Trúc Phương/Người Việt
Hình ảnh đẹp của đội tuyển Mỹ bỗng bị vấy bẩn không phải bởi họ bị Bỉ đánh bại mà do sự kiện Trump-Infantino can thiệp luật chơi trên sân cỏ. Sự kiện càng ồn ào khi cầu thủ được “cứu,” Folarin Balogun, không thể giúp đội Mỹ lọt vào tứ kết. Điều khó có thể chấp nhận là chính Chủ Tịch FIFA Gianni Infantino là tâm điểm của toàn bộ bi kịch. Nhân vật này sẽ còn được nói đến kể cả khi World Cup 2026 kết thúc…
Một chân dung thực
10 năm qua, giai đoạn cầm trịch của Infantino xảy ra vô số sóng gió với mức độ nghiêm trọng khác nhau, từ chuyện lao động nhập cư bị chèn ép khi xây dựng cơ sở hạ tầng cho World Cup 2022 tại Qatar, sự lố bịch khi trao “FIFA Hòa Bình” cho Trump, đến tổ chức một kỳ World Cup tại ba châu lục và sáu quốc gia vào năm 2030. Chưa kể chuyện giúp Saudi Arabia giành quyền đăng cai World Cup 2034.
Bất chấp tất cả, Infantino không chỉ trụ vững mà ngày càng củng cố quyền lực. Ông dễ dàng đè bẹp bất kỳ làn sóng chống đối nào trong nội bộ FIFA. Tháng Tư, khi tuyên bố tái tranh cử năm 2027, Infantino nhận được ủng hộ từ các liên đoàn túc cầu Nam Mỹ, Châu Phi và Châu Á. Họ hài lòng trước việc được chia chác từ nguồn doanh thu khổng lồ của FIFA.
Thời còn làm tổng thư ký UEFA, Infantino có vẻ ngoài khá vụng về, hiếm khi nở nụ cười, thường xuyên đưa ra nhận xét lãng xẹt trên sân khấu trong các buổi bốc thăm Champions League – như miêu tả của The New York Times. Một thập niên trước, khi loạt bê bối tham nhũng dẫn đến triều đại Sepp Blatter sụp đổ, chẳng ai nghĩ Infantino là người kế nhiệm chủ tịch FIFA. Những người từng làm việc với ông tại UEFA tỏ ra kinh ngạc trước tốc độ Infantino leo lên đỉnh cao quyền lực.
Còn được gọi là “Piccolo” (“Cậu Bé”), Gianni Infantino, đứa út trong gia đình có ba người con, sinh tại Thụy Sĩ năm 1970. Ông gặp vấn đề về sức khỏe từ khi mới chào đời. Nếu không được truyền máu cấp cứu hẳn đứa bé sơ sinh Infantino đã không qua khỏi. Bố mẹ Infantino là người Ý. Cha ông, Vincenzo, đến từ Calabria (Tây Nam nước Ý); còn mẹ ông, Maria, xuất thân từ Lombardy thuộc miền Bắc nước Ý, nơi có thủ phủ là Milan. Gia đình họ sống tại thị trấn Domodossola, dưới chân dãy Alps, trước khi dọn qua Thụy Sĩ.
Gia cảnh nghèo khó, ông Vincenzo kiếm sống bằng nghề trực tàu hỏa ca đêm. Những ngày nghỉ, Vincenzo cùng vợ kiếm thêm bằng cách bán báo và thuốc lá ở nhà ga. Sau khi tốt nghiệp Đại Học Fribourg với bằng cử nhân luật, Infantino không bước vào nghề luật truyền thống mà chuyển sang lĩnh vực luật thể thao khi làm việc cho Trung Tâm Nghiên Cứu Thể Thao Quốc Tế (CIES). Sau hai năm làm việc tại CIES, năm 30 tuổi, Infantino xin vào bộ phận pháp lý UEFA. Vị thế Infantino tại UEFA thăng tiến mạnh dưới thời Chủ Tịch UEFA Michel Platini.
Khi triều đại Sepp Blatter rung lắc, Michel Platini là ứng viên số một chức chủ tịch FIFA. Tháng Chín, 2015, công tố viên Thụy Sĩ điều tra số tiền mờ ám 2 triệu franc Thụy Sĩ (khoảng $2.43 triệu) mà Platini nhận từ FIFA bốn năm trước. Tòa Thụy Sĩ sau đó xóa bỏ các cáo buộc, dù vậy, Ủy Ban Đạo Đức FIFA cấm Blatter lẫn Platini tham gia mọi hoạt động túc cầu trong vòng tám năm kể từ Tháng Mười Hai, 2015 (sau đó giảm còn sáu năm).
Khi Michel Platini “rớt đài,” sự nghiệp Infantino tưởng chừng tiêu tùng. Tuy nhiên, đó là cơ hội ngàn vàng. Infantino tuyên bố tranh cử chủ tịch FIFA. Nhiều người bất ngờ. Họ biết một Infantino “môi miếng” liếng thoắng chứ ít ai đánh giá cao ông. Nhiều người nghĩ ông chỉ là ứng viên tạm quyền trong thời gian chờ Platini minh oan bản thân.
Khi cuộc bầu cử đến gần, người ta bắt đầu thấy Infantino biến thành con người khác. Với phong cách chính trị gia chuyên nghiệp, ông đi khắp nơi, gặp gần như tất cả chủ tịch liên đoàn túc cầu có sức ảnh hưởng, nói về việc cải tổ FIFA. Ông hứa không chỉ “làm sạch” FIFA mà còn tăng khoản tiền phân bổ cho mỗi liên đoàn thành viên lên $5 triệu trong bốn năm tới.
FIFA bầu chủ tịch thông qua hình thức bỏ phiếu kín, theo nguyên tắc mỗi quốc gia một phiếu. Để vượt trội trong cuộc đua nhiều ứng viên, người thắng cuộc phải giành được hai phần ba số phiếu hợp lệ. Quy trình bỏ phiếu diễn ra nhiều vòng cho đến khi một ứng viên đạt được đa số phiếu theo quy định.
Ứng cử viên sáng giá nhất thời điểm đó là Sheikh Salman Bin Ebrahim Al Khalifa – thành viên hoàng gia Bahrain, chủ tịch Liên Đoàn Túc Cầu Châu Á (AFC), vốn được ủng hộ từ Châu Á và Châu Phi. Infantino và Al Khalifa bám đuổi sít sao trong vòng bỏ phiếu thứ nhất. Khi cuộc đua còn lại hai người, Liên Đoàn Túc Cầu Mỹ, thoạt đầu ủng hộ Hoàng Tử Ali bin Al-Hussein của Jordan, bất ngờ chuyển hướng ủng hộ Infantino ở vòng hai. Các liên đoàn Tây Bán Cầu theo chân Mỹ. Cuối cùng Infantino thắng với 115 phiếu.
Có thể đi tiếp sau 10 năm?
Tháng Hai, cột mốc 10 năm ngồi ghế “vua FIFA” của Gianni Infantino được đánh dấu bằng chiến dịch truyền thông rầm rộ. FIFA tung ra logo “Infantino 10,” cùng phim tài liệu 30 phút tôn vinh sự nghiệp Infantino do FIFA TV sản xuất.
Trong 10 năm, nhiều sóng gió xảy ra nhưng tất cả đều đến rồi đi. Infantino luôn bảo vệ thành công khung thành của mình. Mới nhậm chức chủ tịch FIFA (nhiệm kỳ một) chưa đầy một tháng, tên ông đã xuất hiện trong vụ rò rỉ tài liệu “Hồ sơ Panama” (Panama Papers), liên quan các hợp đồng bản quyền phát sóng mà ông từng ký với một công ty khi còn làm việc tại UEFA.
Vụ việc kéo dài đến tận năm 2023, cho đến khi tất cả cáo buộc bị… hủy. Tháng Mười Hai, 2025, tổ chức nhân quyền FairSquare chỉ trích Infantino “lạm quyền nghiêm trọng” trong bản kiến nghị tám trang gửi đến FIFA. Một lần nữa, Infantino không hề hấn. Không ít thành viên FIFA bênh vực ông, cho rằng, dù lạm quyền, Infantino vẫn là nhân tố mang lại nhiều thay đổi quan trọng cho làng túc cầu thế giới.
Quỹ phân bổ cho 211 liên đoàn thành viên đã tăng gấp tám trong 10 năm Infantino giữ chức chủ tịch, với $5.1 tỷ được đầu tư cho các dự án phát triển túc cầu toàn cầu. Năm 2016, FIFA ghi nhận mức doanh thu hàng năm đạt $502 triệu. FIFA dự kiến thu $9 tỷ chỉ riêng năm 2026 nhờ World Cup – mùa giải đầu tiên có sự tham gia 48 đội và được tổ chức tại ba quốc gia.
Kết hôn với một phụ nữ Lebanon, có bốn con, Infantino thông thạo bảy ngôn ngữ, trong đó có tiếng Arab, và mang ba quốc tịch (Thụy Sĩ, Ý và Lebanon). 10 năm qua, Infantino xây dựng hình ảnh không chỉ là người sống chết với sự phát triển túc cầu thế giới mà còn là một nhà ngoại giao túc cầu quốc tế ở đẳng cấp có một không hai. Ông “bay như chim,” có mặt tại các văn phòng FIFA ở New York, Miami và Zurich. Tại World Cup 2026, người ta thấy ông gần như luôn hiện diện trên khán đài.
Ông không chỉ có tài kiếm tiền cho FIFA, làm hài lòng các liên đoàn túc cầu quốc gia, mà còn nổi tiếng “khéo léo” với các nguyên thủ, từ Vladimir Putin đến Donald Trump. Không phải tự nhiên Infantino thuê văn phòng FIFA tại Trump Tower ở New York vào Tháng Bảy, 2025. Tháng Mười Hai cùng năm, tại trung tâm Kennedy ở Washington DC, Infantino trao cho Trump cái gọi là “FIFA Peace Prize.”
Trong thực tế, bản thân Infantino không khác mấy so với Trump. Ông thích khoe mẽ. Đội ngũ truyền thông FIFA được lệnh cập nhật tất cả những gì liên quan Infantino trên mạng xã hội. Bất kỳ tấm ảnh nào ông chụp với giới chính trị chóp bu phải được đăng tức thì. Mỗi khi Infantino dự khán một trận World Cup, ống kính FIFA phải chĩa vào ông ít nhất hai lần. Năm 2023, Infantino đòi cảnh sát New Zealand hộ tống và “hú còi” cho đoàn xe của mình. Yêu cầu lố bịch này bị từ chối. Tháng Tư, khi đến Vancouver (Canada) dự đại hội FIFA, Infantino cũng đòi “chế độ hộ tống cấp độ bốn,” tức cho phép vượt đèn đỏ và lập rào chặn đường. Một lần nữa, yêu cầu trên bị chủ nhà bác bỏ.
World Cup 2026, với Infantino, không hẳn là sự kiện thể thao thu hút sự chú ý số một hành tinh. Nó được xây dựng như một “di sản,” bổ sung cho bảng thành tích cá nhân của ông. Quan trọng nhất, nó là bệ phóng cho chiến dịch tranh cử 2027. Năm nay ông mới 56 tuổi. Tuy nhiên, chiến dịch tranh cử 2027 có thể bị ảnh hưởng bởi vết nhơ từ vụ Infantino chấp nhận yêu cầu Trump trong việc gỡ án thẻ đỏ cho cầu thủ Folarin Balogun. Phản ứng một số liên đoàn túc cầu thành viên, đặc biệt Liên Đoàn Túc Cầu Châu Âu (UEFA), là rất dữ dội.
Chủ tịch FIFA có nhiệm kỳ bốn năm. Theo điều lệ FIFA, một chủ tịch có thể giữ chức tối đa ba nhiệm kỳ, dù liên tiếp hay không. Với Gianni Infantino, ông được bầu lần đầu vào ngày 26 Tháng Hai, 2016; tái đắc cử năm 2019 và 2023; nhiệm kỳ hiện tại kết thúc năm 2027. Đáng lý đủ ba nhiệm kỳ thì phải ra đi nhưng Infantino tiếp tục tranh cử nhiệm kỳ 2027-2031 vì ông nói nhiệm kỳ một “coi như không tính” bởi lúc đó ông chỉ gánh vác nhiệm kỳ dang dở của Sepp Blatter.
Khó có thể hình dung Infantino thua trong chiến dịch tranh cử tới. Kỹ năng “dắt bóng” và luồn lách của ông, được tích lũy theo năm tháng, ngày càng thượng thừa. Lương của ông, tính tổng cộng (lương cơ bản, thưởng, phụ cấp), là khoảng $6 triệu. Vừa có tiền, có quyền, vừa quen biết rộng với gần như mọi nguyên thủ lẫn người nổi tiếng thế giới, ngai vàng FIFA là vị trí hấp dẫn số một hành tinh. Trong làng túc cầu, chủ tịch FIFA chẳng khác gì một kiểu “vua.” Trong lịch sử từ năm 1904 đến nay, chỉ mới có chín “vua FIFA.” Ít nhất bốn năm nữa người ta có thể vẫn tiếp tục thấy “vua Infantino” thống trị FIFA lẫn thế giới túc cầu. [kn]
