Bác sĩ Nguyễn Trần Hoàng
(714) 531-7930
[email protected]
Hỏi:
-Tôi thấy có nhiều chỗ quảng cáo thuốc này giúp ngừa lú lẫn, thuốc kia giúp tăng cường trí nhớ. Theo các nghiên cứu của Tây y thì có thuốc nào giúp tăng cường trí nhớ hay không?
-Tôi nghe nói dùng Gingkgo biloba có thể giúp tăng cường trí nhớ. Ðiều này có đúng không? Nên uống như thế nào? Tôi bị bệnh tiểu đường, cao máu, loạn nhịp tim, đang dùng thuốc loãng máu thì có nên dùng thuốc này để giúp trí nhớ hay không?
-Tôi bị cao máu và cao mỡ. Không biết uống thuốc trị các bệnh cao máu cao mỡ này có làm giảm trí nhớ không?
Ðáp:
Có một số thuốc vẫn thường được cho là có ích cho trí nhớ, nhưng cho đến nay, hầu hết chưa được chứng minh một cách khoa học.
Một số trong các thuốc này là:
–Thuốc ngừa thai: Trước đây, thuốc ngừa thai (Estrogen Replacement Therapy) được cho là có thể giúp phòng ngừa bệnh mất trí nhớ, tuy nhiên, một số nghiên cứu lớn sau này (như Women’s Health Initiative-WHI và WHI Memory Study-WHIMS) cho thấy rằng thuốc này không chỉ không có ích mà còn có thể làm tăng nguy cơ bị bệnh mất trí nhớ ở người lớn tuổi.
–Gingkgo biloba: Cũng thường được cho là có thể giúp trí nhớ. Tuy nhiên, chất này hiện nay chỉ được bán như một một chất phụ trợ cho thực phẩm (supplement), không được kiểm soát chặt chẽ bởi FDA và do đó dễ bị trộn lẫn với nhiều chất khác mà không biết. Hơn nữa, chưa có các nghiên cứu thật khoa học để chứng minh hiệu quả giúp trí nhớ của chất này.
Ðiều quan trọng nhất là chất này có thể tương tác một cách bất lợi với nhiều loại thuốc. Do đó, hiện nay, chất này không được các hội y khoa khuyến cáo sử dụng trong việc giúp trí nhớ. Nếu tự ý sử dụng, nên thông báo cho bác sĩ biết, vì như nói trên, chất này có thể tương tác một cách nguy hiểm với một số thuốc tây.
–Vitamin E: Trên lý thuyết, cơ chế hoạt động của chất này có thể giúp phòng sự phát triển của bệnh mất trí nhớ, tuy nhiên các nghiên cứu về điều này đã dẫn đến các kết luận trái ngược nhau.
Hiện nay, chất này không được khuyến cáo sử dụng trong việc phòng bệnh mất trí nhớ.
Ðặc biệt, dùng chất này ở liều cao có thể gây ra các tác dụng phụ bất lợi, nên nếu có dùng, cũng chỉ nên dùng ở liều thấp cần thiết cho cơ thể hàng ngày.
-Các loại thuốc chống viêm nhóm NSAIDs: Một số nghiên cứu trước đây thấy rằng các thuốc này (như Motrin, Aleve…) có thể giúp phòng sự phát triển của bệnh Alzheimer. Tuy nhiên các nghiên cứu lớn về vấn đề này vẫn còn đang được tiến hành, và hiện nay thuốc này không được khuyến cáo sử dụng chỉ cho việc phòng bệnh mất trí nhớ.
–Các thuốc hạ cholesterol nhóm statins: Một số nghiên cứu đã gợi ý rằng các thuốc này có thể giúp phòng sự phát triển của bệnh mất trí nhớ.
Ðang có các nghiên cứu kỹ lưỡng hơn về việc này.
Nếu bị cao cholesterol, rất nên dùng thuốc này, và có thể thuốc cũng có ích cho việc phòng bệnh mất trí nhớ ở người lớn tuổi.
Tuy nhiên, nếu không bị cao cholesterol, hiện nay các thuốc này chưa được khuyến cáo sử dụng chỉ để phòng bệnh mất trí nhớ.
-Các thuốc trị cao huyết áp: Bệnh cao huyết áp có liên quan đến việc tăng nguy cơ bị chứng mất trí nhớ do bệnh quên lãng Alzheimer hay do mạch máu (vascular dementia). Tuy nhiên các nghiên cứu về vấn đề này vẫn chưa đi đến kết luận thống nhất.
Gần đây, có một nghiên cứu tìm thấy rằng một số loại thuốc hạ huyết áp thuộc nhóm ACE inhibitors thấm qua được mạch máu não có thể giúp phòng bệnh mất trí nhớ. Do đó những người bị cao huyết áp, nếu dùng các loại thuốc này có thể được hưởng thêm tác dụng phụ trội này. Tuy nhiên, các thuốc này chưa được khuyến cáo để phòng bệnh mất trí ở những người không bị cao huyết áp.
Tóm lại, trí nhớ suy giảm khi thêm tuổi là một điều thường được coi là “thường tình.” Tuy nhiên, ta cần phân biệt giữa việc giảm hay mất trí nhớ do tuổi tác với các bệnh có thể làm giảm trí nhớ khác.
Dù trong bất cứ trường hợp nào, có rất nhiều điều ta có thể tự làm bên cạnh sự giúp đỡ của bác sĩ để giúp cho quá trình suy giảm trí nhớ bị chậm lại.
Cũng như trong hầu hết các vấn đề sức khỏe khác, điều này đòi hỏi sự chủ động và tích cực của từng người.
Thực hiện những điều này, không những chỉ giúp phòng bệnh mà sẽ còn giúp cho cuộc sống thêm phong phú và hào hứng.
Thân mến
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
nguyentranhoang.com
(còn tiếp)
