Tiền Đại Hội 13: Tô Lâm thâu tóm và phô trương quyền lực

Gió Bấc (Blog RFA)

Tuyên bố xóa hộ khẩu trong năm tới, đồi thẻ căn cước mới, giành quyền sát hạch và cấp phép lái xe, thống nhất quản lý các lực lượng bán vũ trang cơ sở, trách nhiệm quản lý an ninh khu vực biên giới… quyền lưc của Công An đang lấn át các lĩnh vực dân sư, hành chính và ngay cả quân sư.

Ở Việt Nam hiện nay cứ ra ngõ là gặp công an. (Hình: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)

Qua phiên tòa Đồng Tâm, cơ quan Kiểm Sát, Tòa Án lại trở thành công cụ che chắn và tiếp tay cho tội ác thảm sát, bức hại dân lành của công an.

Thông thường, trước đại hội đảng, các ứng viên của nhà đỏ dù là ủy viên thường, ủy viên Bộ Chính Trị hay ứng viên tứ trụ thường như hổ náu mình, án binh bất động thủ khẩu như bình. Chuyện đấu đá, bộc lộ quan điểm thường diễn ra âm thầm, gián tiếp qua đàn em trung tín.

Điển hình là Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc, người có khiếu hài hước đặc biệt trên vũ đài chính trị giúp nhân dân vui cười quên bớt nhọc nhằn vì chế độ quan liêu tham nhũng, sau đỉnh cao trí tuệ “cây trụ điện Mỹ cũng muốn bay về Việt Nam” cũng đã chuyển sang vai lành tính.

Thế nhưng liên tục từ đầu năm đến nay, Tướng Tô Lâm, bộ trưởng Công An, liên tục thể hiện tham vọng thâu tóm và phô trương quyền lực của ngành Công An trên nhiều lĩnh vực bất chấp va chạm với lợi ích, quyền hạn của các bộ ngành khác.

Hộ khẩu là sợi dây thòng lọng trói chặt người dân vào bao thủ tục nhiêu khê trong mọi lĩnh vực đời sống từ hôn nhân, mua bán, học hành…. Bỏ hộ khẩu là điều ai cũng muốn thế nhưng bỏ thế nào để không ảnh hưởng đến hàng trăm thủ tục có liên quan thì ngay Ủy Ban Pháp Luật Quốc Hội cũng phải cân nhắc và đua ra lộ trình đến năm 2025. Thế nhưng Tướng Tô Lâm dõng dạc đặt mốc lịch sẽ hủy bỏ hộ khẩu và thay thế bằng mã định danh từ Tháng Bảy, 2021 (1). Đây không phải là quyết định bốc đồng của văn bản hành chính mà là cụ thể hóa Luật Cư Trú.

Hậu quả của quyết định bất cập này đương nhiên là người dân và nền hành chính lãnh đủ nhưng dịch vụ mã định danh mới tha hồ hốt bạc và cơn hồng thủy xác minh mối liên hệ gữa căn cước và mã định danh của một người là cơn ác mộng chạy chọt mất tiền, mất thời gian.

Luật Căn Cước Công Dân vừa có hiệu lực, theo đó người dân phải xin cấp mới hoặc đổi thẻ Chứng Minh Nhân Dân hiện nay bằng Căn Cước Công Dân áp dụng công nghệ mã vạch. Đây là lĩnh vực tranh chấp trách nhiệm giũa ngành Tư Pháp và Công An từ nhiều nhiệm kỳ trước.

Tô Lâm (phải) bỏ phiếu trong cuộc bầu cử ủy viên Ban Chấp Hành Trung Ương đảng CSVN tại đại hội hồi 26 Tháng Giêng, 2016. (Hình: Hoang Dinh Nam/AFP via Getty Images)

Ngành Tư Pháp và nhiều đại biểu Quốc Hội muốn giao nhiệm vụ này cho Tư Pháp vì sự khách quan, phù hợp trong quản lý hành chính nhưng nguồn lợi của nó quá lớn nên vẫn nằm trong tay ngành Công An.

Hiện nay chỉ mới 16/95 triệu dân được cấp căn cước mới thì Tướng Tô Lâm lại đề nghị thay đổi bằng thẻ Căn Cước Công Dân gắn chíp. Nhiều ý kiến phản biện cho rằng công nghệ gắn thẻ chip chỉ dành cho động vật và tội phạm bị giam giữ để tiện theo dõi. Dùng chip quản lý công dân là vi phạm quyền tự do cá nhân… Hơn nữa việc thay đổi này sẽ gây nhiều biến động phiền hà cho công dân. Thế nhưng, với quyền lực của Tô Lâm, dự án vẫn đang xúc tiến (2).

Việc sát hạch và cấp giấy phép lái xe đã được chuyển giao từ ngành Công An sang Giao Thông Vận Tải từ hơn 10 năm qua. Thế nhưng mới đây, chính phủ đã thống nhất trình Quốc Hội dự luật bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ được Bộ Công An chủ trì soạn thảo. Theo đó, ngành Công An sẽ có thẩm quyền quản lý việc đào tạo, sát hạch quản lý việc cấp phép lái xe. Trong khi dư luận còn đang bàn thảo thì Cơ Quan Điều Tra công bố Bộ Trưởng Nguyễn Văn Thể từng ký nhiều công văn liên quan đến BÓT bẩn, thì ngay lập tức ông Thể, người đứng đầu Bộ Giao Thông Vận Tải, thừa nhận dự luật của Công An là phù hợp. Dự luật này chỉ còn chờ Quốc Hội thông qua. Ai cũng biết rằng tham nhũng trong lĩnh vực này là nguồn thu vô tận.

Tô Lâm với chiến công bắt cóc Trịnh Xuân Thanh từ Đức về quy án đã tạo niềm tin cho Nguyễn Phú Trọng. (Hình: AFP via Getty Images)

Không chỉ hành chính, dân sự, uy thế của Công An còn vươn đến cả Quốc Phòng không ngại tranh chấp quyền lực với quân đội, không chỉ một lần và cũng không giới hạn từ nội địa đến cả biên giới. Tháng Tám, 2010, trong phiên họp Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội thảo luận dư luật Biên Phòng. Theo dự thảo luật, Bộ Công An có trách nhiệm phối hợp với Bộ Quốc Phòng, Bộ Ngoại Giao, các ngành hữu quan, chính quyền địa phương nơi có biên giới để duy trì an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Thượng Tướng Bùi Văn Nam, thứ trưởng Bộ Công An, đề nghị sửa đổi dự thảo luật theo hướng quy định “Bộ Công An chủ trì, phối hợp với Bộ Quốc Phòng, trong đó có bội đội Biên Phòng, các cơ quan ngang bộ, chính quyền địa phương thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự, an toàn xã hội khu vực biên giới” (3).

Gần đây nhất, Bộ Công An vừa đăng tải dự thảo Luật Lực Lượng Tham Gia Bảo Vệ An Ninh, Trật Tự ở cơ sở để lấy ý kiến rộng rãi. Theo Bộ Công An, hiện có ba lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở gồm: bảo vệ dân phố, dân phòng và công an xã bán chuyên trách. Gần 750,000 dân phòng, công an bán chuyên trách sẽ thành một lực lượng mới (4).

Có thông tin cho rằng nếu dự luật này được thông qua thì biên chế Công An sẽ lên đến hơn 1.5 triệu người. Sức mạnh của Công An sẽ bao trùm xã hội, lấn lướt quân đội rất nhiều. Người dân sẽ phải còng lưng đóng thêm thuế để trả lương cho những người theo dõi đàn áp mình.

Sự bành trướng thế lực của ngành Công An gắn liền với vai trò và quyền thế của Tô Lâm. Vào đầu nhiệm kỳ khóa 12, Tô Lâm chưa có vai trò nổi bật và chưa được Nguyễn Phú Trọng tin cậy nên chưa phong đại tướng và Nguyễn Phú Trọng phải tự chen mình tham dự họp Đảng Ủy Công An với vai trò Đảng Ủy Viên. Nổi lên trong tình thế cá mè một lứa sau cái bóng che của Trần Đại Quang, Tô Lâm chưa thật sự nắm vững quyền bính đang bị phân tán trong tay các thứ trưởng và sáu tổng cục trưởng

Trong nhiệm kỳ vừa qua, hàng chục tướng Công An đã thành cui vào lò. Lẽ ra với trách nhiệm là người đứng đầu Tô Lâm phải chịu một phần trách nhiệm. Thế nhưng ngược lại, công cuộc đốt lò đã giúp Tô Lâm loại bỏ nhiều đối thủ mặt khác, chiến công bắt cóc Trịnh Xuân Thanh từ Đức về quy án đã tạo niềm tin cho Trọng.

Kết quả niềm tin này không chỉ là quân hàm đại tướng mà quan trọng hơn là thanh thượng phương bảo kiếm thay đổi cơ cấu ngành Công An từ trung ương đến địa phương giúp Tô Lâm trở thành bộ trưởng Công An quyền lực nhất. Ở cấp bộ, Tô Lâm đã giải tán sáu tổng cục, để trực tiếp điều động các cục.

Ở địa phương, Tô Lâm phá bỏ một truyền thống đã thành nguyên tắc của công an Cộng Sản từ khi thành lập đến nay. Điều chuyển giám đốc Công An các tỉnh không còn là người địa phương. Trước đây, giám đốc Công An các tỉnh do đảng bộ bầu chọn, bộ chuẩn y. Riêng trong khóa này là do bộ bổ nhiệm điều động. Nhiều dư luận đồn đoán về sự thay đổi cơ cấu này là những thương vụ mua quan bán chức đem cả núi tiền về cho Tô Lâm, có ý kiến nói Tô Lâm đang Hưng Yên hóa bộ máy lãnh đạo Công An với hơn 30 lãnh đạo từ thứ trưởng đến giám đốc Công An tỉnh.

Công an vây quanh người dân biểu tình ôn hòa chống Trung Quốc hôm 11 Tháng Năm, 2014. (Hình: Le Quang Nhat/AFP via Getty Images)

Dư luận này có lẽ không sai nhưng chỉ là chuyện nhỏ so với quyền lực mà Tô Lâm thiết lập được qua cơ chế này. Tại Đại Hội 13 và suốt nhiệm kỳ sắp tới, 63 đoàn đại biểu và Ban Thường Vụ tỉnh thành chắc chắn sẽ là con tin của Tô Lâm.

Qua các đại án đã và sẽ được điều tra Tô Lâm có trong tay biết bao nhiêu văn bản, bao nhiêu chữ ký vi phạm pháp luật của các bộ trưởng, thứ trưởng, các ủy viên trung ương có liên quan tương tự như Bộ Trưởng Nguyễn Văn Thể? Chỉ cần cơ quan điều tra hé ra một câu Bộ Trưởng Thể đã phải buông tay dâng nạp ngay hệ thống sát hạch, cấp giấy phép lái xe. Với các người khác tất cũng phải cun cút tuân lệnh Tô Lâm để giữ an toàn về sinh mạng chính trị và cả quyền tự do thân thể.

Hai chiến công triệt hạ Chủ Tịch Hà Nội Nguyễn Đức Chung và “tên địa chủ cường hào mới” 58 tuổi đảng càng tăng uy quyền của Tô Lâm lên hàng vô đối. Trước một ủy viên trung ương đầy triển vọng, được tín nhiệm cao, Tô Lâm đã tóm gọn trong vòng ba nốt nhạc. Trước một lão Kình 84 tuổi đời mà chưa biết thời thế, đảng viên lâu năm mà không biết đổi màu chỉ cần hy sinh ba sĩ quan là Tô Lâm đã tái lập hình phạt thời trung cổ phân thây xẻ thịt, tru lục toàn gia.

Trong số ứng viên tứ trụ hiện nay, quyền lực của Tô Lâm là vô đối. Trần Quốc Vượng, người cầm củi đốt lò cho Tổng Chủ bấy lâu nay chỉ có oán mà không có ân, chỉ có quyền mà không có lực. Cái Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương của Vượng chỉ là bộ máy thư lại nhân danh lãnh đạo để kết luận những chuyện đã thành cơm, không đủ nhân sự, không đủ lực uy, tài liệu tàng thư như lực lượng an ninh. Nguyễn Xuân Phúc chỉ có cơ chế quyền lợi ban phát nhưng không đủ nhân uy như Tô Lâm. Khối việc, Phúc còn phải nhờ cậy Tô Lâm.


Chú thích:

1-https://plo.vn/thoi-su/nam-2021-se-khai-tu-so-ho-khau-930785.html

2-https://tuoitre.vn/can-cuoc-cong-dan-vua-doi-se-phai-doi-lai-2020080808383973.htm

3-http://cand.com.vn/Su-kien-Binh-luan-thoi-su/De-xuat-Bo-Cong-an-la-luc-luong-chu-tri-nhiem-vu-bao-ve-an-ninh-bien-gioi-606761/

4-https://tuoitre.vn/gan-750-000-dan-phong-cong-an-ban-chuyen-trach-se-thanh-1-luc-luong-moi-20200707164540848.htm

play-rounded-fill

MỚI CẬP NHẬT