Cái ngon của món bò viên Sài Gòn-Chợ Lớn

Trần Tiến Dũng/Người Việt

Xe bò viên của anh chàng người Hoa trẻ trên đường 3/2 quận 11. (Hình: Trần Tiến Dũng/Người Việt)

SÀI GÒN (NV) – Một trong những món ngon nức tiếng dành cho giới bình dân Sài Gòn là món bò viên. Hình ảnh các xe bán bò vò viên ở khu chợ cũ Sài Gòn hay các vỉa hè ở Chợ Lớn từ lâu đã đi vào ký ức của nhiều thế hệ.

Nếu ai đó siêng gõ Google thì sẽ tìm được nhiều hình ảnh Sài Gòn-Chợ Lớn các thế kỷ trước gắn liền với các xe, các gánh bán bò viên, bán hủ tíu mì, bán bánh tiêu, giò cháo quẩy…

Cùng tâm trạng lo lắng không còn được ăn món bò viên khoái khẩu vì nạn dọn dẹp lòng lề đường, một nhà báo từ Hà Nội vào, anh muốn chúng tôi đưa anh đi ăn món bò viên đường phố. Anh đưa ra thêm lý lẽ để thuyết phục chúng tôi, “Tôi nghe ai đó đưa ra giả thuyết rằng, món phở của người Việt có gốc từ món hủ tíu bò viên của người Hoa. Dân sành ăn Hà Nội ngày nay biết tìm đâu ra một tô hủ tíu bò viên đúng của người Hoa mà kiểm chứng thật hư.”

Thật ra, trước biến cố 1975, hầu hết món bò viên đều do người Hoa chế biến và bán ở tiệm ăn hoặc hàng rong. Hẳn nhiều người lớn tuổi còn nhớ có những nơi chỉ bán bò viên và có những quán hàng khác bán thêm hủ tíu hoặc hủ tíu mì bò viên.

Ðến tận những năm 1990, ở lề đường đường Nguyễn Văn Thoại cũ, gần trường tư thục có tên Viễn Ðông, vẫn còn một ông già khoảng 60 tuổi, người Hoa, chuyên bán bò viên. Ông dọn hàng sau 12 giờ và chỉ chừng hai giờ sau là ông hết bò viên để bán. Ông chỉ bán bò viên trong những cái chén nhỏ. Thùng nước lèo của ông bọc miếng gỗ trông như một thùng nước, ông cứ xách gọn trên một tay khỏi phải gồng gánh gì hết. Bò vò viên của ông thơm ngon vì thịt bò được ông giã bằng chày trong cối đá, nên viên bò vừa dai vừa giòn và rất thơm.

Giã thịt bò bằng chày và cối đá đó là cách truyền thống của người Hoa khi làm món này, tất nhiên họ còn có các bí quyết khác nhưng chắc chắn món bò viên giã bằng tay ngon hơn hẳn món bò viên xay bằng máy. Nếu bạn hỏi là ngon đến mức nào thì một anh Việt kiều ở Úc từng quen miệng với thịt bò Úc và bò viên bán khu người Việt ở Úc cho biết: “Chất lượng thịt bò Úc tuy ngon hơn hẳn thịt bò Việt, nhưng ngược đời thay khi bò Việt cho vào cối đá mà giã thành bò viên thì bò viên làm ở Úc không thể sánh bằng.”

Ngày nay, không dễ tìm được món bò viên ngon đúng vị và kiểu ngồi ăn bên xe bán hàng rong của người Sài Gòn-Chợ Lớn. (Hình: Trần Tiến Dũng/Người Việt)
Ngày nay, không dễ tìm được món bò viên ngon đúng vị và kiểu ngồi ăn bên xe bán hàng rong của người Sài Gòn-Chợ Lớn. (Hình: Trần Tiến Dũng/Người Việt)

Một chén bò viên của ông già bán ở góc trường Viễn Ðông có khoản 5 viên, phần nước lèo có thêm vài giọt dầu mè, bò viên được ghim bằng nĩa nhôm nhỏ, chấm với tương đen và ớt sa tế. Ðiều đặc biệt là trong mỗi chén người bán cho thêm một hai miếng củ cải trắng. Món bò viên hay hủ tíu bò viên của người Hoa-Chợ Lớn, phần nước lèo ngoài vị ngọt xương bò còn thêm vị ngọt của củ cải trắng ninh chung. đó là chỗ khác biệt với món phở Việt. Ngày nay ở Sài Gòn có người phân biệt phở Nam và phở Bắc qua cách nấu và gia vị ăn kèm, nhưng riêng biệt hơn hết chỉ có nước lèo của bò viên và hủ tíu bò viên là có thêm vị củ cải trắng.

Từ khi ông già người Hoa bán bò viên ở lề đường trường Viễn Ðông mất, thực khách đi khắp Sài Gòn-Chợ Lớn cũng không tìm đâu ra món bò viên thịt được giã bằng tay trong cối đá nữa. Ở cái thời mà các loại máy xay thịt từ Trung Quốc bán rẻ như bèo thì coi cũng “giết” luôn cách chế biến nhiều món ngon bậc nhất bằng thủ công của người Hoa Chợ Lớn.

Trở lại với anh nhà báo từ Hà Nội vào, chúng tôi hỏi anh. Nếu đưa anh đi ăn bò viên lề đường, anh có sẵn sàng vừa ăn vừa bưng tô chạy khi công an rượt không? Sau khi anh đồng ý, chúng tôi hẹn anh sau 4 giờ chiều đến khu bán phụ tùng đồng hồ đường 3/2, quận 11, để chờ một cái xe hủ tíu bò viên đẩy qua. Thật ra không phải chỉ chúng tôi đứng chờ mà các thực khách quen món bò viên của anh chàng người Hoa trẻ này cũng đang đứng chờ.

Món bò viên của anh phải nói không thể bằng của ông già lề đường Viễn Ðông xưa, nhưng cũng thuộc loại có hạng. Hẳn nhiên anh không giã thịt bò bằng tay và cối đá như người xưa, nhưng cách nấu của anh thì đúng là vẫn còn đủ mùi vị bò viên Chợ Lớn lừng danh. Ðể được ăn tô hủ tíu bò viên của anh, thực khách có hai tư thế, nếu cái miếng rìa bên hông của cái xe đẩy còn chỗ để tô hủ tíu nóng hổi thì cứ áp mặt gần nồi nước lèo mà ăn, còn như hết chỗ thì lấy hai cái ghế nhựa thấp kê lên lề đường, một cái làm bàn, một cái để ngồi cong lưng xuống cho miệng gần cái tô hủ tíu nghi ngút khói thơm phức mà ăn.

Xin nói trước là anh chàng người Hoa trẻ này chỉ bán bò viên tính bằng viên, ăn tại chỗ hoặc mang đi, nhưng nếu ai muốn mua cả ký lô mang về thì anh không bán. Anh nói lý do, “Ngộ đâu có đem theo cái cân, mấy người bán ngoài chợ mới có cái cân để tính ký lô hà!”

Sài Gòn-Chợ Lớn trong thời chính quyền hăng hái chiếm lại vỉa hè thì thói quen khoái khẩu của nhiều người với các món ăn hè phố cũng có nguy cơ bị chính quyền cướp mất. Khoan nói tới chuyện ăn rong vỉa hè là văn minh hay không, bởi vì hàng trăm năm nay, người Sài Gòn đã cùng nhau ăn ngon và sáng tạo các món ngon trên từng cây số khắp đường phố.

Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Tư, ngày 26 tháng 4 năm 2017


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Bàn về y lý: Phân biệt bệnh theo âm dương

Phân biệt bệnh theo âm dương là điều quan trọng nhất trong vấn đề định bệnh, nằm trong Bát Cương.

Công nghệ trồng cây không cần đất

Một công nghệ hiện đang phát triển mạnh, đó là công nghệ trồng cây không cần đất. Bạn muốn có rau tươi, sạch sẽ, bảo đảm vệ sinh thì công nghệ này sẽ giúp bạn điều đó một cách dễ dàng.

‘Ra’ sớm

Xuất tinh sớm được định nghĩa là sự không thể kiểm soát được việc xuất tinh, xuất tinh xảy ra ngay cả với các kích thích nhỏ nhất, và quan trọng nhất là xảy ra trước lúc cả hai mong đợi.

Cháo mực, món bình dị khó quên ở Sài Gòn

Những ai từng sống ở Sài Gòn, thời thập niên 80 của thế kỷ trước, chắc đã từng ăn qua tô cháo mực thì sẽ... không thể nào quên.

Lần đầu đi ăn ‘buffet sầu riêng’ ở Thái Lan

Không mấy ai từng nghe, chứ đừng nói là từng thử qua một “buffet sầu riêng.” Đó chính là lý do vì sao tui đã quyết định bằng mọi cách phải đến để nhìn xem ăn sầu riêng “bao” bụng nó ra làm sao.

Ăn sáng ngon miệng tại Omelette House ở Garden Grove

Một trong số những quán ăn sáng kiểu Mỹ ngon ở Orange County có Omelette House ở Garden Grove, nổi tiếng với món trứng omelette, như tên gọi.

Khi mua nhà cần có luật sư cố vấn pháp lý

Có nhiều vấn đề pháp lý liên quan đến việc mua một căn nhà, không phải bạn chỉ cần ký một vài giấy tờ là đã thong dong gia nhập hàng ngũ các chủ nhà.

Trồng cây bằng chậu nếu nhà ít đất

Bạn có thể trồng hầu như bất cứ cây gì nếu loại bồn, chậu mà bạn chọn đủ lớn và có chỗ thoát nước thích hợp.

Tối Cao Pháp Viện Mỹ giới hạn quyền kiện cáo của công nhân

Tối Cao Pháp Viện Mỹ hôm Thứ Hai 21 Tháng Năm công bố phán quyết theo đó giới hạn quyền của công nhân Mỹ, không cho kiện cáo mà chỉ được có sự phân xử của trọng tài.

Luật giao thông cho xe hơi bắt đầu từ xe ngựa, xe lửa

Chuyên mục xe hơi này đã bàn chuyện cổ đông tây, kim cổ trong mọi lãnh vực liên quan đến xe hơi. Nay xin thêm câu chuyện về luật đi đường từ thuở xa xưa cho đến ngày nay, từ một bài viết trên trang mạng “autoevolution.com.”