Hoa xoan tím trời thương nhớ

Nguyễn Thế Lượng



Mùa xuân về chuyên chở theo cả một mùa hoa nơi quê mùa đã làm tím cả một vùng trời thương nhớ. Mùa hoa xoan tím. 



Ở nơi thôn quê Việt Nam, có nhiều đồi núi nên trồng nhiều xoan và cây xoan từ bao đời nay vẫn gắn bó với những người dân quê hiền lành chân chất. Sau một mùa ngủ đông dài trong giá lạnh với những thân cành gầy guộc, khẳng khiu, trong tiết trời ấm áp của mùa xuân, xoan cựa mình để đâm chồi nẩy lộc. Bài ca sinh sôi của giống loài cứ thế mà hồi sinh.



Lạ lùng thay, những ngày cuối tháng hai, xoan vẫn còn e ấp trong mầm nụ mà chưa muốn “tung trào” nhưng khi thời gian “bước chân” sang tháng 3, “mùa con ong đi lấy mật”, xoan lấy hết sức bình sinh để tuôn trào sức sống, sức sinh sôi của nó. Từ đầu những thân cành, “phun” ra những cành lá non mướt, mỡ màng. Rồi chỉ khoảng một tuần sau, từ những kẽ lá, xoan nở hoa, nở nhiều vô kể. Hình như đây mới bắt đầu cho một hành trình “mãn khai” của loài hoa này. Một mùa hoa xoan đã tới. 










Hoa xoan nở rộ vào mùa Xuân



Có lẽ chỉ ở vùng nông thôn xa xôi, quê mùa mới có mùa hoa này. Vào độ giữa tháng Ba, xoan đồng loạt cất lên giàn đồng ca mang màu sắc đặc trưng. Hoa xoan có màu tím. Hình như từ bao đời nay, xoan bám rễ sâu xuống lòng đất, ngủ đông dài và bền bỉ sức sống là để thêu dệt cho màu tím dễ thương, dễ cảm, dễ nhớ của nó. Cả một khoảng trời quê thân quen được vẽ bằng màu tím của hoa xoan.



Song, màu tím của hoa xoan không bầm dập, thâm tím như một số loài khác mà màu tím của nó mang một đặc trưng rất riêng chỉ có ở loài hoa này. Hoa xoan tím dịu nhẹ từ trong lòng cánh hoa nên nhiều khi người ta vô tình lẫn với tím hoa cà. Hoa xoan tím phơn phớt ở đầu cánh hoa tựa hồ như màu trắng của sữa. Sinh sôi ở đồng đất quê nên loài hoa này cũng nhỏ nhẹ và bình dị. Một cành hoa mọc chi chít những bông hoa nhỏ tí xíu trông rất đáng yêu. Nhìn nó giống như chiếc loa kèn nhỏ được xếp từ vô số cánh hoa màu tím man mát đang xòe ra hết mình. Mùa hoa xoan nở, chẳng biết ở đâu, lũ ong bướm lại kéo nhau về để thưởng ngoạn bữa tiệc hoa.



Hoa xoan không chỉ đẹp, dịu nhẹ, e ấp mà còn có mùi thơm rất đỗi lạ lùng. Cả một không gian trong khu vườn, mùi thơm man mát, nhè nhẹ, lừng lựng của hoa xoan làm cho không khí trở nên rất đặc trưng vào mỗi độ tháng ba. 



Mỗi mùa hoa xoan về làm tím rực trời quê. Mùa hoa ấy cũng rạo rực trong kí ức tuổi thơ của lũ trẻ quê chúng tôi. Sinh ra ở chốn “bông lúa củ khoai” nên cũng hồn nhiên, tinh nghịch và bình dị như xoan vậy. Mùa hoa xoan nở, không gian chơi đùa hàng ngày của chúng tôi thuở bé lại có thêm một hương vị mới. Không chỉ được chiêm ngưỡng hoa xoan trên những cành cây cao mà khi có những cơn gió thổi làm cho những cánh hoa xoan rơi nhè nhẹ xuống thảm cỏ xanh rì cũng là lúc, chúng tôi lấy hoa xoan là người bạn trong những trò chơi lý thú.










Hoa xoan rơi xuống, cả một đám cỏ trở thành một tấm thảm được thêu dệt bởi những cánh hoa tím li ti trông đầy hấp dẫn. Chúng tôi sung sướng thả mình một cách hồn nhiên nhẹ nhàng xuống tấm thảm hoa để nghe mùi hương lan tỏa khắp thân mình, nghe tiếng thì thào của những cánh hoa đang nhảy múa trên thảm cỏ. Cả không gian mát lành, thơm ngào ngạt và lý thú biết mấy. Bọn trẻ còn nhặt hoa xoan, lấy dây cỏ xâu thành từng chiếc vòng hoa xoan tím xinh xắn, đeo vào cổ, vào tay. Rồi những trò chơi với hoa xoan được bọn trẻ thích thú như lấy hoa xoan xếp thành hình ngôi nhà, con cá, con trâu, hình người…Lấy hoa xoan để chơi đầu hàng vào mỗi lần tụ tập. Những trò chơi ấy cứ kéo dài mãi cho đến hết tháng ba, nó như một khoảng trời cổ tích làm tâm hồn trẻ thơ trở nên trong sáng, êm đềm.

 

Mùa xoan nở hoa, sáng thức dậy, vại nước của bà vừa kín đầy hôm trước đã tràn gập những cánh hoa. Bà lấy gáo dừa gạt hoa sang một bên rồi múc nước rửa mặt, cánh hoa tím vẫn bám đầy chiếc khăn mặt mềm mại. Khắp không gian, ngõ ngách ngôi nhà nhỏ của bà choán ngợp hoa xoan. Mỗi khi dấm chuối, bà sai chúng tôi trèo lên vặt nắm lá xoan cho có hơi nóng. Chỉ sau một tuần, vào mỗi độ chợ phiên, nải chuối của bà đã vàng ươm, chín trứng cuốc thơm lừng lựng. Mùi thơm của chuối hòa với mùi hăng hăng của lá xoan, mùi thơm của những cánh hoa xoan còn bám đầy nải. Bà bảo, quê mình nghèo, hoa xoan là người bạn thân của nông dân mình, tuy không được liệt vào các loài hoa đẹp nhưng các cháu phải biết yêu quí, nâng niu loài hoa này. 



Mỗi mùa hoa xoan nở, tím rực trời quê, tím cả một miền thương nhớ, tôi lật những trang kí ức tuổi thơ êm đềm, ngọt ngào.





Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Ðoàn Hữu Tâm về quê hương Bạc Liêu hát Tết Canh Tý 1960

Cặp vợ chồng đào kép Ba Khuê, Ái Hữu và Bảy Cao cùng quê quán ở Bạc Liêu, từng tham gia đờn ca tài tử nhiều năm nên được bà con ở tỉnh này quen mặt biết tên.

Nửa thế kỷ Khởi Hành, 1969-2019

Tháng Năm, 1969, tuần báo Khởi Hành, cơ quan ngôn luận của Hội Văn Nghệ Sĩ Quân Đội, số 1, ra mắt độc giả miền Nam Việt Nam, với chủ đề “Nhân Vật Người Lính trong Văn Chương.”

Vĩnh Quyền, nhà văn vượt trên chính mình

Có người hỏi tôi, đâu là lý do đưa tôi tới cụm từ (thậm xưng): Vĩnh Quyền một “tín đồ sẵn sàng ‘tử đạo’ chữ nghĩa?”

Tháng Hai-Ba và Thiếu Tá Phạm Văn Hồng

Là kẻ rất muộn màng, tôi thấy hiện lên hình ảnh của anh Phạm Văn Hồng qua nhiều phóng sự đã được rất nhiều người xem... Và hôm nay thì bao nhiêu hình ảnh cũ liên quan tới anh lại hiện về...

Cả mùa xuân hương – thơ Mặc Phương Tử

Bốn mùa như thế... chuyện đầy vơi./ Non xanh mây nổi hình vân cẩu/ Ráng đỏ chiều nghiêng giấc mộng đời

Nắng Mùa Xuân – Thơ Trần Vấn Lệ

Hôm qua nắng/ và hôm nay cũng nắng!/ Nắng mùa Xuân/ Mồng Bốn Mồng Năm!

Tản mạn về ngày Tết Nguyên Đán

Chẳng biết tự bao giờ người ta chia ra một năm gồm có bốn mùa và bao giờ mùa Xuân cũng là mùa mở đầu và là mùa đẹp nhất. Mùa Xuân được đánh dấu và bắt đầu bằng Tết Nguyên Đán.

Lời của mùa Xuân – thơ Nguyễn Minh Phúc

nghe tiếng ai cười ngoài ngõ/ tưởng mùa xuân ngập ngừng sang/ cành mai thẹn thùng đón gió/ mây trôi đầy giấc mơ màng

Trần Tuấn Kiệt và bộ Thi Ca Việt Nam Hiện Đại

Năm 1973, nhà văn Nguyễn Đông Ngạc thực hiện một cuốn sách “lịch sử” “Hai Mươi Năm Văn Học Việt Nam, 1954-1973,” sách vừa xuất bản thì Miền Nam cũng rơi vào chương kết thúc.

Về quê ăn Tết với cái bụng đói

Nhớ cái thời “ăn độn” thập niên 80, có những cái Tết đầy khó khăn, thiếu thốn đã để lại trong tâm khảm tôi dư vị thật chua chát, nay ngồi chợt nhớ lại mà không khỏi chạnh lòng áy náy, sượng sùng, tội nghiệp cho chính mình...