Bầu cho người nào?

Giao Chỉ, San Jose

Cử tri tại California sẽ đi bỏ phiếu vào ngày 5 Tháng Sáu tới đây. (Hình: Getty Images)

Lá phiếu phân vân

Hôm nay gia đình chúng tôi cư ngụ tại khu 7, thành phố San Jose đã nhận được phiếu bầu cử sơ bộ trực tiếp của tiểu bang California. Cũng như thường lệ chúng tôi bầu khiếm diện bằng thư cho ngày 5 Tháng Sáu, năm 2018. Nhớ lại câu thơ ngày xưa, “Tay cầm lá phiếu tự do, phân vân không biết bầu cho người nào?” Khu tôi ở là mobile home cao niên có trên 150 gia đình tổng cộng vào khoảng trên 500 cử tri. Phần lớn đều bầu bằng thư, kỳ này lại không phải dán tem. Các cử tri cao niên của chúng tôi có thể ghi phiếu bầu đông đảo. Nhưng trước khi nói đến câu hỏi bầu cho người nào, xin nhắc lại kỷ niệm xưa cũ.

Ghi danh bầu cử

Hơn 30 năm trước, sau khi vô quốc tịch, chúng tôi ghi danh đi bầu lần đầu và đã bắt đầu chương trình vận động cử tri gốc Việt tham gia. Dù nỗ lực nhưng dân ta còn ít, đang lo tìm việc. Mới vô quốc tịch nhưng chưa an cư, làm sao lạc nghiệp mà nói đến chuyện chính trị, chính em. Dù sao cũng cố gắng. Đấu tranh thành công với kết quả có mẫu phiếu bầu Việt Ngữ. Còn nhớ năm bầu cử 1993 giữa ông Bush Cha và ông Clinton, cơ quan IRCC hân hạnh có phóng viên danh tiếng Peter Jennings về làm phóng sự. Dù có phỏng vấn quay phim nhưng xem chừng cậu Peter nhà ta không hào hứng lắm vì số lượng cử tri gốc Việt chẳng hề làm các chính trị gia Hoa Kỳ sao xuyến. Nhưng rồi dân ta qua Mỹ ngày càng đông và tập trung về các vùng Nam, Bắc Cali. Chính trị gia Hoa Kỳ bắt đầu lưu tâm o bế Việt Nam. Các chính khách đến với cộng đồng thắt cà vạt mầu cờ vàng và Tết đến thì mặc quốc phục Việt Nam.

Ứng cử tại địa phương

Khi miền Nam Cali có ông Tony Lâm tranh cử thành công tại Wesminster đã trở thành nghị viên đầu tiên của người Việt trên chính trường Hoa Kỳ. Nhưng Westminster là thành phố nhỏ làm sao so sánh được với San Jose cả triệu dân. Mười lăm năm trước San Jose có 2 cô gái ra tranh cử đã mở ra trang sử thực sự của người Việt trên đất Mỹ. Hai cô họ Nguyễn. Madison Nguyễn và Linda Hàn Nguyễn. Cả hai đều ra tranh cử nghị viên khu 7, lúc đó có trên 35% gốc Mễ và trên 25 % gốc Việt. Cả hai cô đều xuất sắc. Giáo sư và luật sư. Tiếng Anh như Mỹ và tiếng Việt khá trôi chảy. Giáo Sư Madison xuất thân thuyền nhân thuộc gia đình nông dân ngay tại Hoa Kỳ. Luật Sư Linda, con nhà giàu và có thế lực. Các cuộc tranh luận giữa hai bên không riêng cử tri gốc Việt mà các các sắc dân khác đều say mê tham dự. Linda hiền lành nhưng rất vững vàng xem chừng có vẻ thắng thế. Madison cũng sắc xảo và đối phó vững vàng. Cộng đồng chia làm hai phe. Lúc đó chúng tôi nghĩ rằng dù ai thắng cũng là họ Nguyễn của Việt Nam. Vì cuộc đua tranh giữa 2 ứng cử viên gốc Việt nên không cần vận động cử tri Việt cũng ghi danh và đi bầu tối đa. Gia đình Linda quyết thắng đã sử dụng truyền thông Việt Ngữ đàn áp đối phương. Dư luận cho rằng những đòn đánh phá nặng nề có thể đã phản tác dụng. Cử tri khu 7 ngả về “phe nông dân” mà bỏ rơi “phe tư bản.”

Sự thực ra sao thì không rõ, nhưng sau cùng Madison chiến thắng. Lần đầu tiên có cô gái Việt tuyên thệ nhận chức nghị viên San Jose dưới ngọn cờ vàng. Tương lai chính trị của Madison đầy hứa hẹn. Nhưng tiếc thay lỗi lầm rất nhỏ về chuyện đặt tên khu thương mại Little Saigon đã trở thành vấn nạn lớn lao. Madison can trường chống đỡ gần 10 năm, vượt qua một lần bị truất phế và thêm lần tái tranh cử. Sau cùng vấn nạn Little San Jose đã theo đuổi và làm cô thua trong gang tấc kỳ bầu cử vào dân biểu tiểu bang Cali. Lần đầu tiên cử tri Việt đã ủng hộ cử tri gốc Ấn để loại bỏ ứng cử viên Việt Nam. Dù cô Madison đã dứt khoát chiến thắng vòng đầu. Bài học trên chính trường của Madison thực sự rất đáng cho các chính trị gia sau này phải học hỏi.

Lời nói không mất tiền mua. Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau…

Bầu cử tại California

Bây giờ xem lại các phiếu bầu, kỳ này chức vụ thống đốc Cali có bao nhiêu người tham dự. 27 người tranh cử. Quả thực là một trò chơi chính trị quá tốn kém cho ngân sách. Trong số này ông đương kim Phó Thống Đốc Gavin Newsom đứng dưới cùng. Tôi nghĩ rằng mình chẳng biết hết các khuôn mặt khác. Thôi thì bầu cho ông phó, xét ra không tai tiếng mà cũng quen việc. Xem tiếp tài liệu quý vị có biết bao nhiêu người ra tranh cử chức vụ thượng nghị sĩ Cali tại Quốc Hội Hoa Kỳ? 32 người. Có cả ông tài xế xe bus và các ông bà không nghề nghiệp. Rất khó đọc hết để chọn người nào.

Bầu cử tại địa phương

Hai vị dân biểu Hoa Kỳ tại địa phương là bà Joe Lofgren và ông Ask Kalra kỳ này hoàn toàn không có đối thủ. Bạn có bầu hay không thì các vị này cũng ngồi yên và sẽ có thể tiếp tục lâu dài về sau nếu không có điều gì sai lầm đáng kể. Nhưng thật đặc biệt chức vụ thị trưởng San Jose ngoài ông Sam Liccardo tái tranh cử, kỳ này có thêm 3 người ra thử thách. Một ông hồi hưu, một ông buôn bán và ông Việt Nam, Phạm Quang Minh ghi danh là văn sĩ.

Bầu cử tại khu 7, vùng đất nổi sóng

Phần trên chúng ta đã có dịp nói đến vùng đất nổi sóng khu 7, nơi có nhiều cử tri Việt tại San Jose.

Thực hết sức may mắn chúng ta có một nghị viên gốc Việt tại đây vì là nơi tập hợp của người Việt về thương mại, nhà cửa, sinh hoạt văn hóa, giáo dục và chính trị. Đây cũng là khu hiện có đông gốc Mễ đang trên đà vùng lên.

Có hai ứng cử gốc Mễ dù không xuất sắc nhưng vẫn có khả năng đạt được số phiếu quan trọng. Phía Việt Nam kể cả đương kim nghị viên Nguyễn Tâm là 5 người. Trong số các ứng viên Việt Nam, chúng tôi đã từng quen biết và hỗ trợ công tác cộng đồng cho cô Vân Lê và anh Tâm Nguyễn. Cùng biết rõ thành tích cộng đồng và là thân hữu trong 30 năm qua. Mỗi lần cô Vân hay anh Tâm tranh cử chúng tôi đều ủng hộ. Khả năng thực sự cá nhân chỉ có được một là phiếu và góp chút tài chánh như mọi người. Nhưng lần này, chúng tôi bầu cho anh Nguyễn Tâm cũng như đã bầu 4 năm trước. Lý do rất đơn giản. Bất cứ người Việt nào ngồi vào ghế nghị viện đều làm công việc mới. Chúng tôi theo dõi, đọc chương trình nghị sự và đọc báo, nghe tin tức nên nghi nhận được rằng công việc của một nghị viên căn bản đối với toàn khu và đối với mọi sắc dân, nghị viên Tâm hoàn tất chu đáo. Đó là điều thiết thực một nghị viên phải hoàn tất trách nhiệm đối với toàn thể khu vực và xa hơn nữa phải góp phần vào công việc chung của toàn thành phố. Không phải cứ là nghị viên Việt Nam là phải chỉ lo cho Việt Nam.

Phần thứ hai là chúng tôi theo dõi nghị trình của hội đồng thành phố, nhận thấy nếu anh Tâm không được sự ủng hộ của hai phe đang chống đối nhau là Thương Mại và Nghiệp Đoàn thì lá phiếu quyết định chính giữa sẽ là 1 phiếu quan trọng. Đó là một thái đó can đảm trong nghị trường rất đáng khích lệ và cần được tiếp tục. Sức mạnh của cử tri Mễ sẽ là một đối thủ rất quan trọng. Nhưng chúng tôi rất mong lịch sử sẽ tái diễn như 4 năm trước. Anh Tâm và cô Mễ sẽ vào chung kết. Lúc đó, các ứng cử viên gốc Việt sẽ đồng lòng yểm trợ cho anh Tâm hay bất cứ vị nào vào chung kết. Bởi vì nếu để mất cơ hội này, khu 7 vào tay gốc Mễ, cử tri Mễ sẽ thừa thắng vùng lên thì muôn đời chúng ta cũng không lấy lại được.

Chuyện Việt Nam ta

Việc tranh cử tại khu 7 thật đáng buồn vì đa số quý vị bên ngoài phê phán chụp mũ tàn nhẫn. Xin cùng nghe lại câu thơ cũ. Ôi Việt Nam cùng Việt Nam gây hấn, muôn đời sau để hận cho dòng sông. Thơ của bác Đằng Phương, Nguyễn Xuân Huy ta đã học thuộc lòng. Ai ngờ chúng ta lại đem hình ảnh con sông Gianh miền Trung Việt Nam về khu vực 7.

Các bạn có nghe chuyện hai đội bóng bàn nữ của Đại Hàn và Triều Tiên kỳ vừa qua vào thi đấu. Trước mặt khán giả và ban trọng tài, các cô tuyển thủ đã bất ngờ từ chối không đấu với nhau. Ôm nhau khóc. Hội trường vang lên tiếng gọi lòng yêu nước thăng hoa. Kết quả ủy ban quốc tế thu xếp cho cả hai đội đặc cách qua vòng loại không phải đấu với nhau. Quốc Cộng Hàn quốc ôm nhau trong thao trường. Tại sao người Việt quốc gia chúng ta lại không ôm nhau mà chỉ chụp mũ cho nhau. Trong khu chúng tôi ở có ông hàng xóm là niên trưởng Nguyễn Khắc Bình. Năm nay tướng Bình bỏ anh Tâm để ủng hộ cho cô Vân. Chúng tôi trở thành hai phe dù mỗi người vũ khí cũng chỉ có trong tay một lá phiếu. Tuy ở hai bên phòng tuyến, nhưng mỗi sáng gặp nhau thay vì bắt tay, chúng tôi sẽ ôm nhau như các nữ tuyển thủ xứ Hàn. Khu vực 7 vốn là đất nhà nghèo. Các ông bà bên ngoài vui lòng tạm nghỉ cho chúng tôi trong khu vực 7 lên tiếng rất nhẹ nhàng và âm thầm bằng lá phiếu. Dù thắng bại, sau cùng vẫn còn thấy nhau.


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Việt Nam có còn cửa ‘đi đêm’ với Slovakia?

Khủng hoảng ngoại giao Slovakia-Việt Nam mở màn tròn một năm sau vào Tháng Tám, 2018, đầy kịch tính và diễn biến sôi động theo từng tuần lễ.

Khát vọng trở về

Họ, trong nhiều hoàn cảnh, ra đi cũng chỉ bất đặng đừng, để đấu tranh cho mục tiêu dân chủ hóa đất mẹ, và cũng là để tìm hướng trở về.

Múa trên những xác người

Trung Cộng đang tổ chức 6 năm ngày thành lập thành phố họ đặt tên là Tam Sa trên đảo Phú Lâm, thuộc quần đảo Hoàng Sa. Nghĩa là công khai nhục mạ tập đoàn cầm quyền ở Việt Nam.

Cuộc thẩm vấn cuối cùng

Hôm Thứ Tư, mùng 8 Tháng Tám, 2018, ông Jay Sekulow - một luật sư trong dàn luật sư đông đảo của Tổng Thống Trump - cho biết Bạch Cung đã trả lời lá thư mời tổng thống đến thẩm vấn của công tố viên đặc trách Robert S. Mueller III.

Vài suy nghĩ về ông Giáp

Võ Nguyên Giáp có công gây dựng nên một tập đoàn tội ác nhưng lại ra đi thanh thản và vinh quang, trong khi chính những nạn nhân vô tội của chế độ thì lại hứng chịu thảm trạng bi đát của gia đình để rồi phải ra đi trong uất ức, tủi nhục.

Những người ‘mẹ vắng nhà’

Bộ phim tài liệu “Mẹ Vắng Nhà” nói về nữ tù nhân Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (mẹ Nấm) đang được trình chiếu trên nhiều quốc gia, cũng là lúc thêm một “mẹ vắng nhà” nữa. 

Đoàn Kế Tường và Đoàn Thạch Hãn

Xem Ký Đinh Anh Quang Thái xong, tôi mới biết là mình hơi nông nỗi. Đoàn Kế Tường không chỉ viết văn, viết báo mà còn là một nhà thơ với nhiều tác phẩm đã xuất bản từ lâu.

Tháng Bảy Slovakia…

CS Việt Nam đã lợi dụng lòng hiếu khách của Chính phủ Slovakia để mượn chiếc máy bay của Slovakia ‘vận chyển’ Trịnh Xuân Thanh về Hà Nội.

Từ ‘Dấu Binh Lửa’ tới ‘Tù Binh và Hòa Bình’: Phan Nhật Nam và những chấn thương không chảy máu

Phan Nhật Nam cũng là bút hiệu, Rốc là tên gọi ở nhà; sinh ngày 9/9/1943, tại Phú Cát, Hương Trà, Thừa Thiên, Huế; nhưng ngày ghi trên khai sinh 28/12/1942, chánh quán Nại Cửu, Triệu Phong, Quảng Trị.

Aleksandr Solzhenitsyn: Đừng lấy dối trá làm lẽ sống

Chúng ta bị tước đoạt nhân tính một cách tàn bạo tới mức chỉ vì miếng cơm manh áo qua ngày thôi mà chúng ta sẵn sàng vứt bỏ mọi nguyên tắc và linh hồn của mình, mọi nỗ lực của tiền nhân và mọi cơ hội của hậu thế - miễn sao đừng đụng tới sự tồn tại mong manh của mình là được.