Nhiều người ở Ðà Lạt nhận xét rằng phở Thưng là quán phở đặc sắc bậc nhất của thành phố này. Phở Thưng có 2 quán: phở Thưng 1, gần khu vực trung tâm thành phố, tại số 2/8 đường Nguyễn Văn Cừ; phở Thưng 2, cách trung tâm thành phố hơi xa: đi hết đường Phan Ðình Phùng dài mấy cây số, sẽ thấy phở Thưng 2 ngay trước mắt, tại số 11/1 đường La Sơn Phu Tử.
Với chúng tôi, thành phố Ðà Lạt là quê hương thứ 2, sau chuyến di cư từ miền Bắc vào miền Nam tự do, năm 1954. Chúng tôi đã được thưởng thức món phở tại hầu hết các quán phở nổi tiếng của Ðà Lạt.
Trước 30 Tháng Tư 1975, Ðà Lạt có các quán phở nổi tiếng, như: phở Bằng tại đường Võ Tánh; phở Ðắc Tín tại Khu Hòa Bình, trung tâm thành phố; phở Phi Thuyền ở một đoạn đầu đường Phan Ðình Phùng… Cũng phải kể thêm xe phở rất đặc sắc của bác Năm Râu, ở đầu đường Nhà Chung, con đường sát bên Nhà Thờ Chánh Tòa Ðà Lạt, tức Nhà Thờ Con Gà.
Sau 30 Tháng Tư oan nghiệt, trong những quán phở nổi tiếng kể trên của Ðà Lạt, chỉ còn lại phở Bằng và phở Phi Thuyền, chúng tôi thấy cũng còn chút gì là gọi là an ủi. Tuy nhiên, chỉ vài năm sau, chúng tôi không thấy quán phở Phi Thuyền ở chỗ cũ nữa; không hiểu phở Phi Thuyền đã dẹp tiệm hay đổi địa chỉ.
Cách đây vài năm, khi đi qua một đường phố khá xa trung tâm của Ðà Lạt, chúng tôi gặp lại quán phở Phi Thuyền. Vào ăn, mới biết: hóa ra đây là phở Phi Thuyền giả mạo. Vị chủ quán của phở Phi Thuyền hôm nay là một ông cán bộ Cộng Sản miền Bắc vào miền Nam sau 1975. Tô phở mang ra, nhìn đã thấy ớn lạnh: bánh phở trắng lốp, hẳn nhiên đã được tẩy trắng bằng hóa chất. Nước lèo và bánh phở và những miếng thịt được gọi là thịt bò, hoàn toàn ‘’lãnh đạm’’ với nhau. Chúng tôi ăn một hai đũa tô phở ấy đã muốn trối ra, không tài nào nuốt vào cổ họng. Như vậy có nghĩa là, phở Phi Thuyền đích thực đã biến mất từ khi chúng tôi không thấy ở chỗ cũ nữa.
Chúng tôi lại tự an ủi, dù sao Ðà Lạt vẫn còn phở Bằng. Quán phở Bằng là căn nhà phố xưa điển hình của Ðà Lạt, có ban-công xây nhô ra phía trước, trên đường Võ Tánh, con đường khởi từ Khu Hòa Bình, chạy dài tới khu vực chùa Linh Sơn. Chúng tôi thường xuyên điểm tâm phở Bằng từ thuở thanh niên, những năm 1960. Chất lượng tô phở Bằng hẳn nhiên cũng ngang bằng phở Ðắc Tín, phở Phi Thuyền, nghĩa là được xếp vào phở ngon bậc nhất của thành phố hoa đào. Với chúng tôi, lại đặc biệt ưu ái, chiếu cố phở Bằng, do sự kính yêu nhà văn Nhất Linh.
Thuở ấy, nhà văn Nhất Linh ẩn cư trong rừng Prenn, lập căn nhà đơn sơ bên dòng suối. Dòng suối Ða Mê, không rõ dòng suối có cái tên như vậy từ thuở nào, hay do nhà văn Nhất Linh đặt tên cho dòng suối như vậy. Lúc ấy chúng tôi chưa có dịp ghé thăm căn nhà bên dòng suối Ða Mê của nhà văn Nhất Linh, nhưng nghe nói trên vách căn nhà có đôi dòng thơ rất cảm khái, cũng chẳng rõ tác giả là ai: “Người đi lâu chửa thấy về/ Nhớ người dòng suối Ða Mê cũng buồn.” Và chuyện này thì do chính chủ nhân quán phở Bằng cho chúng tôi biết: mỗi sáng, nhà văn Nhất Linh đều đi bộ từ căn nhà bên dòng suối Ða Mê, tới điểm tâm tại quán phở Bằng.
Sau này, ngoài phở Bằng, Ðà Lạt có mấy quán phở nổi tiếng, như: phở Ngọc Hiệp, phở Hiếu, và phở Thưng; riêng phở Thưng mới xuất hiện cách đây vài năm. Tất nhiên chúng tôi cũng đều thưởng thức các quán phở nổi tiếng hôm nay của Ðà Lạt. Phải nói là khá thất vọng, khi chất lượng phở Bằng ngày một xuống kém, thua hẳn các quán phở Ngọc Hiệp, phở Hiếu, nhất là thua xa phở Thưng.
Trong những ngày Tết Nguyên Ðán vừa qua, đi ngang qua số 14 đường Nguyễn Văn Trỗi (đường Võ Tánh ngày trước), nhìn vào căn nhà phố xưa, có cái ban-công xây nhô ra, chúng tôi không còn thấy biển hiệu phở Bằng nữa. Căn nhà đóng kín cửa, phía ngoài treo biển hiệu quán cà-phê, giải khát. Hỏi thăm những người ở căn nhà phố liền bên, họ cho biết phở Bằng đã dẹp tiệm mấy tháng nay rồi.
Trong những quán phở nổi tiếng hiện nay của Ðà Lạt, những thực khách chúng tôi quen biết, cũng cùng nhận xét với chúng tôi, là phở Thưng đặc sắc nhất. Giá cả tô phở cũng ngang bằng các quán khác; đặc biệt ai thích gọi thêm chén tái tiết cho vào tô phở, đều được phở Thưng phục vụ không tính tiền thêm như hầu hết các quán phở ở bất cứ đâu.
Quán phở Thưng 1 rộng rãi, nhiều bàn phục vụ thực khách, sáng nào cũng chật người ngồi. Ấy vậy nhưng gọi tô phở, được nhân viên phục vụ mang ra nhanh chóng, không phải chờ đợi lâu lắc. Tô phở nóng hổi bốc khói, ăn tới gần hết tô phở vẫn còn nóng, không nguội và đóng váng ở thành tô. Thưởng thức tô phở như phở Thưng tại miền cao nguyên giá rét, thật thú vị.
Quán phở Thưng 2, tô phở y hệt phở Thưng 1 về cả lượng lẫn chất; ngồi ăn, nhìn ra cây cầu nhỏ bắc qua cái rạch nước trước khi vào quán, thêm cái thú “ngoạn mục!”
Nghề sửa quần áo ở Little Saigon
