Bác sĩ của bạn
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
LTS. Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Cho các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp. Các tin tức trong mục này và nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài New Saigon Radio1480AM ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 8 giờ 15 đến 8 giờ 45 trong chương trình Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật với Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng. Ngoài ra, Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng còn có mục “Ðiểm Tin Sức Khỏe” mỗi Thứ Sáu trên tuần báo Việt Tide.
Hỏi:
-Trong bài kỳ vừa rồi, bác sĩ có cho biết tỉ lệ bị nhiễm HIV-AIDS ở người đồng tính rất cao. Như vậy thì ở những trường hợp quan hệ đàn ông đàn bà thường gặp khác, bệnh có dễ lây không, và lây như thế nào?
-Một người đàn bà trung niên khoảng 50 tuổi, “quan hệ” với một ông bạn khoảng hơn 60, hình như không phải là đồng tính, nhìn có vẻ rất mạnh khỏe, phong độ, thì có sợ bị lây bệnh AIDS hay không?
-Tôi làm việc chung với một người dạo này thấy rất xanh xao, mệt mỏi; nghe đồn là anh đó bị siđa, nhưng tôi không dám hỏi. Ví dụ như là ảnh bị siđa thật, thì làm việc chung, ngồi chung ghế, đi vệ sinh chung rest room, bắt tay, và các tiếp xúc hàng ngày khác có gì nguy hiểm không?
-Có phải đã mãn kinh rồi, thì không cần dùng bao cao su nữa, và không còn sợ bị lây bệnh nữa, phải không?
HIV lây truyền như thế nào?
Virus siđa (HIV-AIDS) lan truyền rộng rãi nhất qua việc giao hợp với một người đã nhiễm bệnh mà không dùng bao cao su đúng cách.
Một người đã bị nhiễm HIV, nếu bệnh chưa phát triển thành AIDS, cũng có thể nhìn rất mạnh khỏe, “phong độ” (nhiều khi nhìn càng “phong độ,” đào hoa, thì càng “nguy hiểm,” vì dễ có nhiều “quan hệ” với nhiều người hơn).
Dù là những người nam đồng tính và lưỡng tính có nguy cơ bị nhiễm bệnh cao hơn vì những lý do đã được trình bày kỳ trước, tất cả mọi người, không phân biệt giới tính, tuổi tác, vẻ nhìn bề ngoài như thế nào, nếu có quan hệ tính dục không an toàn đều có nguy cơ cao bị nhiễm HIV và các bệnh hoa liễu khác.
Virus có thể xâm nhập vào cơ thể qua niêm mạc (lớp màng lót mỏng và nhầy) âm đạo, âm hộ, dương vật, hậu môn, miệng. Số lượng virus trong cơ thể người bị nhiễm bệnh càng cao thì nguy cơ truyền bệnh càng cao.
Giao hợp không an toàn với người khác phái hay cùng phái đều có thể là con đường dẫn đến siđa (và các bệnh hoa liễu khác).
HIV cũng có thể lan truyền qua việc tiếp xúc với máu của người đã bị nhiễm bệnh. Hiện nay đường lây này xảy ra chính yếu ở những người dùng chung kim hoặc ống chích đã bị dính máu người bệnh, thường nhất là ở những người chích choác xì ke ma túy. Máu dùng để truyền hiện nay được kiểm soát rất kỹ, và rất an toàn. Việc lây bệnh giữa bệnh nhân và nhân viên y tế do bị kim châm hay qua các dụng cụ y tế dính máu khác cũng rất hiếm gặp.
Ðường lây truyền thứ ba là sự truyền HIV từ người mẹ có bệnh sang em bé trong lúc có bầu, khi sanh hoặc qua sữa mẹ. Nếu không được chữa trị, khả năng lây từ mẹ sang con trong lúc sanh và có bầu có thể từ một phần tư tới một phần ba. Tuy nhiên, nếu mẹ và con cùng được điều trị bằng thuốc chống HIV, nguy cơ truyền bệnh cho con sẽ được giảm đi rất đáng kể.
Mặc dù HIV cũng có trong nước miếng (saliva – còn gọi là nước bọt) của người bệnh. Cho tới nay, chưa thấy có trường hợp nào mà bệnh được lây truyền qua nước miếng. Cũng chưa có chứng cớ nào cho thấy bệnh lây truyền qua mồ hôi, nước mắt, nước tiểu hay phân.
HIV không lây truyền trong trường hợp nào?
Những người trong gia đình, hay sống cùng nhà, hay làm cùng sở, hay học cùng lớp với người bệnh, nếu không có các quan hệ kể trên (giao hợp, đường máu), không sợ bị lây bệnh.
Bệnh không lây qua các tiếp xúc hàng ngày như dùng chung chén đũa, khăn, giường, hồ bơi, điện thoại, bàn cầu (tiêu), vân vân.
Còn rủi xui bị muỗi hay rệp hút máu người bệnh rồi chích cho mình thì sao? Cũng không sao. Vì HIV không thể tồn tại trong “nước miếng” của mấy con này.
Tóm tắt về các đường lây HIV
Nói tóm lại, các hành vi nguy hiểm nhất khiến HIV lan truyền là:
-Dùng chung kim hoặc ống chích với người đã bị nhiễm HIV.
-Giao hợp với người bệnh hoặc không biết là có bệnh hay không mà không luôn luôn dùng bao cao su đúng cách.
Cần nhấn mạnh: Giao hợp giữa đàn ông với đàn bà hay đàn ông với đàn ông, nếu không an toàn đều có thể lan truyền bệnh.
Những người đã bị các bệnh hoa liễu như giang mai, lậu, Chlamydia, vân vân, do đã có sẵn những vết thương ở bộ phận sinh dục, sẽ dễ bị lây HIV hơn khi quan hệ tình dục với người đã bị nhiễm HIV.
Một số nghiên cứu cho thấy tuổi càng trẻ, số lượng virus trong cơ thể người bệnh (viral load) càng cao thì nguy cơ bị lây cũng sẽ càng cao. Tuy nhiên, cần nhắc lại, bệnh có thể lây ở mọi lứa tuổi, và tuổi cao, sức đề kháng yếu hơn, thì sau khi bị lây, có thể bệnh sẽ mau phát tác và trở nặng hơn.
Thân mến
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
nguyentranhoang.com
