Ði Cruise Ðịa Trung Hải (Bài 17)
Bài và ảnh: Minh Tâm
Hagia Sophia, kiến trúc vĩ đại và đẹp đẽ
Chúng tôi sắp hàng khoảng 20 phút thì vào tới phòng bán vé. Giá vé là 20 TL. Ta có thể mướn head phone để nghe giải thích về một công trình vĩ đại nổi tiếng thế giới: Hagia Sophia là một thánh đường Thiên Chúa được xây từ thế kỷ thứ IV nhưng đã bị đốt cháy trong chiến tranh hai lần. Kiến trúc hiện nay là ngôi thánh đường thứ ba được xây cất năm 532 dưới thời vua Justinian I. Ðây là thánh đường lớn nhứt thế giới trong 1000 năm cho tới khi nhà thờ Seville ở Tây Ban Nha được xây dựng.
Bên trong thánh đường Hagia Sophia.
Năm 1453, khi Istanbul thất thủ về tay đế quốc Ottoman, nhà thờ này được chuyển đổi thành một thánh đường Hồi Giáo. Người ta dùng vôi vữa tô phủ lên những hình ảnh tôn giáo bên trong nhà thờ. Bệ thờ và các tháp Hồi Giáo được thêm vào. Ðến năm 1935, thánh đường này được chuyển đổi thành Viện Bảo Tàng để công chúng được vào xem. Năm 1985 nơi đây được Liên Hiệp Quốc công nhận là Di Sản Thế Giới.
Kiến trúc nhà thờ chính hình chữ nhựt kích thước 70×75 mét, nhưng nếu kể thêm phần phụ 48×30 mét thì tổng cộng chiều dài của nhà thờ là khoảng 135 mét. Mái vòm chính của nhà thờ làm bằng gạch đá và vôi vữa. Kích thước vòm: đường kính khoảng 31 mét chiều cao khoảng 55 mét. Ngoài ra còn có nhiều vòm nhỏ khác tạo thành một kiến trúc đồ sộ, to lớn.
Bước vào bên trong thánh đường thì thấy trong lòng rất rộng nhưng hơi tối dù đã có hàng trăm ngọn đèn trần chiếu sáng. Ở một góc của thánh đường có bệ thờ Hồi Giáo. Ðó là hướng của thánh địa Mecca. Trang trí trong thánh đường là những chữ Á Rập trong kinh Koran và những hình ảnh hình học hay cây cỏ, hoa lá. Một vài nơi, người ta bóc lớp vữa tô trát để phục hồi những hình ảnh tôn giáo của đạo Chính Thống Giáo hồi xưa. Công việc phục hồi còn đang tiếp tục. Du khách vào xem nơi đây rất đông. Chúng tôi còn theo những bậc thang để leo lên tầng cao theo vòng cung của mái vòm mà xem toàn thể nội thất của thánh đường từ trên cao.
Tôi có nhận xét rằng đây là một kiến trúc đẹp và vĩ đại. Người Hồi Giáo Ottoman khi chiếm được Istanbul đã không phá hủy nó mà lại chuyển đổi thành một thánh đường đã là quá hay. Sau này chánh phủ Cộng Hòa Thổ Nhĩ Kỳ chuyển thành một bảo tàng lại càng hay hơn vì như thế kiến trúc này sẽ được tồn tại mãi mãi về sau cho con cháu của họ đến xem và tự hào về trình độ cao siêu về xây dựng của ông cha họ trên một ngàn năm trước. Nên nhớ lúc đó chỉ có gạch đá, không có chút sắt thép nào, mà mái vòm này tồn tại trên 1000 năm không sụp đổ là quá giỏi…
Thánh đường Blue Mosque
Sau khi ngồi nghỉ ở trước thánh đường Hagia Sophia một chút cho khỏe, chúng tôi tiếp tục đi thăm một kiến trúc to lớn ở gần đó là Thánh Ðường Xanh. Lúc này là hơn 12 giờ trưa. Ðây là một thánh đường to lớn với mái vòm tương tự như Hagia Sophia nhưng khác một chút là nơi đây vẫn còn là một nơi thờ phượng. Khi chúng tôi tới gần thánh đường thì thấy có mấy du khách Tây phương đang đi ra. Họ nói thánh đường đang đóng cửa để cầu nguyện và không cho du khách vào xem. Khi tới trước cổng thì thấy nhân viên an ninh đang cho từng người dân địa phương vào cầu nguyện. Vào thánh đường phải bị xét an ninh giống như ra phi trường!
Thánh đường Blue Mosque.
Blue Mosue, còn có tên là Sultan Ahmet Mosque được xây khoảng năm 1609-1616. Ðây là thánh đường Hồi Giáo lớn nhứt Thổ Nhĩ Kỳ với sức chứa khoảng 10,000 người. Thánh đường có kích thước dài 72 mét, rộng 64 mét, mái vòm cao 42 mét. Nó có 6 tháp nhỏ (gọi là minaret), một mái vòm chính, 8 mái vòm phụ. Gọi là Blue Mosque vì loại gạch men ốp tường ở đây có màu xanh. Có một vị khách đặc biệt tới thăm thánh đường này vào năm 2006. Ðó là Ðức Giáo Hoàng Benedict XVI. Ông đã vào thánh đường và cầu nguyện trong vòng 2 phút.
Trước thánh đường là một sân rộng và những bậc thềm. Ðây là nơi chúng tôi ngồi nghỉ chân và xem những dân địa phương đến cầu nguyện và sinh hoạt. Ða số người đến đây là nam giới. Phụ nữ và trẻ em cũng có nhưng ít hơn. Nữ giới ở Thổ bây giờ tự do hơn, họ không cần mang mạng che mặt và trông cũng khá đẹp với nét mặt pha trộn nửa Âu nửa Á.
Hippodrome
Ngồi chơi ở trước thánh đường Blue Mosque chừng 15 phút, chúng tôi thấy đói bụng nên tìm đường đi Grand Bazaar. Ra trước cổng phía ngoài thánh đường chúng tôi thấy có mấy cột trụ rất cao nằm giữa một công viên. Ðó là những cột trụ đem về từ Ai Cập gọi là osbelique. Trụ làm bằng đá trên trụ có khắc những hình vẽ và chữ viết của người Ai Cập cổ. Khu vực này ngày xưa là một trường đua ngựa gọi là Hippodrome. Trường đua này xây từ năm 203, dài 480 mét, rộng 117 mét là nơi thực hiện những cuộc đua xe do 2, hay 4 con ngựa kéo. Khán đài lúc đó có thể chứa tới 100,000 người. Ngoài đua ngựa, nơi đây còn là nơi tụ tập của những biến cố chánh trị lớn. Có một cuộc đàn áp dân chúng xảy ra ở đây năm 531 đem đến cái chết của hơn 30,000 người.
Cột trụ trong Hippodrome.
Quanh khu vực này còn có nhiều viện bảo tàng, đặc biệt là bên dưới lòng đất có một hệ thống những hầm chứa nước cho cư dân Istanbul thời cổ. Ngoài ra, ở đây còn có một bồn nước khá đẹp do vua nước Ðức là Wilhelm II tặng năm 1901 khi ông đến thăm Thổ Nhĩ Kỳ.
Ðường ra Chợ Lớn (Grand Bazaar)
Từ khu vực quảng trường Sultan Ahmet ra chợ không xa, chỉ cần đi bộ chừng 20 phút là tới. Dọc đường du khách đi lại đông đảo, hàng quán buôn bán đủ loại từ những tấm thảm tuyệt đẹp tới đồ thủ công tinh xảo… Thêm vào đó là nhiều nhà hàng, khách sạn, tiệm kim hoàn, tiệm bán đồ điện tử… càng làm cho sinh hoạt thêm sinh động, náo nức.
Bên trong Chợ Grand Bazaar vĩ đại.
Sẵn hơi đói bụng lại thấy có một nhà hàng bán món bánh mì kẹp thịt nướng kebab, chúng tôi vào mua ăn thử. Một ổ bánh mì chỉ có 2 Euro. Ngoài thịt nướng, họ bỏ thêm rau và nước xốt. Bánh mì ăn rất ngon một phần vì thịt nướng mới ra lò, một phần nhờ nước xốt chan vào rất đậm đà hương vị.
Những con đường gần Grand Bazaar là nơi buôn bán sầm uất. Có một đại lộ dành cho người đi bộ ở phía Bắc rất rộng. Giữa đường có nhiều cây cao bóng mát, có ghế cho khách ngồi nghỉ. Hai bên đường là những cửa tiệm bán những mặt hàng đắt tiền và sang trọng. Ở khu vực này là nơi có nhiều du khách nên có rất nhiều người Thổ biết tiếng Anh. Họ vui vẻ chỉ đường khi bạn đi lạc hay muốn biết về một điều gì đó ở địa phương. Tiếp xúc với người Thổ, tôi ngạc nhiên khi thấy họ rất cởi mở, nhiệt tình chớ không giống như người Nhựt, im lìm và lạnh nhạt.
Lạc bước trong Chợ Lớn Istanbul
Ðây là một địa điểm du lịch mà bất cứ du khách nào cũng tìm đến khi ghé Istanbul. Theo sự chỉ dẫn của một người địa phương chúng tôi vào chợ từ hướng Bắc. Gọi là Chợ Lớn vì ở đây là một chợ trong nhà lớn nhứt thế giới. Diện tích chợ khoảng 310,000 mét vuông, bên trong chợ có khoảng 5,000 tiệm lớn nhỏ bán đủ các mặt hàng như vàng, bạc, đá quý, thảm, đồ sứ, đồ da, túi xách, quần áo, gia vị. Hàng ngày có chừng 250,000 tới 400,000 du khách đến viếng chợ này. Chợ được xây từ năm 1455. Trong chợ có 61 con đường nhỏ, 4 bồn nước, nhiều nhà hàng, tiệm nước. Ðặc biệt trong chợ này lại có 2 thánh đường Hồi Giáo nữa.
Hàng thủ công Thổ Nhĩ Kỳ.
Một điều đặc biệt khác là người bán trong chợ chỉ là đàn ông mà không có phụ nữ. Họ buôn bán rất dễ thương và hiếu khách. Tuy nhiên bạn phải biết trả giá vì họ cũng nói thách dữ lắm. Họ có thể nói thách từ 5-10 lần giá bán. Về cách thanh toán thì tiền nào họ cũng lấy: tiền đô, Euro, hay TL đều nhận hết, nhưng họ thích nhứt là Euro vì tiền này có giá hơn hết.
Hai vợ chồng đi vòng vòng chỉ một phần nhỏ của chợ là đã mỏi chân. Bà xã cũng mua được một số đồ để kỷ niệm cho chuyến đi. Sau hơn một giờ lang thang trong chợ, chúng tôi mới tìm đường ra và lúc này mới giựt mình vì hiện giờ không biết mình đang ở đâu. Bốn phía đều là các cửa hàng giống nhau. Cũng bán đồ kỷ niệm, hàng da, thảm, vàng bạc. Chúng tôi đã bị lạc lối trong một thương xá lớn nhứt thế giới! Một hồi sau, định thần nhìn lên cao mới thấy có bảng chỉ dẫn Exit nhưng tên đường thì lạ hoắc. Tìm mãi 15 phút sau mới ra được một con đường quen quen và từ đó mới tìm ra đúng cửa nơi mình đã vô hồi trưa.
Chúng tôi đi chơi một mình nên tự do đi lại và do đó mới lạc. Mấy bà chị đi theo đoàn thì người ta đã dặn rồi. Ðó là chỉ được đi thẳng. Một con đường cũng bán đủ thứ mình muốn rồi. Nhớ đừng rẽ sang hướng khác sẽ bị lạc không tìm được lối ra. Ðó là một kinh nghiệm hay mà du khách mới tới cũng nên chú ý.
Riêng phần chúng tôi, dù có lạc thì cũng không sợ lắm vì thật ra thế nào cũng có lối ra khỏi chợ. Nếu ra sai cửa thì đi vòng về chỗ cũ, tuy cũng khá xa. Sở dĩ chúng tôi muốn tìm ra lối cũ bởi vì ở đó là nơi mà tàu Princess thiết lập một trạm để đón khách trở về tàu. Du khách sau khi mua sắm xong thì cứ trở lại nơi đó lấy số thứ tự. Chờ chừng 15-20 phút thì sẽ có xe buýt để đưa mình trở lại tàu mà không tốn tiền. Trước khi ra chợ chúng tôi đã coi tuyến xe tram để về tàu, nhưng thấy tàu Princess tử tế có trạm đón khách như vậy nên chỉ cần ra đây là được đón trở lại bến tàu rất thuận tiện. Xin ghi một điểm tốt cho tàu Star Princess khi họ có dịch vụ này.
Chúng tôi theo xe buýt trở về bến tàu lúc mới 3 giờ trưa. Ở đây có một tiệm bán hàng miễn thuế nhưng thật ra hàng hóa không đa dạng phong phú như ở Grand Bazaar nên chúng tôi chỉ xem sơ qua rồi lên tàu mà lòng hơi tiếc vì về tàu hơi sớm vì phải vài tiếng nữa mới hết giờ vui chơi.
Nhận xét về thành phố Istanbul
Chúng tôi đến Istanbul trong một ngày nắng ấm đầu Tháng Mười. Thời tiết hôm nay thật tốt làm cho phong cảnh thêm xinh đẹp. Thêm vào đó là sự đối xử rất tử tế của những người Thổ mà chúng tôi tình cờ gặp trên đường đã đem lại cho chúng tôi một cảm tưởng rất tốt. Khi mua hàng, chúng tôi trả giá cũng dữ mà không làm cho người bán buồn lòng chút nào. Họ còn giúp chụp hình hai vợ chồng trong khi mua sắm khiến cho chúng tôi rất cảm kích. Di tích và kiến trúc ở đây rất nhiều nên trong một buổi sáng ngắn ngủi chúng tôi không thể xem cho hết nên hy vọng nếu có điều kiện tôi sẽ tìm một cruise nào đó trong tương lai có ghé Istanbul để tiếp tục khám phá một thành phố có nhiều cảnh đẹp, sinh hoạt rẻ, và con người lại rất dễ thương, tử tế.
Ðường phố Istanbul.
Sinh hoạt trên tàu tối nay
Sau khi về tàu, chúng tôi nghỉ ngơi đôi chút. Khi tàu rời bến Istanbul, chúng tôi lại lên tầng 15 để ngắm cảnh thành phố từ trên cao. Tuy nhiên vào buổi chiều, do ngược sáng nên phong cảnh không đẹp như hồi sáng. Do đó, nếu bạn có dịp đến đây thì nhớ phải thức dậy lúc sáng sớm để ngắm cảnh khu phố cổ Istanbul từ trên cao để thấy một thành phố to lớn, nhiều sinh động vào đúng lúc ánh sáng của bình minh vừa lên. Lúc đó cảnh đẹp và rõ hơn lúc chiều tà rất nhiều.
Talent Show
Tối nay, sau khi ăn tối, chúng tôi đến rạp hát để xem Talent Show. Hôm nay khán giả tới xem rất đông, không còn ghế trống. Lúc mới vào rạp ngồi chờ thì người ta thổi chừng vài trăm cái bong bóng rồi thả xuống khán giả cho họ đánh chơi. Già rồi mà chơi kiểu con nít. Nhưng cũng vui và giết thời giờ trong khi chờ chương trình bắt đầu.
Talent show là chương trình văn nghệ tự biên tự diễn của những nhân viên trên tàu như bồi bếp, nhân viên bảo vệ, nhân viên làm vệ sinh… Họ thuộc nhiều quốc tịch khác nhau nhưng nhiều nhứt là người Phi Luật Tân. Có người hát, có người đánh đàn… Tài nghệ của họ thì không hay lắm đâu nhưng được khán giả vỗ tay tán thưởng nồng nhiệt.
Cuối chương trình có một vở kịch vui hơi bậy bạ một chút. Vở kịch này làm khán giả cười nghiêng ngả và để lại cho chúng tôi một ấn tượng tốt về một đêm vui. Tối nay chúng tôi đi ngủ trễ vì ngày mai không cần dậy sớm bởi vì tàu chỉ cặp bến Kusadasi, cũng thuộc Thổ Nhĩ Kỳ, vào lúc 12 giờ trưa.
– Cùng một tác giả: Tác phẩm mới xuất bản: Ði Cruise Bắc Mỹ kể về các chuyến du lịch bằng du thuyền qua Caribbean, Alaska, Mexico, Canada, New England. Sách dầy trên 300 trang. Giá 15 đô la (kể cả cước phí). Muốn có sách có chữ ký của tác giả gởi tận nhà qua bưu điện, xin gởi chi phiếu về: Tam Tu, 17634 Fonthill Ave., Torrance, CA 90504. Ðiện thoại (310) 523-1857. Email: [email protected]
– Sách du lịch Trịnh Hảo Tâm đã xuất bản 8 quyển ký sự du lịch: 1. Trên Những Nẻo Ðường Việt Nam 2. Miền Tây Hoa Kỳ 3. Ký Sự Du Lịch Trung Quốc 4. Mùa Thu Ðông Âu 5. Tây Âu Cổ Kính 6. Miền Ðông Nước Mỹ Và Canada 7. Hành Hương Thánh Ðịa Do Thái 8. Nhật Bản, Hồng Kông-Macau, Thái Lan. Mỗi quyển đồng giá 15 USD xin hỏi ở các nhà sách VN hay liên lạc tác giả: Trịnh Hảo Tâm 3683 Hawks Dr. Brea, CA 92823. Ðiện thoại (714) 528-1413. Email: [email protected]
