Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
(714) 531-7930
[email protected]
Hỏi:
-Xin nói kỹ hơn về cách phương cách chữa đau có thể tự làm tại nhà, và cách dùng các thuốc mua không cần toa bác sĩ.
-Tôi nghe nói các thuốc giảm đau thường có thể gây nghiện, đau bao tử, ngầy ngật… Xin cho biết rõ có phải tất cả các thuốc giảm đau đều như vậy hay không? Và làm sao để tránh các tác dụng này?
Ðáp:
Các phương pháp khác có thể tự làm tại nhà
Có những cách rất đơn giản hầu như ai cũng có thể làm tại nhà có thể rất có ích:
-Tắm nước ấm, nhất là buổi sáng (và nhất là nếu dùng loại bồn tắm có các vòi xoáy nước – whirlpool baths) thường rất có ích trong việc làm giảm đau và cứng khớp.
-Nếu bị viêm khớp bàn tay, chỉ cần bóp một trái banh mềm nay miếng bọt biển (sponge) trong khi ngâm tay trong bồn hay chậu nước ấm cũng có thể giảm đau và cứng khớp.
-Những chuyện như là nếu đau tay thì mở cửa xe với cả hai bàn tay, bưng tách nước với cả bàn tay thay vì chỉ dùng ngón cái và ngón trỏ, vân vân và vân vân, tuy đơn giản nhưng rất hữu ích.
Yếu tố tâm lý
Có thể nói yếu tố tâm lý là một trong những điều quan trọng nhất trong việc chữa đau nhức. Vì trong cơ thể ta có những loại chất giảm đau rất mạnh, cũng như những chất gây đau rất mạnh. Thường thì, khi tâm thần thoải mái, được nâng đỡ, các chất này sẽ tiết theo hướng làm cho cơ thể thoải mái lên. Ngược lại ở những người mà tâm hồn bất an, bị các bệnh lo lắng, trầm cảm,… một trong các triệu chứng đầu tiên xuất hiện là đau nhức, ê ẩm. Do đó những phương pháp về tâm lý như thiền, các cách giúp giảm hoặc đương đầu hiệu quả với căng thẳng, giúp ích rất nhiều cho việc trị đau nhức.
Khi bị đau nhức, nhất là đau nhức kinh niên, bệnh nhân dễ bị trầm cảm và mặc cảm. Vì đau là một cái gì đó rất “chủ quan,” khó thể đo lường, dễ bị cho là “bệnh giả đò,” nó thường làm người xung quanh khó chịu nếu cứ phải nghe những lời rên rỉ, than thở ngày này qua ngày khác. Tuy đau có vẻ rất “chủ quan,” nhưng đó là một điều rất thực, và những cái đau, nỗi đau về tinh thần góp phần rất lớn làm tăng hoặc gây ra cái đau thể chất.
Do đó, sự thấu cảm, nâng đỡ của người chung quanh như gia đình, bạn bè, đồng nghiệp trong việc tránh gây thêm hay giúp làm giảm những đau đớn về tinh thần là những điều rất bổ ích cho việc giảm đau về thể chất.
Tuy nhiên, không ai có thể thay thế được chính bản thân mỗi người trong việc chữa bệnh. Trong việc trị đau nhức, điều quan trọng nhất về mặt tâm lý là hãy tập trung vào những việc mình có thể làm (ví dụ như cố gắng hiểu người khác, sử dụng những phương cách khả thi đối với hoàn cảnh của mình – đã được kể rất nhiều ở trên) hơn là cứ than thở, tiếc nuối, chờ đợi những gì mình không thể làm (như chờ người khác hiểu và thông cảm với mình, mong đợi những phương cách không phù hợp với hoàn cảnh của mình – mà nhiều khi nếu có thể được áp dụng cũng không đưa lại hiệu quả như mình lầm tưởng).
Tìm hiểu để biết những gì mình có thể và nên làm và tập trung vào đó hơn là những chuyện bất khả thi, chính là một trong những điều quan trọng nhất giúp chữa bệnh viêm xương khớp, các chứng đau nhức cũng như những vấn đề về sức khỏe thể chất cũng như tinh thần nói chung.
Các loại thuốc
Trong bệnh viêm xương khớp, bên cạnh các phương pháp không dùng thuốc như đã kể, thuốc men thường là một thành phần quan trọng của kế hoạch điều trị. Có nhiều loại thuốc khác nhau.
*Thuốc giảm đau
Thuốc giảm đau chỉ giảm đau nhưng không có tác dụng trên việc giảm viêm (sưng, nóng, đỏ) của khớp. Thuốc thường được dùng khi ta chưa có triệu chứng viêm, khi các phương pháp không dùng thuốc chưa đủ tác dụng, và thường nên kết hợp với các phương pháp không dùng thuốc. Các thuốc trong nhóm này gồm có acetaminophen và các thuốc có chất á phiện (opioid).
Acetaminophen (Tylenol, Panadol, Mapap, Acephen, Aceta, Maranox, Silapap…) có thể giúp giảm các cơn đau nhẹ và vừa.
Trái với sự hiểu lầm của một số người, thuốc này không ảnh hưởng đến bao tử. Thuốc có thể ảnh hưởng đến gan, nhưng nếu dùng đúng liều, tức là dưới 4 gram một ngày, không dùng với rượu bia (alcohol), và không dùng quá lâu (liên tục, quanh năm suốt tháng), hiếm khi thuốc gây hại đến gan. Cách dùng cho có hiệu quả là khi đau nên dùng đều đặn (cách nhau 4 đến 6 tiếng đồng hồ – ba, bốn lần một ngày), liên tục vài ngày, khi nào thấy bớt đau hẳn vài ngày hãy ngưng.
Có nhiều người vì nghe đồn, quá sợ tác dụng phụ của thuốc nên khi đau lắm mới uống mỗi ngày một hai viên. Thuốc chỉ có tác dụng 4-6 tiếng nên nếu uống như vậy sẽ không “nhằm nhò” gì hết. Nếu biết uống cho đúng, khi mới bắt đầu đau, thuốc này cũng rất “lợi hại.” Cần nhớ là không uống rượu khi dùng thuốc này, và nếu bị bệnh gan thì nên tham khảo bác sĩ để uống cho đúng liều.
Nếu đau nhiều, và không đáp ứng đủ với các thuốc nhẹ (đã dùng đúng cách), bác sĩ có thể phải cho ta dùng trong một thời gian ngắn các thuốc có chất á phiện như codein (nếu kết hợp với Tylenol, nó sẽ là Tylenol số 2, 3, 4), hydrocodone (nếu kết hợp với Tylenol, nó sẽ là Vicodin).
Cần nhấn mạnh là chỉ nên dùng các thuốc này trong một thời gian ngắn vì nó có thể gây nghiện và có nhiều tác dụng phụ như có thể là ngầy ngật, sật sừ, bón, bí tiểu, vân vân. Tuy nhiên, khi quá đau, nếu bác sĩ thấy cần và kê toa, ta có thể dùng trong một thời gian ngắn. Không nên vì quá sợ tác dụng phụ mà chịu đau một cách không thật cần thiết. Dĩ nhiên, khi dùng thuốc, nếu thấy có những triệu chứng bất thường quá khó chịu (ví dụ như bí tiểu), nên gọi bác sĩ càng sớm càng tốt, hoặc nếu cần thì nên vào bệnh viện kịp thời. Nếu dùng đúng liều và trong thời gian thích hợp, thường thuốc cũng ít khi gây ra các tác dụng phụ trầm trọng.
Các thuốc có chất á phiện thường sẽ có hiệu quả cao nhất khi kết hợp với các thuốc chống viêm không phải là steroid (NSAIDs-NonSteroidal Anti-Inflammatory Drugs). (Steroid là một nhóm thuốc chống viêm mạnh chỉ được dùng một cách hệ thống (tức là uống hoặc chích) trong các trường hợp viêm trầm trọng, vì nó có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nguy hiểm như loãng xương, tiểu đường, tăng huyết áp, sưng phù cơ thể, rối loạn tâm thần…).
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
714-531-7929
nguyentranhoang.com
