Chuyện Dại – Khôn

Người dân đứng tưởng niệm các nạn nhân bị bắn chết tại nhà thờ Do Thái hôm 29 Tháng Mười, 2018. Bên dưới là dòng chữ viết tay bày tỏ thái độ với Tổng Thống Donald Trump. (Hình: Getty Images)

Nguyễn Đạt Thịnh

Thiên hạ đua nhau nói dại, khôn;
biết ai là dại, biết ai khôn

Hôm Thứ Ba, 30 Tháng Mười, 2018, một tuần trước ngày bầu cử quốc hội, tổng thống đã hành động rất khôn: ông đưa gia đình ông đến thị trấn Pittsburgh để xoa dịu oán hận do một tay súng “cuồng Trump” gây ra.

Anh cuồng này, Robert Bowers, xách súng vào nhà thờ Do Thái bắn chết 11 người Mỹ gốc Do Thái – những nạn nhân này bị giết chỉ vì họ là người Do Thái, chứ không vì một lý do nào khác.

Để hiểu mối hận đó sâu, và đậm đến mức nào, hãy thử hình dung cảnh một buổi lễ tại nhà thờ, hoặc tại một ngôi chùa Việt Nam, trong lúc tín đồ kính cẩn cầu nguyện thì một tên vô lại xuất hiện, nổ súng bắn chết 11 người, rồi quát tháo “giết cho thật hết bọn Mít,” như tên xạ thủ Bowers đã hò hét đòi “Jews must die.”

Thành phần gia đình ông Trump tham dự cuộc hành trình “chuộc tội” gồm vợ chồng ông và vợ chồng cô Ivanka Trump, con gái ông.

Họ đã thấy tận mắt những phụ nữ Do Thái lớn tuổi, mặt mày hiền lành, phúc hậu, cầm trên tay những khẩu hiệu bé nhỏ VOTE HATE OUT; khẩu hiệu ngắn đó có 2 chữ O, chữ thứ nhất được vẽ thành hình trái tim, và chữ O thứ nhì vẽ thành hình ngôi sao 6 cánh, quốc hiệu của người Do Thái.

Dịch nghĩa: người Do Thái sẽ dùng lá phiếu để loại bỏ thù ghét.

Đoàn công xa rầm rộ tiến vào thị trấn Pittsburgh trước thái độ lạnh nhạt của quần chúng; sinh viên và cư dân tổ chức biểu tình chống tổng thống, nhiều người tu họp quanh tang lễ những nạn nhân bị anh Bowers bắn chết hôm Thứ Bảy; họ quay lưng lại, không buồn nhìn cảnh tổng thống đưa toàn gia đình đến ủy lạo họ.

Đoàn công xa ngừng trước nhà nguyện Tree of Life, tổng thống và gia đình xuống xe, tiến vào nhà nguyện và được tu sĩ Jeffrey Myers, vị lãnh đạo giáo hội tiếp đón; tổng thống và thân nhân tháp tùng ông, đốt lên 11 cây nến tượng trưng 11 nạn nhân bị giết hôm Thứ Bảy, 27 Tháng Mười, 2018.

Sau lễ thắp nến, phái đoàn Bạch Cung đến dưỡng đường của viện đại học Pittsburgh thăm bốn cảnh sát viên bị thương trong vụ nổ súng tại nhà nguyện; rồi tổng thống ngồi đàm đạo với bà góa phụ Peg Gottfried, vợ ông Richard Gottfried, một nạn nhân bị giết trong vụ nổ súng tại nhà nguyện.

Ông Ardon Shorr, người tổ chức biểu tình chống chính sách bán súng bừa bãi, đang cùng đoàn biểu tình tập họp gần nhà nguyện; ông nói với phóng viên truyền thông, “Chúng tôi đang đối phó với cuộc nổ súng vừa xảy ra cuối tuần vừa rồi; và chúng tôi nhận ra là cuộc giết người đó không vô cớ mà xảy ra. Nó có nguyên nhân của nó.”

Ông Shorr giải thích cái nguyên nhân đó, “Người Do Thái chúng tôi bị giết chỉ vì chúng tôi giúp đỡ người tị nạn,” rồi ông chỉ trích cuộc thăm viếng của tổng thống, cho rằng đó chỉ là lời nhục mạ những người vừa bị giết.

Thị trưởng Pittsburgh, ông Bill Peduto, từ chối không gặp tổng thống, nhưng cũng không đứng chung với những người biểu tình chống ông. Chính ông Peduto đã viết lên mạng là dân Pittsburgh yêu cầu tổng thống đừng đến ủy lạo họ.

Người biểu tình đi quanh ngọn Đồi Sóc, vừa đi họ vừa đọc kinh; nhiều người thảo luận về cuộc tàn sát cuối tuần trước tại nhà nguyện; họ đưa ra nhận xét là ngôn ngữ của tổng thống thù ghét người di dân da màu đã khích động bạo lực và cuộc tàn sát tại nhà nguyện Pittsburgh chỉ là những triệu chứng bắt đầu của nạn kỳ thị chủng tộc.

Đám biểu tình mỗi ngày một đông hơn; nhiều vị bô lão râu bạc, mũ đen nhập cuộc; họ cầm những khẩu hiệu nhỏ chỉ trích tổng thống bằng cái hỗn danh “PRESIDENT HATE” (tổng thống thù ghét), như câu “President Hate is not welcome in our state.” (tiểu bang chúng ta không mời đón tổng thống GHÉT).

Chỉ những người Do Thái trí thức mới ý thức được việc tổng thống không ưa thích họ, nhưng đa số quần chúng bình dân không suy luận sâu xa như vậy, họ vẫn vẫy tay chào đón đoàn công xa, và phóng viên truyền thông, vẫn chụp được nhiều tấm ảnh dân Pittsburgh thân thiện với vị tổng thống  đã đến nhà nguyện chia buồn với họ.

Sau việc anh Bowers nổ súng giết người Do Thái cho bõ ghét, chắc chắn tổng thống cũng không kỳ vọng cử tri Mỹ gốc Do Thái còn đủ u mê để bầu thêm dân biểu, nghị sĩ Cộng Hòa vào quốc hội làm công cụ cho tổng thống nữa.

Thật ra, tổng thống không ghét riêng gì người Do Thái, ông chỉ không thích việc người da mầu -bất kể mầu gì -dù mầu đen- mang quốc tịch Mỹ; do đó mà ông vừa lên tiếng đòi thay đổi  hiến pháp, hủy bỏ quyền birthright citizenship – quyền chọn sinh quán làm quốc tịch.

Chuyến đi ủy lạo đó dại hay khôn?

Tổng thống mời bốn dân biểu, nghị sĩ cùng đi với ông đến thăm Pittsburgh, chỉ có một ông đi, ông Keith Rothfus, dân biểu Cộng Hòa bang Pennsylvania, nhưng cả Rothfus lẫn ba ông không thích nhận lỗi đều chê là tổng thống dại.

Đó là chuyện dại, khôn thứ nhất; chuyện thứ nhì là: hôm 31 Tháng Mười, 2018, tổng thống vừa mắng chủ tịch Hạ Viện qua một văn bản viết trên Twitter, nguyên văn, “Paul Ryan nên tập trung vào việc duy trì tình trạng đa số Cộng Hòa tại Hạ Viện, hơn là góp ý kiến vào vấn đề Birthright Citizenship – quyền chọn sinh quán làm quốc tịch – vấn đề mà ông ta chẳng biết gì cả.”

Tổng thống nói Ryan không nắm vững vấn đề, mặc dù Ryan lăn lộn trên chính trường lâu hơn ông, và hiện đang có rất nhiều nhà trí thức đồng ý với quan điểm của Ryan là tổng thống không có quyền đơn phương hủy bỏ tu chính án số 14, khẳng định quyền Birthright Citizenship cho những đứa trẻ chào đời trên lãnh thổ Mỹ.

Nhưng tổng thống là người thích giản dị; ông ghét những lý thuyết dài dòng của các học giả chính trị, nên ông bảo thẳng mọi người là nếu Tổng Thống Barack Obama chỉ cần ký sắc lệnh mà cho phép bọn trẻ nít Mễ, do cha mẹ chúng dắt vào lãnh thổ Mỹ từ ngày còn thơ ấu, được ở lại Mỹ, thì tại sao ông lại không có quyền ký sắc lệnh cấm không cho trẻ sơ sinh mang quốc tịch Mỹ, dù chúng chào đời trên lãnh thổ Mỹ.

Dĩ nhiên ông vẫn cứ có cái lý của ông, và việc không chấp nhận cái lý của vị đương kim tổng thống không bao giờ là việc dễ cả.

Hành động đó khôn hay dại?

Quần chúng cử tri sẽ trả lời câu hỏi này trong vài ngày nữa; biết đâu họ chẳng đồng ý với tổng thống, giải tỏa áp lực người Mỹ da mầu.

Lá phiếu ngày Thứ Ba tuần sau còn trả lời câu hỏi “biết ai là dại, biết ai khôn?” Câu hỏi cũ đến cả trăm năm trước của nhà thơ Tú Xương. (Nguyễn Đạt Thịnh)

Lưu ý: Để mở âm thanh, xin bấm vào nút muted icon imagephía góc phải bên dưới của khung video.

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Cựu linh mục gốc Việt được Mỹ bổ nhiệm làm đặc sứ 6 quốc gia Châu Phi

Tiến Sĩ J. Peter Phạm, từng là một linh mục Công Giáo, một chuyên gia về Châu Phi, vừa được Ngoại Trưởng Mike Pompeo bổ nhiệm làm đặc sứ phụ trách vùng Great Lakes ở Châu Phi hôm Thứ Sáu, 9 Tháng Mười Một.

Little Saigon: Tượng bị đánh cắp trong chùa Điều Ngự được mang trả

Một pho tượng cổ A La Hán đã bị lấy cắp tại chùa Điều Ngự, thành phố Westminster, vào khoảng 10 giờ 20 sáng Thứ Bảy, 10 Tháng 11, nhưng được mang trả lại vào chiều Thứ Ba, 13 Tháng 11

Little Saigon: Cháy trên đường Brookhurst

Khoảng 1 giờ 30 trưa Thứ Ba, một đám cháy dữ dội bùng lên nơi dãy nhà trên đường Brookhurst, gần đường Bolsa, đối diện khu nhà mới The Christopher Collection, khiến người dân quanh vùng một phen hốt hoảng.

Cali: Bị bắt do cáo buộc âm mưu giết vợ con để lấy tiền bảo hiểm

Các công tố viên liên bang hôm Thứ Ba, ngày 13 Tháng Mười Một, loan báo một người đàn ông ở Hawthorne hiện bị cáo buộc là đã có hành động lừa đảo sau khi lấy tiền bảo hiểm nhân thọ

CNN đưa đơn kiện TT Trump, đòi phải cho phóng viên trở lại Tòa Bạch Ốc

Hệ thống truyền hình CNN hôm Thứ Ba, ngày 13 Tháng Mười Một, đã đưa đơn kiện chính phủ Trump, đòi phải cấp lại thẻ hành sự tại Tòa Bạch Ốc cho phóng viên của họ là ông Jim Acosta.

Số người chết vì cháy ở California lên đến 44 người

Số người chết vì cháy ở California lên đến 44 ngườivideo
-Số người chết vì cháy ở California lên đến 44 người

Amazon chính thức chọn New York là tổng hành dinh thứ nhì

Sau nhiều tuần lễ tràn ngập những lời đồn đoán, đại công ty bán lẻ qua mạng Amazon hôm Thứ Ba, ngày 13 Tháng Mười Một, chính thức loan báo sẽ thành lập hai khuôn viên

Thảm đỏ thời trang tại lễ trao giải People’s Choice Awards 2018

Victoria Beckham rạng rỡ trong bộ suit do chính mình thiết kế.
Đây là chương trình nhằm tôn vinh những nghệ sĩ thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như âm nhạc, điện ảnh, và thời trang, được khán giả bình chọn và ưu thích trong năm 2018.

Một giảng viên đại học tố công an Cần Thơ vô cớ bắt giữ, đánh đập

Một giảng viên của Trường Đại Học Sân Khấu Điện Ảnh Sài Gòn, cầu cứu cơ quan hữu trách về việc bị Công An quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ vô cớ bắt giữ, đánh đập.

Làm sao để hạn chế cơn thèm tinh bột?

Hạn chế ăn tinh bột giúp giữ cơ thể khoẻ mạnh.
Không phải ai cũng biết cách giảm tinh bột vì đây là thành phần hầu như không thiếu trong các món ăn hằng ngày, đặc biệt là đối với người gốc Á