Chân không chịu nghỉ

Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng

Hội chứng chân không chịu nghỉ có thể bắt đầu từ nhỏ, nhưng tuổi trung bình lúc bắt đầu có triệu chứng là khoảng 27 tuổi. (Hình minh họa: kofinasperinatal.org)

Hỏi:

Gần đây, em rất khó ngủ vì đôi chân có cảm giác rất khó chịu, rần rần, căng căng, phải nhúc nhích, hoặc phải ra khỏi giường, đi vòng vòng một lúc thì mới lên giường ngủ lại được. Xin cho biết đây là bệnh gì, nguyên nhân của bệnh, có cách gì chữa không?

Đáp:

Theo lời kể, có vẻ như là đây một vấn đề không phải ít gặp, tiếng Anh gọi là “restless legs syndrome,” tạm dịch là hội chứng đôi chân không (chịu) nghỉ (ngơi).

Hội chứng này có thể bắt đầu từ nhỏ, nhưng tuổi trung bình lúc bắt đầu có triệu chứng là khoảng 27 tuổi; càng lớn tuổi thì tỷ lệ bị chứng này càng cao; đàn bà bị nhiều hơn đàn ông. Tỷ lệ bị chứng này là từ 1% đến 10% dân số, tùy theo từng sắc dân. Có nghiên cứu thấy tới 24% các bệnh nhân của các bác sĩ gia đình có thể bị triệu chứng này ít nhất một lần mỗi tuần.

Về nguyên nhân, chứng này có hai dạng.

Dạng thường gặp nhất, chiếm đến 76% các trường hợp, không có nguyên nhân rõ ràng (tiếng Anh gọi là idiopathic). Ở dạng này, có tới 92% bệnh nhân có người trong gia đình cũng bị cùng vấn đề, tức là có tính cách di truyền.

Dạng thứ hai, chiếm 24%, là dạng có nguyên nhân. Các nguyên nhân có thể liên quan đến bệnh thận kinh niên, thiếu chất sắt, viêm đa thần kinh (polyneuropathy), có bầu (thai), đau bắp thịt (fibromyalgia), bệnh thấp khớp (rheumatoid arthritis), đau đường thần kinh (radiculopathy), thiếu vitamin B12, thiếu acid folic, hội chứng Sjogren (hội chứng thường gặp ở phụ nữ trung niên hoặc lớn tuổi làm khô miệng, khô mắt, sưng tuyến nước bọt và nhiều triệu chứng khác), rối loạn về sự tập trung và quá “sung” (Attention-Deficit Hyperactivity Disorder).

Hội chứng đôi chân không nghỉ ngơi này thường có các triệu chứng như là cảm giác khó chịu, không hẳn là đau, nhưng như kiến bò, tê tê, ngứa ngứa, căng căng… ở chân, thường gặp nhất là vùng từ mắt cá tới đầu gối, có khi cả chân, một bên hoặc cả hai bên, có khi cả ở tay. Người bệnh phải rung chân (có khi cả tay), đi lại, di chuyển, thì triệu chứng mới giảm bớt.

Nếu triệu chứng này xảy ra vào ban đêm, có thể làm cho mất giấc ngủ của mình và nhất là người ngủ cùng giường, thì lúc đó ta đã bị một rối loạn thường đi kèm với hội chứng chân không nghỉ ngơi. Rối loạn này được gọi là rối loạn chân tay quơ quào (nhúc nhích) từng chập (periodic limb movement disorder). Tám mươi phần trăm những người bị chứng rung chân cũng sẽ mắc phải rối loạn này.

Để chữa chứng này, đầu tiên phải có chẩn đoán chính xác. Một bệnh sử chi tiết có thể giúp bác sĩ chẩn đoán hội chứng đôi chân không nghỉ ngơi (restless legs syndrome), trong khi rối loạn chân tay quơ quào từng lúc (periodic limb movement disorder) cần phải được chẩn đoán bằng một xét nghiệm nhằm đo hoạt động của bắp thịt trong lúc ngủ, gọi là polysomnography.

Nếu chứng rung chân có nguyên nhân, chữa trị các nguyên nhân sẽ giúp giảm bệnh. Do đó bác sĩ sẽ thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết để tìm xem có nguyên nhân nào không, sau đó chữa nguyên nhân nếu có.

Nếu chứng rung chân không có nguyên nhân, có nhiều cách chữa rất công hiệu. Chữa trị nên bắt đầu bằng các phương pháp không dùng thuốc, sau đó dùng các thuốc mua không cần toa bác sĩ, sau đó là các thuốc do bác sĩ kê toa sau khi thăm khám cẩn thận và theo dõi các tác dụng phụ trong lúc dùng thuốc.

Các biện pháp không dùng thuốc bao gồm các phương pháp vệ sinh về giấc ngủ (sleep hygiene) như nên đi ngủ đúng giờ, không coi phim trong lúc ngủ, ngủ đủ giấc, ăn uống đầy đủ, lành mạnh.

Vì thiếu sinh tố B12, folic acid có thể là nguyên nhân, dùng một viên B complex mỗi ngày có thể giúp ích và tương đối an toàn.

Ngoài ra cũng phải tránh các yếu tố làm cho triệu chứng trầm trọng (exacerbating factors):

-Uống rượu có thể làm tăng triệu chứng.

-Caffeine (có trong cà phê, trà, coca cola, vân vân) có thể làm tăng độ nhạy của các thần kinh xúc giác và làm tăng triệu chứng.

-Sự căng thẳng (stress), thay đổi công việc, hoạt động thể lực nặng (strenuous physical activities) gần giờ đi ngủ, cũng làm nặng thêm các triệu chứng.

-Một số thuốc chống trầm cảm (antidepressant) như fluoxetine, paroxetine, sertraline, mirtazapine, và mianserin; một số thuốc trị tâm thần (neuroleptics) như olanzapine, risperidone và một số thuốc khác như các thuốc beta-blockers, phenytoin, zonisamide, methsuximide, and lithium cũng có thể làm nặng thêm triệu chứng. Do đó nên thảo luận với bác sĩ, rà soát lại các thuốc đang dùng xem có thuốc nào có thể là nguyên nhân hay không.

Sau cùng, có nhiều thuốc trị hội chứng này rất hiệu quả, hầu như tức thì. Tuy nhiên, thuốc có các tác dụng phụ cần phải được theo dõi cẩn thận, và có thể phải tăng liều sau một thời gian, do đó cần phải hợp tác chặt chẽ với bác sĩ trong việc điều trị.

Thân mến



Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát, cho các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân. Xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp.

Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài Radio Chuyện Sáng Chủ Nhật ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 6 giờ đến 9 giờ, trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật.”

Nhiều thông tin sức khỏe bổ ích khác cũng có thể tìm thấy trong mục “Điểm Tin Sức Khỏe” trên báo Việt Tide mỗi Thứ Sáu, và trên các website www.nguyentranhoang.comwww.radiochuyensangchunhat.com.

Mời độc giả xem phỏng vấn “Uống cafe với Á Hậu Băng Châu ở Little Saigon”(Phần 2)


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Những đặc điểm hấp dẫn người mua nhà, nhưng không cần thiết

Nếu bạn đã mơ ước chuyện có một căn nhà với một cái sân lớn, sự háo hức đó có thể mờ nhạt sau khi bạn thấy việc cắt cỏ mất nhiều thì giờ...

Ung thư nhiếp hộ tuyến, căn bệnh chết người của thế kỷ

Bác Sĩ Khôi cho biết ung thư nhiếp hộ tuyến qua các dấu hiệu: Đi tiểu nhiều lần, nhất là vào ban đêm, tiểu khó hoặc tiểu són...

Bảo vệ căn nhà trước và sau một trận lụt

Điều quan trọng nhất phải làm trước một trận bão có thể gây lụt lội là lắng nghe các viên chức. Lưu ý những lời cảnh cáo để di tản.

Thuốc Aspirin, một muỗng muối, và 10 ngàn bước chân

Trong những năm gần đây, “luật” đi bộ 10 ngàn bước mỗi ngày đã hằn sâu vào nếp sống vui sống khỏe trên toàn thế giới. Hàng triệu người mang FitBit hay các dụng cụ tương tự để đếm bước chân khi đi bộ.

Công dụng của gừng

Gừng là một trong những thực phẩm quen thuộc của người Á Đông không chỉ dùng trong ăn uống mà còn dùng để chữa bệnh.

Bảo vệ tài sản bằng tín mục

Tín mục là thành phần chính yếu trong mọi kế hoạch bảo vệ tài sản và được dùng rất thông dụng trong mục đích quản trị để sinh lợi cho thân nhân thụ hưởng cùng phân chia cho thừa kế về sau

Những chiếc xe hybrid có mức tiết kiệm nhiên liệu cao nhất tại Hoa Kỳ

Việc hãng Toyota góp cả 3 model trong danh sách top 10 tiết kiệm nhiên liệu cũng không phải là điều ngạc nhiên, bởi vì Toyota luôn là thương hiệu đi đôi với tiết kiệm nhiên liệu.

Target tuyển 28,000 nhân viên cho mùa lễ ở California

Hãng siêu thị Target công bố hôm Thứ Năm, 13 Tháng Chín, cần tuyển 28,000 nhân viên ở California cho mùa lễ cuối năm sắp đến.

‘Advancing Justice giúp tôi tiết kiệm $725 làm đơn xin nhập tịch’

“Ở đây, họ giúp mình mà không lấy đồng nào. Tôi hỏi nhiều nơi rồi, đắt lắm. Bữa nay hội này giúp tôi tiết kiệm $725 là ít nhất. Có chỗ đòi hơn vậy nữa.”

Nghiên cứu: Chất hóa học từ vật dụng trong nhà gây nguy hại cho thận

Một số chất hóa học nhân tạo, gọi là "per- và polyfluoroalkyl substances," viết tắt là PFAS, không tự phân hủy và gây nguy hiểm cho thận.