúc Phương/Người Việt
Hãy thử đọc tài liệu 16 trang mang tên “Chiến Lược Chống Khủng Bố” (United States Counterterrorism Strategy – USCS 2026) đăng trên website của Tòa Bạch Ốc. Không chỉ đề cập việc tiêu diệt khủng bố nước ngoài, USCS 2026 còn nhắm vào người trong nước…
Bỗng nhiên trở thành khủng bố!
USCS 2026, công bố ngày 6 Tháng Năm, là tài liệu “chắt lọc” về chủ nghĩa Trump (Trumpism) trên phương diện một hệ tư tưởng lẫn hệ thống quản trị. Nó cũng đóng vai trò như một lời tuyên chiến của chính quyền Trump đối với kẻ thù của họ (nhấn mạnh: “của họ,” không phải của nước Mỹ). Được soạn bởi Sebastian Gorka, viên chức đặc trách chống khủng bố thuộc Hội Đồng An Ninh Quốc Gia, USCS 2026 tập trung vào dân nhập cư, giới pháp lý và hoạt động xã hội, báo chí và người biểu tình.
Dưới lăng kính chính quyền Trump, nước Mỹ đang đối đầu ba thành phần khủng bố: “Các phần tử khủng bố Hồi Giáo truyền thống”; “Các phần tử khủng bố ma túy và băng đảng tội phạm xuyên quốc gia”; và “Các phần tử cực đoan cánh tả bạo lực, trong đó có những kẻ theo chủ nghĩa vô chính phủ và những người chống chủ nghĩa phát xít.”
Những gì được nêu trong USCS 2026 nghe sởn gai ốc: “Người Mỹ đang chứng kiến những vụ sát hại người Cơ Đốc Giáo và những người bảo thủ, xuất phát từ động cơ chính trị, do những kẻ cực đoan cánh tả gây ra, chẳng hạn vụ ám sát Charlie Kirk vốn được thực hiện bởi một kẻ mang tư tưởng chuyển giới cực đoan”. Điều đáng nói là USCS 2026 hoàn toàn không đề cập các nhóm cực đoan cánh hữu.
“Chống khủng bố” – thuật từ quen thuộc được sử dụng rộng rãi sau vụ 9/11, chủ yếu nhắm vào các tổ chức khủng bố Hồi Giáo cực đoan – giờ đây “lột xác” trở thành khái niệm được tô chuốt với những gán ghép và quy chụp để cuối cùng biến nó thành chính sách. Khủng bố bây giờ không là kẻ ôm bom tự sát hay gài chất nổ ở phi trường. Khủng bố giờ là đám chuyển giới cầm cờ cầu vồng hay thậm chí những kẻ lên mạng chửi bới chính quyền. Tổ chức cực hữu Heritage Foundation từng nỗ lực gắn kết bản dạng chuyển giới với khủng bố. Năm 2025, Heritage đã vận động yêu cầu FBI xếp hoạt động bảo vệ quyền người chuyển giới vào cái gọi là chủ nghĩa cực đoan bạo lực.
Trong tất cả “đối tượng khủng bố” nêu trong USCS 2026, không thành phần nào đáng sợ bằng Antifa (viết tắt từ “Anti-Fascist” – chống phát xít). Rải rác được đề cập mỗi khi được liên kết và ám chỉ nhắm vào hoạt động chống Trump của các cá nhân hoặc tổ chức bị gán ghép là “cánh tả cực đoan”, Antifa bắt đầu thật sự “nổi tiếng” từ vụ đập phá Quốc Hội ngày 6 Tháng Giêng, 2021. Trump khẳng định những người biểu tình bày tỏ ủng hộ ông trong sự kiện trên thật ra rất ôn hòa và sở dĩ bạo loạn xảy ra là do bọn Antifa trà trộn gây nhiễu.
Ai cũng biết Trump và nhiều nhân vật trong chính quyền ông thời điểm đó muốn tìm thủ phạm gánh tội thay cho đám “đầu trâu mặt ngựa” quậy phá Quốc Hội. Cuối cùng, Antifa là chọn lựa thích hợp nhất. Fox News lẫn các dân biểu Cộng Hòa lập tức lan truyền rất nhanh và rất mạnh rằng “cuộc biểu tình ôn hòa” biến thành bạo loạn là do Antifa. Zignal Labs cho biết, trong chưa đầy 24 giờ, cáo buộc dối trá rằng Antifa đập phá Quốc Hội đã được nhắc đến hơn 400,000 lần trên mạng.
Chỉ riêng một dòng tweet: “Hãy nhớ rằng, Antifa công khai lên kế hoạch cải trang thành những người ủng hộ Trump để gây hỗn loạn vào hôm nay” đã nhận được tới 41,100 lượt thích và chia sẻ. Đến cuối Tháng Hai, 2021, tất cả 58% cử tri bỏ phiếu cho Trump đều tin chắc vụ 6 Tháng Giêng là do Antifa gây ra. Thế rồi, khi Trump rời Tòa Bạch Ốc, Antifa bỗng nhiên biến mất. Và, cũng tự nhiên như khi biến đi, “họ” bất ngờ tái xuất hiện khi Trump trở lại Tòa Bạch Ốc lần hai.
Lần ra mắt “ấn tượng” và “gây tiếng vang” nhất của Antifa là “ám sát” Charlie Kirk. Sau vụ Kirk, Trump ký sắc lệnh hành pháp, chính thức xếp Antifa vào danh sách “tổ chức khủng bố nội địa.”
“Mặt mũi” Antifa thế nào?
Theo nhà sử học trẻ Mark Bray thuộc Đại học Rutgers, tác giả cuốn “Antifa: The Anti-Fascist Handbook”, thì Antifa là một “hệ tư tưởng, một bản sắc, một khuynh hướng, hoặc một hoạt động tự vệ được thực hành bởi những người mong muốn đấu tranh chống lại sự áp bức nói chung và các tệ nạn xã hội, chẳng hạn phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, kỳ thị đồng tính – những yếu tố mà họ coi là nền tảng tạo thành chủ nghĩa phát xít.”
Mark Bray cho biết thêm, thành viên của phong trào này là “mọi phần tử cấp tiến từ các nhóm xã hội khác nhau.”. Họ giống như một liên minh tư tưởng nhưng nối kết với nhau cực kỳ lỏng lẻo. Họ không hề giống bất kỳ tổ chức nào bởi họ thật ra không phải là một mô hình tổ chức. Họ không có trụ sở hay bộ máy nhân sự gì cả. Nói cách khác, Antifa là một kiểu hệ tư tưởng. Mà nếu tư tưởng trở thành cái gọi là “kẻ thù của một quốc gia” thì không chỉ nước Mỹ mà bất kỳ nước nào cũng nhung nhúc kẻ thù. Cách chụp mũ “kẻ thù” như thế này chẳng khác gì cách chụp mũ “phản động” ở các nước cộng sản.
Sau thời gian dài tiếp xúc với nhiều thành viên Antifa, Christopher Mathias, tác giả cuốn “To Catch a Fascist: The Fight to Expose the Radical Right” (phát hành hạ tuần Tháng Năm, 2026), cho biết, “Antifa thực chất là một mạng lưới quy tụ những người dân bình thường đến từ mọi tầng lớp xã hội khác nhau, dù có vài nhóm nhân khẩu học xuất hiện với mật độ dày đặc hơn so với các nhóm khác”. Một trong những nhóm nổi bật trong thành phần Antifa là người chuyển giới. Nhìn chung, thành phần Antifa – như tên gọi của họ – xem việc chống phát xít “như một hình thức tự vệ cộng đồng” và hành vi của họ là nhằm bảo vệ “những người có tư duy khác biệt” (neurodivergent).
Không như bị quy chụp, Antifa – như Christopher Mathias cho biết – không phải là “những người theo chủ nghĩa tự do” (liberals) theo bất kỳ hàm ý nào của thuật ngữ này. Họ không mặn mà với những cam kết nền tảng của chủ nghĩa tự do – vốn lý tưởng hóa quyền tự do ngôn luận và tự do hội họp. Antifa không “bảo vệ đến hơi thở cuối cùng” quyền được nói bất cứ điều gì mình muốn của bất kỳ ai, cho dù họ có bất đồng sâu sắc với những lời nói đó đến đâu. Điều họ muốn chỉ là ưu tiên ngăn chặn đà bành trướng chủ nghĩa phát xít.
Như Mark Bray viết trong “Antifa: The Anti-Fascist Handbook,” các phương thức ngăn chặn của Antifa được thể hiện đa dạng, từ việc “hát át đi những bài diễn văn của phe phát xít, chiếm giữ địa điểm tụ tập trước khi nhóm phát xít kịp đến, gieo rắc sự chia rẽ trong nội bộ nhóm phát xít, cho đến việc lột trần mọi lớp vỏ bọc ẩn danh…” Khi Antifa buộc phải dùng bạo lực thì đó luôn được trình bày và thể hiện như một phương cách để đối phó hoặc ngăn chặn bạo lực từ phía phát xít. Và do chủ trương chống phát xít nên Antifa không ủng hộ khủng bố hoặc sát hại thường dân để “tạo tiếng vang” truyền thông…
Trong thực tế, chủ nghĩa khủng bố nội địa thực sự là hiện tượng thuộc về cánh hữu tại Mỹ. Theo nhà xã hội học Art Jipson và Paul J. Becker: “Dựa trên phân tích từ chính phủ và các tổ chức độc lập, bạo lực do cánh hữu cực đoan gây ra chiếm 75-80% số ca tử vong kể từ năm 2001.” Trung tâm về chủ nghĩa cực đoan thuộc Liên Đoàn Chống Phỉ báng (ADL) cho biết thêm, trong giai đoạn ba năm kết thúc vào năm 2024, tất cả vụ “giết người liên quan cực đoan” đều dính dáng “chủ nghĩa cực đoan cánh hữu.” Chưa hết, 10 năm qua, cánh hữu cực đoan đã giết 112 người trong 152 vụ khủng bố tại Mỹ – theo Trung Tâm Nghiên Cứu Quốc Tế và Chiến Lược (CSIS). Trong cùng thời gian, cánh tả cực đoan giết 13 người trong 35 vụ tấn công.
Tháng Mười Hai, 2025, Michael Glasheen – giám đốc cơ quan phụ trách các hoạt động an ninh quốc gia thuộc FBI – điều trần trước Ủy Ban An Ninh Nội Địa Hạ Viện. Tại phiên điều trần, Dân Biểu Bennie Thompson (Dân Chủ, Mississippi) hỏi: “Ông nói Antifa là một tổ chức khủng bố. Thế thì vui lòng cho chúng tôi biết làm thế nào ông đi đến kết luận như vậy?” Glasheen ấp úng: “Ờ, các cuộc điều tra đang được tiến hành.” Vậy Antifa có bao nhiêu thành viên? – Thompson hỏi tiếp. “À, chúng tôi đang trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu.” Nghĩa là sao, nói rõ hơn đi. “Ờ, tình hình rất biến động… Việc tìm hiểu vẫn đang được thực hiện…”
Một cách tổng quát, Antifa là kẻ thù của nước Mỹ nhưng kẻ thù đó là ai thì không ai biết, kể cả người đứng đầu chịu trách nhiệm về an ninh quốc gia thuộc FBI. Và do không biết là ai nên ai cũng có thể trở thành Antifa. Điều đó có nghĩa, “chính bạn,” ngày nào đó, cũng có “khả năng” bị chụp mũ là… “Antifa.” [kn]
