Góc Nhìn Siêu Cường

Một chiếc pháo đài bay B-52 (giữa) của Mỹ trong một phi vụ huấn chung với chiến đấu cơ F-15 K của Không Quân Nam Hàn. (Hình: Jung Yeon-Je/AFP/Getty Images)

Nguyễn Đạt Thịnh

Sau Thế Chiến Thứ Nhì, 5 nước siêu cường: Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp; 5 nước đó có quyền phủ quyết tại tổ chức Liên Hiệp Quốc (LHQ). Quyền phủ quyết cho phép bất cứ siêu cường nào cũng có quyền bác bỏ một nghị quyết của LHQ.

Ngoài 5 siêu cường đó các nước thành viên LHQ chỉ có quyền biểu quyết với lá phiếu duy nhất của mình. Khối 5 siêu cường đó lại chia đôi – Nga và Trung Quốc thường đứng đối nghịch với khối 3 siêu cường tự do: Anh, Pháp và Mỹ. Mỹ vừa tách riêng ra khiến khối tự do lại chia đôi thêm một lần nữa: Anh và Pháp chủ trương duy trì thỏa ước giải giới nguyên tử Iran, Mỹ xé thỏa ước này, tuyệt đối chống phổ biến nguyên tử.

Bắc Hàn có bom nguyên tử và có hỏa tiễn liên lục địa, đủ sức đưa bom nguyên tử vào đến lãnh thổ Hoa Kỳ, do đó Mỹ muốn giải giới nguyên tử Bắc Hàn, trong lúc Bắc Hàn lại muốn thống nhất xứ sở trong hòa bình, do đó họ tuyên bố sẵn sàng hủy bỏ khả năng nguyên tử để đánh đổi lấy sự đồng ý của Mỹ cho Nam-Bắc Hàn thống nhất.

Chủ Tịch Bắc Hàn Kim Jong-un đồng ý hội kiến với Tổng Thống Trump vào ngày 12 Tháng Sáu, 2018, tại Singapore để ký thỏa ước giải giới nguyên tử. Một tháng trước ngày gặp Kim Jong-un, ông Trump cho Không Quân Mỹ tổ chức thao dượt trên không phận Nam Hàn, với sự tham dự của Không Quân Nam Hàn.

Kim Jong-un cho là Mỹ dằn mặt mình; hôm Thứ Năm, 17 Tháng Năm, 2018, ông này nặng lời chỉ trích tổng thống Nam Hàn là “vô dụng,” và “không biết xấu hổ” vì một mặt đã đề nghị với Bắc Hàn đàm phán thống nhất Triều Tiên, mặt khác lại vẫn cho Không Quân Nam Hàn cộng tác với Không Quân Mỹ trong cuộc thao dượt “Max Thunder,” với giả thuyết chiến tranh Nam-Bắc tái diễn.

Bắc Hàn nêu lên việc Mỹ sử dụng cả phóng pháo cơ B-52 lẫn khu trục tàng hình F-22 Raptor tham dự cuộc thao dượt kéo dài 12 ngày từ 11 Tháng Năm, 2018 đến 22 Tháng Năm, 2018, với trên 100 phi cơ tham dự, và coi việc đó như một thái độ thiếu thân thiện.

Hai loại phi cơ này bị coi là vũ khí tấn công, chứ không phải vũ khí phòng thủ. Tuy nhiên Đại Tá Rob Manning, một người phát ngôn của Ngũ Giác Đài đính chánh là Mỹ không dự trù đưa phóng pháo cơ B-52 tham dự thao dượt, và đề tài cuộc thao dượt chỉ nhắm giúp Nam Hàn tự vệ.

Hãng thông tấn KCNA (North’s Korean Central News Agency) chỉ trích Mỹ là phô trương sức mạnh trong lúc vận động hòa đàm; trong khi Hoa Kỳ cho là cuộc thao dượt Maximum Thunder (tối đa sấm sét) chỉ là một cuộc tập trận định kỳ hàng năm không liên quan gì đến việc tổng thống Mỹ gặp chủ tịch Bắc Hàn.

Tuy nhiên, cuộc thao dượt được đặt tên là “Tối Đa Sấm Sét” lại diễn ra với giả thuyết sử dụng hỏa lực không quân đè bẹp và tiêu diệt Bắc Hàn, 3 tuần trước ngày ông Trump và ông Kim gặp nhau trong một cuộc hòa đàm nhằm giải giới Bắc Hàn cũng không thể gọi là một hành động tế nhị được.

Bộ Quốc Phòng Nam Hàn cho biết cuộc thao dượt, với sự tham dự của Không Quân Nam Hàn và không lực của Đệ Thất Hạm Đội dự trù kéo dài 2 tuần vẫn cứ tiếp diễn, mặc dù Bắc Hàn phản đối. Hãng thông tấn Yonhap xác nhận có 8 khu trục cơ F-22 Raptors tham dự, nhưng – dựa theo tin Mỹ – hãng này cũng cho là không có phóng pháo cơ B52. Loại oanh tạc cơ đó lợi hại vì khả năng trút cùng một lúc vài chục trái bom trên mục tiêu, và có lúc đã rất đắc dụng trên chiến trường rừng núi Nam Việt.

Nhiều người trách Mỹ thiếu tế nhị, tổ chức thao dượt quân sự “Tối Đa Sấm Sét” 3 tuần trước ngày dự trù Hội Nghị Thượng Đỉnh với Bắc Hàn, trong lúc nhiều người khác lại cho là “Tối Đa Sấm Sét” chỉ là một diễn tiến đã quy định từ trước.

Tuy nhiên hủy bỏ hoặc dời thời điểm một cuộc thao dượt đã được Tổng Trưởng Quốc Phòng Mỹ Jim Mattis loan báo vào Tháng Ba, 2018, để tránh 10 ngày Thế Vận Hội tại Nam Hàn; cuộc thao dượt bị dời lại là cuộc thao dượt bộ binh mang ẩn danh là Foal Eagle; không những bị dời lại sau Thế Vận Hội, mà Foal Eagle còn bị rút ngắn một nửa – từ 2 tháng xuống chỉ còn 1 tháng.

Nói cách khác việc dời cuộc thao dượt Foal Eagle và việc không dời cuộc thao dượt “Tối Đa Sấm Sét” là do nhu cầu và thiện chí của Mỹ – Tháng Ba 2018, họ dời vì họ có nhu cầu thương lượng với Bắc Hàn; Tháng Năm, 2018 họ không dời “Tối Đa Sấm Sét” vì họ có nhu cầu dằn mặt Kim Jong-un.

Phản ứng của Nam Hàn tương đối nhẹ nhàng – Bộ Đặc Trách Thống Nhất Đất Nước chỉ ra thông cáo quy trách cho Bắc Hàn đơn phương dời ngày hội kiến với Tổng Thống Trump; trong lúc ông Trump vẫn khẳng định ngày hội kiến vẫn cứ là ngày 12 Tháng Sáu, 2018, và điểm hẹn vẫn cứ là Singapore.

Cố vấn an ninh quốc gia John Bolton còn nói thêm là thỏa ước giải giới nguyên tử BH sẽ thực hiện theo mẫu của thỏa ước Libya 2003-2004.

Ý ông Bolton nhắc ông Kim là ký như nhà độc tài Muammar Gaddafi đã ký thỏa ước giải giới nguyên tử Tháng Chạp 2003 thì còn hy vọng sống thêm vài năm nữa dưới sự “bảo vệ” của Mỹ; không ký là bị đảo chánh ngay, bị giết ngay.

Ông Trump cũng nhắc lại cái chết của nhà độc tài Gaddafi và nói: “Đó là chuyện sẽ xảy ra nếu ông Kim không tới Singapore ký thỏa ước nguyên tử.”

Tuy nhiên, số phận của lãnh tụ Kim cũng chưa có gì đáng lo, vì Tổng Thống Trump không phải là người độc ác, ông chỉ hơi bất thường thôi, khi giận ông chỉ cho ông Kim chọn 2 cách chết, nhưng khi vui ông lại cho ông Kim cứ sống yên ổn bên cô vợ đẹp.

Ông Trump vừa vui hôm 17 Tháng Năm, 2018 trong lúc nói chuyện với Tổng Thư Ký Jens Stoltenberg của NATO (North Atlantic Treaty Organizaiton – Tổ Chức Minh Ước Bắc Đại Tây Dương); ông bảo ông Stoltenberg là ông không bắt Kim phải chết như Gaddafi đâu. Nguyên văn câu ông nói: “The Libyan model is not a model that we have at all when we are thinking of North Korea,” Trump said. “In Libya, we decimated that country. That country was decimated.” (Mô hình Libya không phải là một mô hình mà chúng tôi nghĩ đến khi chúng tôi nói về Bắc Triều Tiên, tại Libya, chúng tôi đã phá hủy đất nước đó. Nước đó đã bị tàn phá.)

Chỉ ông cố vấn Bolton có ý nghĩ độc ác đó thôi, tổng thống không nghĩ, ông chỉ lập lại những tư tưởng của ông cố vấn.

Chỗ trông cậy duy nhất của ông Kim giờ này là Trung Quốc; cũng may cho ông là ông Xí vẫn chưa bỏ ông. Phát ngôn viên ngoại giao Lu Kang của Trung Quốc nói việc ông Kim dự hay không dự Hòa Hội Singapore sẽ không làm thay đổi giao tình Hàn-Hoa.

Ông Trump linh cảm được bàn tay nâng đỡ của ông Xí, nên ông nói với ông Stoltenberg: “Chắc ông chưa quên là 2 tuần trước, Kim qua Bắc Kinh gặp Xí?”

Hai ông chính khách Mỹ và Âu cũng thảo luận về câu tuyên bố của Lu Kang: “Trung Quốc không thay đổi quan điểm đối với Bắc Hàn.”

Không ai đoán được những gì sẽ xảy ra trước ngày 12 Tháng Sáu, 2018; ông Kim có cần chọn cách chết của mình hay không.

Chờ xem góc nhìn “siêu cường” có đúng mãi không. Góc nhìn đó đã đúng tại Việt Nam ngày mùng 2 Tháng Mười Một, năm 1963, khi CIA giết Tổng Thống Ngô Đình Diệm, vì ông Diệm làm trái ý Mỹ.


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Thủ tướng có phải là… thủ tướng?

Ông Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc được người dân đem ra làm đề tài trong quán xá vì... tự sướng bằng mồm các tỉnh thành toàn quốc.

Trump – Putin và chuyện gặp nhau 5 lần

Trump quả quyết ông và Putin chỉ gặp nhau thôi, chứ không thông đồng gì ráo. Ông không tiết lộ mục đích của cuộc gặp là để làm gì?

Vụ ly dị ly kỳ

Trong vụ ly dị này Jeff Bezos chia đôi tài sản $144 tỷ cho vợ, và con số "một nửa" đó tạo ra người đàn bà cũng giàu nhất thế giới.

Ghẹo cho chúng chửi

Phải hiểu ra rằng cái thời cả vú lấp miệng em, lấy thịt đè người, và lấy thúng úp voi vĩnh viễn đã qua rồi. Đùng chọc cho dân chúng chửi.

Vụ án Hồ Duy Hải: Biểu tượng của công lý bị hiến tế

Vụ án của Hồ Duy Hải đủ sức là một trong những hồ sơ về nhân quyền lớn nhất của Việt Nam, thông qua câu chuyện anh thanh niên bị vu cho tội giết người. D

À, thì ra thế…

Có người đặt câu hỏi tại sao một nước tương đối nhỏ như VN có thể trở thành nhà tù chính trị lớn thứ nhì trên thế giới, sau Trung Cộng,

‘Nói giọng Bắc nhưng không gạt bà con’

Một quan chức của chính quyền đã nói rằng “tôi nói giọng Bắc, nhưng không gạt bà con” để cố thuyết phục về tính liêm chính trong vụ cướp đất của hàng ngàn người dân tại Thủ Thiêm, quận 2.

Lộc Hưng: Không chỉ là đất đai

Hãy nhìn một Lộc Hưng tan tành. Hãy nhìn hình ảnh một dân oan mất đất chặn ngang xích xe ủi trong cuộc cưỡng chế Lộc Hưng sáng 4 Tháng Giêng, 2019.

Dân tộc… lưu vong

Vượt qua cả dân tộc Do Thái, người Việt "vươn lên" dẫn đầu lịch sử lưu vong của nhân loại bằng cuộc di cư chính trị quy mô nhất về mặt số lượng từ trước đến nay.

Luật mới áp dụng năm 2019 tại California

Kết thúc khóa họp Nghị Viện năm 2018, Thống Đốc Tiểu Bang Jerry Brown đã ký chuẩn thuận 1,016 dự luật trong số 1,217 dự luật được Nghị Hội được thông qua. Đa số các điều luật này có hiệu lực bắt đầu từ ngày đầu năm 2019.