Tuyệt thực và khoan hồng

tuankhanh’s blog  (RFA)

(Tặng những người bạn đang âu lo của tôi)

Bức ảnh trắng đen lịch sử, ghi lại giờ phút mà nhà cầm quyền trả tự do cho ngài Thích Tuệ Sỹ. Đó là một đêm vào năm 1998, trên chuyến xe đưa ngài cùng nhiều người khác ra khỏi nhà tù. Ngồi chung với ngài, từ trái qua là thầy Thích Phước An, thầy Thích Tuệ Sỹ và thầy Thích Phước Viên.

Nụ cười an nhiên vẫn thường trên gương mặt của ngài, một người trải qua miệt mài những năm tù, thậm chí kề cận với án tử hình ấy, có thể làm bạn phải nghĩ suy về nhiều điều. Phải có trái tim mang đầy niềm tin chính nghĩa, vô úy, vô ngã… mới có thể khiến con người nhẹ bước qua những điều khó tin trong một thế giới với pháp luật, chính trị tăm tối như trong bức hình ấy.

Năm 1978, ngài Thích Tuệ Sỹ bị công an ập và chùa Già Lam, Sài Gòn, bắt mang đi cải tạo – với lý do như hàng trăm ngàn trí thức, công chức, cựu binh… của miền Nam, mà đường về nhà thì tùy theo vui buồn của các nhà lãnh đạo Cộng Sản, gọi là khoan hồng. Những tháng năm giam hãm “cải tạo” không tên gọi chính thức đó, kéo dài đến năm 1981.

Năm 1984, ngài bị bắt cùng 17 người nữa, trong đó có Giáo Sư Trí Siêu Lê Mạnh Thát. Lý do bắt giữ, mà công an khép tội, nghe cũng rất quen thuộc là “âm mưu lật đổ chính quyền nhân dân.” Nhưng thực chất, cuộc bắt giữ nhằm chặn đứng phong trào phục hưng Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, sau khi nhà cầm quyền đã tìm cách phế bỏ tổ chức này, bằng cách lập ra một giáo hội Phật Giáo của nhà nước kiểm soát vào năm 1981, và tổ chức này vẫn hoạt động với sự yểm trợ chính trị của nhà nước Việt Nam cho đến nay.

Lúc bị bắt, công trình “âm mưu lật đổ chính quyền nhân dân” lớn nhất của hai vị Tuệ Sỹ và Lê Mạnh Thát, hai bậc học giả Phật Giáo hàng đầu của Việt Nam, là việc soạn cuốn Bách Khoa Phật Học Ðại Tự Ðiển.

Vào những ngày tháng không có mạng xã hội, không có thư tín tự do và cũng không cơ quan truyền thông quốc tế nào được đi lại, dự khán tòa án, án tử hình đã được áp cho ngài Tuệ Sỹ trong Tháng Chín, 1988. Với các phiên xử đấu tố theo kiểu miền Bắc trước năm 1975, có lẽ không có gì là quá bất thường trong xã hội Việt Nam khép kín bấy giờ, nhưng tin tức về bậc trí giả Phật Giáo Việt Nam bị án tử hình đã làm cả thế giới chấn động. Nhiều quốc gia lên tiếng phản đối, các tổ chức quốc tế và cơ quan Liên Hợp Quốc đã liên tục chất vấn và làm áp lực với Hà Nội khiến hai tháng sau, án tử hình được chuyển thành án tù chung thân.

Khi ấy, tòa án không có luật sư, và ngài Tuệ Sỹ cũng không làm đơn xin kháng án hay phúc thẩm. Án chung thân đưa ngài đi xa cả ngàn cây số khỏi miền Nam, và giam ở trại Ba Sao, Hà Nam, nhằm cắt đứt mọi liên lạc với giới tăng ni và tín đồ đang đau đớn dõi theo.

Nhưng khi Việt Nam bắt đầu nối kết với thế giới, đặc biệt là khi Hoa Kỳ bỏ cấm vận vào năm 1994, những vết nhơ như án tù và sự đàn áp tôn giáo với ngài Tuệ Sỹ cùng nhiều người khác phải được rửa để những cái bắt tay làm ăn được tự tin hơn, sạch hơn. Một phái đoàn đặc biệt được cử đến trại giam gặp ngài, và đề nghị ngài viết đơn xin ân xá, để được nhà nước khoan hồng. Thậm chí đơn được đánh máy sẳn, đề sẳn tên người gửi là Chủ Tịch Trần Đức Lương. Đơn chỉ cần ngài ký tên là xong.

Nhưng ngài Tuệ Sỹ đã từ chối lá đơn xin ân xá đó, và trả lời rằng: “Không ai có quyền xét xử tôi, không ai có quyền ân xá tôi.” Việc ép buộc diễn ra với những kiểu khác nhau, và để chống lại, ngài đã tuyệt thực để phản đối.

Khác với trường hợp Trần Huỳnh Duy Thức, sau 10 ngày tuyệt thực và tin tức lan đi, nhà cầm quyền phải nhượng bộ và trả tự do cho ngài. Nhưng một năm sau đó thì ngài lại gặp khó khăn trong việc sinh hoạt tín ngưỡng, để rồi luôn như trong tình trạng giam lỏng hoặc theo dõi chặt chẽ, suốt từ đó đến nay.

Sự kiện ông Trần Huỳnh Duy Thức tuyệt thực chống lại việc ép buộc viết đơn xin ân xá, cho thấy suốt bao nhiêu thập niên, chính sách của nhà tù và kiểm soát chính trị của nhà cầm quyền Việt Nam hoàn toàn không đổi, chỉ có gay gắt hơn và thách thức hơn.

Hai con người trong hai thời điểm khác nhau, nhưng hoàn toàn giống ở chỗ, khi ngài Tuệ Sỹ tuyệt thực, ngài không tin rằng ai đó bên ngoài sẽ giúp được mình. Ngài chấp nhận cái chết đến trước mắt như lẽ đương nhiên vì không muốn quỳ gối trước cường quyền. Ông Trần Huỳnh Duy Thức thì biết mình được ủng hộ bởi nhiều người, nhưng ông sẵn sàng chấp nhận cái chết đến, vì biết khó mà thuyết phục một nhà cầm quyền như Việt Nam biết thượng tôn pháp luật một cách đơn giản theo lẽ nhân loại văn minh.

Hình ảnh chung của cả hai con người ấy, là nụ cười. Đích đến là chân lý, luôn làm con người mạnh hơn cả ngục tù và súng đạn. Khi đích đến là chân lý, nụ cười luôn ở trên môi. Nụ cười đó, là khoan hồng vô lượng sẵn có trong tim, đủ thức tỉnh dân tộc giữa những đêm dài tăm tối.

Tôi luôn nhớ, và tôi mời bạn cùng nhớ.

(Bài viết, nhân ngày tuyệt thực thứ 32 của Trần Huỳnh Duy Thức, tại trại giam số 6, Nghệ An)

Video: Tin Trong Ngày Mới Cập Nhật

Lưu ý: Để mở âm thanh, xin bấm vào nút muted icon imagephía góc phải bên dưới của khung video.

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Chủ tịch Bắc Hàn Kim Jong Un đến Hà Nội ngày 25 Tháng Hai

Chủ tịch  Bắc Hàn Kim Jong Un sẽ đến Hà Nội, thủ đô của Việt Nam vào ngày 25 Tháng Hai, 2019, trước Hội nghị Thượng Đỉnh lần thứ hai 2 ngày.

Gia đình bị cáo Đoàn Thị Hương mong được Kim Jong Un giúp đỡ

Gia đình của bị cáo Đoàn Thị Hương, người bị cáo buộc tội ám sát ông Kim Jong Nam, hy vọng có được sự giúp đỡ từ Chủ tịch Bắc Hàn Kim Jong Un.

Anh trai Việt kiều bị tạt axit vội vã rời Việt Nam, thoát lệnh cấm xuất cảnh

Trong lúc em trai bị nạn nằm viện cấp cứu và công an đang làm các thủ tục đề nghị cấm xuất cảnh, người anh trai cũng là Việt kiều Canada vội vã rời Việt Nam bất thường, khiến bị tình nghi dính đến vụ án.

Cưỡng chế, phá hủy nhà dân rồi nói ‘do dân đồng ý’

Hàng chục dân oan Vườn Rau Lộc Hưng đã trở về mảnh đất đã bị nhà cầm quyền san phẳng hồi tháng trước để cùng nhau giương biểu ngữ “không đồng ý nhận hỗ trợ của nhà nước".

Ba Dân Biểu Liên Bang kêu gọi Bộ Ngoại Giao Mỹ điều tra vụ Trương Duy Nhất

Ba vị Dân Biểu Liên Bang đồng ký tên vào thư gửi Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo kêu gọi điều tra việc mất tích của nhà báo, blogger Trương Duy Nhất.

CSVN ‘dọn đường’ cho Huawei thắng thầu mạng 5G

Nhiều blogger lo ngại Bộ Thông Tin Truyền Thông CSVN đang “dọn đường” cho tập đoàn Huawei của Trung Quốc thắng thầu trong cuộc đua cung cấp hạ tầng 5G ở Việt Nam.

Cuộc chiến biên giới 1979: Cho báo chí ‘mở miệng,’ cấm dân tưởng niệm

Báo chí nhà nước được “mở miệng" về cuộc chiến biên giới năm 1979, các hoạt động tưởng niệm của người dân vẫn tiếp tục bị nhân viên an ninh quấy rầy như mọi năm.

Hội đồng Châu Âu gửi thư cho giới hoạt động Việt Nam về EVFTA

Hội đồng Châu Âu gửi thư cho giới hoạt động Việt Nam về EVFTA

Việt kiều Canada về quê ăn Tết bị tạt axit, cắt gân chân

Một Việt kiều Canada về quê ăn Tết ở Quảng Ngãi, khi đang cùng bạn gái đi dạo thì bị tạt axit. Kinh khủng hơn, sau khi bị dính axit ông Việt kiều này còn bị hung thủ cắt gân chân.

Phạm Hồng Tung bị cho là ‘ăn lương Tàu’ khi nói về chiến tranh biên giới 1979

Ông Phạm Hồng Tung nhận định về cuộc chiến 1979 và nói cần 'hòa giải' giữa hai dân tộc! Quả là một luận điệu bậy bạ hết sức, và ông này có lẽ được ăn lương Tàu thì phải!”