Lâm Hoài Thạch/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Chiến sĩ Trương Văn Thường, cựu hạ sĩ quan Pháo Binh của Binh Chủng Thủy Quân Lục Chiến (TQLC) Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (VNCH). Trước kia, gia đình của ông thuộc dân di cư từ Miền Bắc vào Miền Nam trong khoảng năm 1954.
Phóng viên nhật báo Người Việt có gặp ông Trương Văn Thường tại nhà của ông tại thành phố Westminster. Ông đã kể lại quá khứ của ông lúc ông còn bé sống tại Bắc Việt, cho đến khi gia của ông được di cư vào Miền Nam. Sau đó, ông trở thành một chiến sĩ Pháo Binh TQLC cho đến ngày tàn cuộc chiến tại Miền Nam vào cuối Tháng Tư, 1975.
Tham chiến cuộc hành quân Hạ Lào
Binh Chủng TQLC có ba Lữ Đoàn: Lữ Đoàn 147, Lữ Đoàn 258 và Lữ Đoàn 369. Tiểu Đoàn 3 TQLC thuộc Lữ Đoàn Lữ Đoàn 258 TQLC.
Sau khi hoàn tất chiến dịch Toàn Thắng tại Cambodia, Tiểu Đoàn 3 TQLC được lệnh hành quân tại Quảng Trị, với sự chỉ huy của Trung Tá Lữ Đoàn Trưởng Ngô Văn Định đang đóng quân tại đồi Tích Tượng, La Vang, Quảng Trị.
Khoảng đầu năm 1971, có thêm hai Lữ Đoàn của TQLC nữa được lệnh ra miền Trung cùng với Lữ Đoàn 258 TQLC đến căn cứ Khe Sanh để chuẩn bị tham chiến trận Hạ Lào. Lúc đó, Bộ Chỉ Huy mặt trận của TQLC và lực lượng Nhảy Dù đang đóng quân tại Khe Sanh, còn Pháo Đội Pháo Binh của Tiểu Đoàn 3 TQLC thì kéo sang Hạ Lào để yểm trợ cho các đơn vị của Quân Lực VNCH đang tham chiến tại Hạ Lào.
Ông Thường nhớ lại: “Cuộc Hành Quân Lam Sơn 719 tại Hạ Lào, bắt đầu từ ngày 8 Tháng Hai và kết thúc vào ngày 25 Tháng Ba, 1971. Tham chiến cuộc hành quân này, bao gồm: các lực lượng Quân Đoàn I, các Lữ Đoàn Nhảy Dù và Lữ Đoàn Thủy Quân Lục Chiến cùng Liên Đoàn 1 Biệt Động Quân. Vị chỉ huy cuộc hành quân này là Trung Tướng Hoàng Xuân Lãm, tư lệnh Quân Đoàn I và Vùng I Chiến Thuật.”
Về phần yểm trợ cho cuộc hành quân này, bao gồm các đơn vị Hoa Kỳ thuộc Sư Đoàn 101 Không Vận, Sư Đoàn 5 Bộ Binh Cơ Giới, và Sư Đoàn Americal cùng các đơn vị Pháo Binh Hoa Kỳ. Những đơn vị này đều đóng tại vùng biên giới Việt-Lào. Ngoài ra, các trực thăng, các oanh tạc cơ B-52 và các chiến đấu cơ của Hải và Không Quân Hoa Kỳ vượt biên giới bay sang Hạ Lào để chuyển quân và yểm trợ phi pháo cho cuộc hành quân tại Hạ Lào.
Trong lúc các đơn vị Quân Lực VNCH đang hành quân tại Hạ Lào, Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu ra lệnh cho Trung Tướng Đỗ Cao Trí, tư lệnh Quân Đoàn III kiêm Vùng III Chiến Thuật đến miền Trung để nắm quyền chỉ huy chiến dịch Lam Sơn 719 thay thế cho Tướng Lãm. Nhưng Tướng Trí lại bị tử nạn trên trực thăng lúc đang trên đường nhận nhiệm vụ mới.
Cuộc hành quân đang tiếp diễn, các Lữ Đoàn của TQLC cùng các đơn vị bạn đụng độ nhiều trận ác liệt với quân Cộng Sản Bắc Việt. Pháo Đội của Tiểu Đoàn 3 TQLC đã khai hỏa mỗi ngày với hằng trăm quả pháo vào vị trí của địch đang đóng quân, và bắn yểm trợ cho các chiến sĩ Quân Lực VNCH đang hành quân tại mặt trận Hạ Lào.
Trung Sĩ Trương Văn Thường của ban chỉ huy Pháo Binh Tiểu Đoàn 3 TQLC ngày đêm nghe máy truyền tin, báo cáo với cấp trên về những nơi mà các chiến sĩ của Quân Lực VNCH cần pháo binh yểm trợ. Các pháo thủ của Tiểu Đoàn 3 TQLC thực hiện nhiều khẩu đại bác nhã pháo vào quân Bắc Việt, họ đã bị thiệt hại nặng nề với những tràng pháo của TQLC.
Ông Thường nhớ lại: “Gần cuối Tháng Ba, 1971, lực lượng TQLC đang đóng quân tại Căn Cứ Hỏa Lực Delta bị Cộng Quân tấn công mạnh, và đơn vị này phải rút về Căn Cứ Holtel. Rồi sau đó, các lực lượng Thiết Giáp yểm trợ cho các đơn vị Quân Lực VNCH cũng rút về biên giới. Sau 45 ngày hành quân tại Hạ Lào, đến ngày 25 Tháng Ba, 1971, các đơn vị cuối cùng của Quân Lực VNCH hoàn tất việc rút quân về biên giới Việt-Lào, sau khi toàn thắng tại mặt trận Hạ Lào.”
Tổng kết cuộc Hành Quân Lam Sơn 719, phía Cộng Sản Bắc Việt có 2,163 cán binh tử trận, và phía Quân Lực VNCH có 1,146 binh sĩ hy sinh, quân đội Hoa Kỳ có 215 quân nhân thiệt mạng, hầu hết là phi hành đoàn trực thăng và chiến đấu cơ.
Sau đó Tiểu Đoàn 3 TQLC được lệnh đến căn cứ Mai Lộc tại làng Cùa, quận Hương Hóa, tỉnh Quảng Trị. Trong lúc này, tại Quảng Trị có năm quận đó là Hương Hóa, Cam Lộ, Hải Lăng, Mai Lĩnh và Triệu Phong.
Ông cho biết thêm: “Từ căn cứ Mai Lộc Tiểu Đoàn 3 TQLC tiến quân về căn cứ C1, gần sông Bến Hải, để yểm trợ cho Sư Đoàn 3 Bộ Binh. Đơn vị chúng tôi đóng quân ở đây chưa được một tháng thì quân Bắc Việt bắt đầu tấn công mạnh vào Sư Đoàn 3 Bộ Binh. Lúc đó tất cả các đơn vị đang đóng quân gần sông Bến Hải bị địch trưng dụng lực lượng lính Bắc Việt rất mạnh, kể cả chúng dùng rất nhiều chiến xa và đại pháo để tấn công, nên tất cả các đơn vị Quân Lực VNCH đang đóng quân gần sông Bến Hải phải rút quân về hướng Nam của Quảng Trị. Sau đó không bao lâu cộng quân đã chiếm Cổ Thành Quảng Trị.”
Lữ Đoàn 258/TQLC trong trận Tái Chiếm Quảng Trị 1972
Trong trận đánh Cổ Thành và Thị Xã Quảng Trị giữa Quân Lực VNCH và Cộng Sản Bắc Việt vào năm 1972, là một trong những trận chiến ác liệt nhất trong Chiến Dịch Xuân Hè 1972. Trận chiến kéo dài trong suốt 81 ngày đêm và kết thúc với chiến thắng của Quân Lực VNCH vào ngày 16 Tháng Chín, 1972.
Ông nhớ lại: “Ngày 4 Tháng Năm, 1972, Chuẩn Tướng Bùi Thế Lân nhận lãnh nhiệm vụ Tư Lệnh Sư Đoàn TQLC. Trong trận chiến này, Chuẩn Tướng Lân quyết định dùng Lữ Đoàn 258 do Đại Tá Ngô Văn Định là lữ đoàn trưởng, Trung Tá Đỗ Đình Vượng là lữ đoàn phó kiêm tham mưu trưởng. Đơn vị này được lệnh đến hoán đổi với Lữ Đoàn 2 Nhảy Dù ở hướng Tây Nam thị xã Quảng Trị, gần trường Bồ Đề, tại khu vực ngã ba Long Hưng, gần khu Tri Bưu.”
Lực lượng của TQLC gồm có ba tiểu đoàn tác chiến, đó là các Tiểu Đoàn 3, 5, 9 và một Tiểu Đoàn Pháo Binh 105 ly của TQLC. Các đơn vị yểm trợ cho Sư Đoàn TQLC gồm có một Thiết Đoàn Kỵ Binh, và một Chi Đoàn Chiến Xa M-48. Lực lượng hùng hậu này đến thay thế vị trí đóng quân của Lữ Đoàn 2 Nhảy Dù do Đại Tá Trần Quốc Lịch chỉ huy.
Ngày 28 Tháng Sáu, 1972 khởi đầu cuộc hành quân tái chiếm Quảng Trị. Xuất phát từ Mỹ Chánh. Hai Binh Chủng Nhảy Dù và TQLC hành quân song song tại Quốc Lộ 1 tiến về Quảng Trị. Trong lúc này, Sư Đoàn Nhảy Dù chịu trách nhiệm hành quân hướng Tây của Quốc Lộ 1, và Sư Đoàn Thủy Quân Lục Chiến hành quân tại hướng Đông của Quốc Lộ 1.
Hai mặt trận tại Thị Xã Quảng Trị và Cổ Thành nằm trên trục tiến quân và trách nhiệm của TQLC. Sau đó thuộc vùng trách nhiệm của Binh Chủng Nhảy Dù. Đến ngày 27 Tháng Bảy, 1972, thị xã Quảng Trị và Cổ Thành được giao lại cho lực lượng TQLC đánh tái chiếm.
Tham dự trận chiến, Lữ Đoàn 258 TQLC gồm có Tiểu Đoàn 3, Tiểu Đoàn 5, Tiểu Đoàn 9 và một Tiểu Đoàn Pháo Binh. Trong trận đánh tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị, Bộ Chỉ Huy của Lữ Đoàn 258 quyết định phân chia cho các tiểu đoàn như sau:
Tiểu Đoàn 3 TQLC, do Thiếu Tá Nguyễn Văn Cảnh, tiểu đoàn trưởng đưa quân đến thay thế Tiểu Đoàn 5 Nhảy Dù, Tiểu Đoàn Trưởng là Trung Tá Nguyễn Chí Hiếu đang đóng quân ở hướng Đông Nam Cổ Thành Quảng Trị, khu nhà thờ Tri Bưu.
Tiểu Đoàn 9 TQLC, Trung Tá Nguyễn Kim Đễ làm tiểu đoàn trưởng đến thay thế Tiểu Đoàn 6 Nhảy Dù, do Trung Tá Đỉnh làm tiểu đoàn trưởng, đang đóng quân ở ngã ba Long Hưng, thuộc phía Nam Thị Xã Quảng Trị. Trong lúc đó, Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 5 TQLC, Trung Tá Hồ Quang Lịch sẵn sàng trừ bị ứng chiến cho Lữ Đoàn 258 đang đóng quân tại ngã ba Long Hưng.
Khoảng giữa Tháng Tám, 1972, Tiểu Đoàn 8 TQLC đến thay thế Tiểu Đoàn 3 TQLC về Hội Yên dưỡng quân, tái trang bị và bổ xung quân số.
Ông Thường nói: “Tuy nhiệm vụ đánh tái chiếm thị xã Quảng Trị và Cổ Thành rất nan giải, nhưng các chiến sĩ TQLC đã vượt qua mọi gian khổ, hoàn thành nhiệm vụ và cắm cờ VNCH tại Cổ Thành Quảng Trị vào ngày 16 Tháng Chín, 1972.”
Đến ngày 20 Tháng Chín, 1972. Trung Tướng Ngô Quang Trưởng, tư lệnh Quân Đoàn I, chỉ huy tổng quát cuộc hành quân tái chiếm Quảng Trị; Chuẩn Tướng Bùi Thế Lân, tư lệnh Sư Đoàn TQLC; và Đại Tá Ngô Văn Định, lữ đoàn trưởng Lữ Đoàn 258 TQLC đã đón tiếp Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu và Đại Tướng Cao Văn Viên, Tổng Tham Mưu Trưởng Quân Lực VNCH cùng phái đoàn tướng lãnh đến thăm các chiến sĩ TQLC tại Quảng Trị khi vừa được tái chiếm.
Miền Nam bị thất thủ
Lúc đánh tái chiếm Cổ Thành thì Bộ Chỉ Huy Lữ Đoàn 147, 258 và 369 TQLC thay phiên nhau đóng quân tại quận Hải Lăng. Khi chiếm được Cổ Thành, Bộ Chỉ Huy Quận Hải Lăng dời qua Cầu Dài ở ngã ba Hải Lăng.
Cổ Thành tỉnh Quảng Trị lúc bị tái chiếm gần như bị bom đạn tàn phá hoàn toàn. Lúc đó Công Binh của TQLC được lệnh xây dựng lại cho quận này, và nơi này được gọi là khu thị tứ mới của Quảng Trị.
Ông Thường nhớ lại: “Tại quận Hải Lăng, Công Binh của TQLC tạm thời xây dựng hai ngôi trường Nguyễn Hoàng và Bồ Đề chỉ đơn sơ bằng nhà tranh vách lá để cho học sinh có nơi cấp sách đến trường. Đồng thời tại khu Cổ Thành cũng được Công Binh của Quân Lực VNCH tái xây dựng, vì đã bị bom đạn tàn phá, và Tiểu Khu Quảng Trị cũng được xây dựng tại Cầu Dài thuộc quận Hải Lăng.”
Ông cho biết thêm: “Sau những năm tái thiết lại tỉnh Quảng Trị gần xong, thì đến Đầu Tháng Ba, 1975 Cộng Sản Bắc Việt lại tiến quân tấn công Quân Lực VNCH đang đóng quân tại Quảng Trị lần nữa. Đến gần cuối Tháng Ba, 1975, trong lúc tôi đang đi huấn luyện cho các chiến sĩ Nghĩa Quân đang đồn trú tại các quận xã của Quảng Trị, thì quân Bắc Việt dốc hết toàn lực để tấn công các đơn vị của Quân Lực VNCH đang đóng quân tại tỉnh Quảng Trị.”
“Không bao lâu thì tỉnh này đã bị cộng quân xâm chiếm hoàn toàn. Lúc đó, những đơn vị của Quân Lực VNCH và dân chúng phải di tản về Đà Nẵng và Huế, bằng đường bộ, đường thủy, có một số được di tản bằng xe của quân đội hoặc tàu Hải Quân VNCH. Nhưng có rất nhiều dân chúng phải đi bộ để rời khỏi Quảng Trị đã bị cộng quân chiếm đóng,” ông cho biết thêm.
Sau đó, Trung Sĩ Trương Văn Thường cùng vợ và ba đứa con nhỏ phải đi bộ từ Đà Nẵng đến Sài Gòn hơn một tháng. Lúc đó, Cộng Sản Việt Nam đã hoàn toàn chiếm Miền Nam Việt Nam.
Được định cư tại Hoa Kỳ
Vợ chồng ông Thường sau nhiều năm sống tại quê hương, phải bươn chải nhiều nghề để nuôi con. Đến đầu năm 1981, vợ chồng ông có tổng cộng bảy người con, sống tại Long Hải, Phước Tỉnh. Nhưng ông bà có đứa con trai đầu lòng đi cùng với bà ngoại sang định cư tại Hoa Kỳ vào Tháng Tư, 1975.
Đầu năm 1981, ông Thường cùng năm con nhỏ vượt biên đến đảo Bidong, Malaysia. Một tháng sau, vợ của ông cùng đứa con nhỏ nhất cũng vượt biên đến đảo Galang, Indonesia. Sau đó, gia đình ông được đoàn tụ tại Hoa Kỳ vào cuối năm 1981 tại tiểu bang New Mexico. Đến năm 1985, gia đình ông di chuyển về California.
Hiện giờ vợ chồng ông đang cư ngụ tại Westminster, California.
