Trúc Phương/Người Việt
Nga đang thực hiện loạt chiến dịch khủng bố khắp Châu Âu. Mức độ nghiêm trọng các sự việc ngày càng tăng khiến toàn bộ an ninh Châu Âu ngày càng hoảng hốt. Không chỉ phá hoại cơ sở vật chất Châu Âu, Tổng Thống Putin của Nga tiếp tục thực hiện các chiến dịch đánh phá nội bộ Mỹ ngay thềm bầu cử giữa kỳ trước sự hoàn toàn tảng lờ của FBI cũng như bộ máy an ninh quốc gia Mỹ. Thế này là thế nào và tại sao như thế?
Phá phách Châu Âu
Đêm 14 Tháng Mười, thiết bị bay không người lái (drone) tấn công hai tàu trong vùng lãnh hải Romania trên Hắc Hải. Một tàu thứ ba cũng bị tấn công bên ngoài lãnh hải nước này, khiến bảy thủy thủ mất tích. Vài ngày trước đó, bốn con tàu ở vùng biển gần Bulgaria cũng bị tấn công.
CBS News điểm lại vài sự kiện:
-Tháng Ba, Hutthurm, Đức: Theo tờ Die Zeit, chính quyền Đức chặn đứng được âm mưu ám sát do Nga chỉ đạo, nhắm vào người đứng đầu một công ty quốc phòng Đức.
-Ngày 9 Tháng Tư, vùng biển Na Uy, gần Vương quốc Anh: Anh và Na Uy chặn tàu ngầm Nga chuẩn bị phá hoại các tuyến cáp ngầm.
-Ngày 1 Tháng Sáu, Labege, Pháp: Một nhà máy sản xuất drone, nơi cung cấp thiết bị cho quân đội Pháp và Ukraine, bị ném bom xăng.
-Ngày 4 Tháng Tám, Leipzig, Đức: Một drone chứa chất nổ được phát hiện tại một phi trường. Chính quyền Đức khẳng định vụ việc do Nga thực hiện.
-Tháng Tám, Skarzysko-Kamienna, Ba Lan: Một vụ hỏa hoạn xảy ra tại nhà máy WB Electronics – nơi sản xuất drone và linh kiện quân sự. Theo EBU (European Broadcasting Union), Nga sử dụng “các đặc vụ cấp thấp” để thực hiện vụ tấn công.
-Ngày 15 Tháng Tám, Tallinn, Estonia: Một vụ phóng hỏa nhắm vào Milrem Robotics, công ty quốc phòng chuyên cung cấp phương tiện quân sự không người lái cho Ukraine. Cuối Tháng Chín, giới chức Estonia xác định Nga đứng sau vụ này.
-Ngày 23 Tháng Chín, Wola Krobowska, Ba Lan: Một vụ phóng hỏa nhắm vào trạm mặt đất của hệ thống vệ tinh Starlink. Ba Lan cáo buộc Nga là thủ phạm.
-Tháng Chín, Lithuania: Một drone mang chất nổ bay vào Lithuania từ Belarus và bị bắn hạ. Bộ trưởng Quốc Phòng Ý cho biết thiết bị “rất có thể” xuất phát từ Nga.
-Ngày 7 Tháng Mười, Đan Mạch: Một quan chức tình báo Đan Mạch cho biết, suốt những tháng Hè, Nga liên tục tìm cách thực hiện các hành vi phá hoại nhắm vào các công ty quốc phòng cung cấp vũ khí cho Ukraine…
Trước đây, các cuộc tấn công của Nga nhắm vào những quốc gia Châu Âu đồng minh Kiev chỉ giới hạn ở các cơ sở hạ tầng hỗ trợ Ukraine. Tuy nhiên, phạm vi tấn công hiện mở rộng sang các mục tiêu chính trị và công nghiệp. Những cuộc tấn công kiểu này không chỉ nhằm gián đoạn nguồn cung cho Ukraine mà còn nhằm gây bất ổn tại Châu Âu, làm tê liệt các cơ sở hạ tầng trọng yếu và gây tổn hại kinh tế. Chúng còn nhằm làm suy yếu sự ủng hộ dành cho Ukraine trong công chúng Châu Âu.
Thủ Tướng Donald Tusk của Ba Lan dẫn lại nguồn tin tình báo không được tiết lộ, cho biết Moscow thậm chí có thể đang lên kế hoạch thực hiện chiến dịch quân sự quy mô lớn hơn. Tổng Thống Emmanuel Macron của cảnh báo: “Không ai an toàn cả.” Tháng Chín, phát biểu trước Đại Hội Đồng Liên Hợp Quốc, Thủ tướng Anh, ông Andy Burnham nói rằng đất nước ông đối mặt “cuộc tấn công quy mô công nghiệp” trong lĩnh vực chiến tranh thông tin.
Putin đang làm gì giúp Trump trước bầu cử giữa kỳ?
Tháng Tư và Tháng Năm, hàng trăm người dùng mạng xã hội Bluesky phát hiện trương mục của họ bị chiếm và được sử dụng để lan truyền những nội dung sai lệch về Ukraine. Nhóm nghiên cứu thuộc đại học Clemson University (South Carolina) quy kết chiến dịch này cho Social Design Agency (Agentstvo Sotsialnogo Proektirovania – SDA), công ty tư vấn của Nga từng bị Bộ Tài Chính Hoa Kỳ trừng phạt. Khách hàng của SDA không ai khác hơn là Kremlin.
Chính SDA là nơi sản xuất một video giả vào Tháng Sáu, 2025, được dàn dựng như thể do hãng tin Al Arabiya của Saudi Arabia thực hiện, với nội dung rằng Tổng Thống Volodymyr Zelensky của Ukraine tậu một căn hộ sang trọng tại tòa nhà chọc trời Burj Khalifa ở Dubai. Thông tin sai lệch này đạt tới 86 triệu lượt xem trên toàn cầu.
Như được thuật trên Foreign Affairs ngày 5 Tháng Mười, SDA thậm chí kết nối thế giới thực với thông tin trực tuyến để dàn dựng các sự kiện gây sốc giống y như thật. Tháng Chín, 2025, thế giới bàng hoàng khi thấy cảnh những chiếc đầu heo bị cắt rời, có vài chiếc ghi tên “Macron” (ám chỉ tổng thống Pháp), bị vứt bên ngoài nhiều nhà thờ Hồi Giáo và các trung tâm Hồi Giáo tại Paris lẫn vùng phụ cận. Thế là người ta la toáng lên rằng tình trạng bài ngoại và bài Hồi Giáo đang bùng nổ tại Pháp nói riêng và Châu Âu nói chung.
SDA gọi đó là các “cuộc tấn công nhận thức.” Mục tiêu là tạo sự chú ý, định hình nhận thức và khơi gợi phản ứng cảm xúc để từ đó khai thác phục vụ mục đích riêng. Những hoạt động bí mật như vậy bổ trợ cho loạt nỗ lực của Moscow trong việc phát triển chiến dịch lan truyền thông tin sai lệch trên khắp thế giới.
Cần nhắc lại, năm 2025, Kremlin phân bổ một ngân sách khổng lồ, với 31 tỷ rúp ($367 triệu), cho cơ quan truyền thông nhà nước RT. Cùng với Sputnik, RT hiện mở rộng phạm vi hoạt động sang Châu Phi, Mỹ Latin, Trung Đông và Đông Nam Á.
Họ thậm chí mua đứt một số kênh truyền thông địa phương. Ngoài ra, RT còn tài trợ và vận hành các kênh truyền thông “ủy nhiệm.” Năm 2024, Bộ Tư Pháp Mỹ truy tố hai nhân viên RT bởi hành vi chuyển gần $10 triệu cho Tenet Media, cơ quan truyền thông cánh hữu tại Mỹ. Thời điểm hiện tại, như The New York Times ngày 16 Tháng Mười cho biết, SDA tiếp tục gây nhiễu thông tin trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ, với chiến dịch gọi là “Doppelgänger.”
Ngày 17 Tháng Mười, tờ Bloomberg cho biết thêm, từ đầu Tháng Chín, mạng xã hội X (Twitter) xuất hiện loạt video AI ngụy tạo các nhân vật nổi tiếng, trong đó có những nghệ sĩ như Robert De Niro, Julia Roberts và Cher, bày tỏ phẫn nộ và công kích dữ dội đảng Dân Chủ. Tất nhiên đó là video bịp. Một video gắn logo ABC News cáo buộc ông James Talarico, ứng viên Dân Chủ tại Texas đang tranh cử Thượng Viện, trả tiền cho các người mẫu OnlyFans. Một video khác, sử dụng logo CBS News, nói rằng Sở Thuế Vụ Hoa Kỳ phát hiện Thượng Nghị Sĩ Jon Ossoff (Dân Chủ-Georgia) có tám bất động sản không khai báo. Đứng sau tất cả vụ này vẫn là SDA.
Khác với trước đây, khi Nga thường tập trung gây rối trong các mùa tranh cử tổng thống, lần này, họ tấn công các ứng viên Dân Chủ dịp bầu cử giữa kỳ, như thể đó là kịch bản được lên sẵn để giúp phe Cộng Hòa của ông Trump. Cụ thể, 29 trong 36 ứng viên Dân Chủ tranh chức thống đốc và 20 trong 35 ứng viên Dân Chủ tranh cử Thượng Viện hiện là mục tiêu.
Về cách thức thực hiện, SDA tung ra 5-10 luồng thông tin mỗi ngày trong tuần, thường bắt đầu khoảng 9am (giờ miền Đông Hoa Kỳ). Những ngày cuối tuần, chúng nghỉ xả hơi. Hầu hết bài đăng đều gắn thẻ (tag) danh khoản mạng xã hội của các cơ quan truyền thông chính thống. Phần lớn video chỉ vỏn vẹn một phút, kể những chuyện đơn giản nhưng vô cùng quái đản. Mỗi ngày đều có chủ đề riêng. Có ngày, chúng đưa tin có một số nhân vật nổi tiếng đang cáo buộc đảng Dân Chủ xúi giục giới trẻ chuyển đổi giới tính. Những video khác cáo buộc các ứng viên Dân Chủ phạm tội tham ô, ngược đãi trẻ em hoặc thậm chí giết người.
Một video đăng trên X ngày 24 Tháng Chín quy chụp Thượng Nghị Sĩ Amy Klobuchar (Dân Chủ-Minnesota), đang tranh chức thống đốc, nhận $72 triệu quyên góp “một cách đáng ngờ.” Một video đăng ngày 22 Tháng Chín nói rằng tờ New York Times “vừa tiết lộ” ca sĩ Taylor Swift nhận $500 triệu để thực hiện chiến dịch ủng hộ Dân Chủ và phong trào chuyển giới. Còn nhiều ví dụ nữa…
Khó có thể nói ông Trump nói riêng và các cơ quan an ninh Mỹ nói chung, cụ thể là FBI, hoàn toàn không biết mô tê gì những chuyện này. Thật sự là rất không bình thường khi Nga phá hoại các nước thành viên NATO mà Mỹ dường như không hề bận tâm. Đại Tá Lục Quân Hoa Kỳ Martin O’Donnell, một trong những đại diện Mỹ tại NATO, nói rằng giới chỉ huy NATO “đang thực hiện chính xác những gì họ cần làm vào thời điểm này;” đó là “đang tham vấn lẫn nhau.” Trong khi đó, Tổng Thư Ký NATO Mark Rutte, người từng gọi ông Trump là “bố” cho rằng các cuộc tấn công của Nga “chỉ là dấu hiệu của sự yếu kém,” rằng “họ muốn chúng ta dành cả ngày để bàn tán, tỏ ra hoảng loạn và liên tục tổ chức họp báo. Chúng ta sẽ không làm như thế.”
Tại sao “không làm như thế?” Có thể thấy ngay rằng, việc phá hoại Châu Âu nhằm khiến châu lục này khốn đốn và giảm giúp Ukraine chính là thứ mà Tổng Thống Trump đang muốn, khi ông luôn công khai nói rằng cuộc chiến Ukraine là vật cản lớn nhất gây khó khăn cho các kế hoạch làm ăn của chính quyền ông với ông Putin.
Cũng có thể thấy ngay rằng, việc ông Putin phá đảng Dân Chủ cũng là điều mà ông Trump đang cần. Tất cả cho thấy thêm một lý do thực tế nữa giúp giải thích tại sao ông Trump cần ông Putin giúp nhiều như thế nào; và tại sao ông Trump tháo mọi rào cản chính sách liên quan ông Putin.
Cuối cùng, tất cả vẫn chỉ là tạo sự thông thoáng hơn cho con đường làm ăn từ Tòa Bạch Ốc của ông Trump đến Kremlin của ông Putin. [dt]
