Tìm hiểu thêm về vai trò chấp hành di chúc

Luật Sư tại California và Washington. Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Luật
Khánh Tận Chương 7, 11, 13 cho cá nhân và cơ sở thương mại, xóa hết các loại
nợ, tranh tụng trước Tòa Khánh Tận và khai phá sản hủy bỏ nợ thuế. Về Hoạch
Định Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo di chúc và tín mục (trust), ủy quyền
điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp.
Về Luật Thuế, Luật Sư LyLy đại diện cho thân chủ trường hợp bị kiểm thuế, xin
ngưng tịch thâu tài sản vì thiếu thuế, đại diện biện hộ trước Tòa Án Thuế và điều
đình xin giảm nợ thuế. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công
ty và tổ hợp hùn hạp. Ngoài ra Luật Sư LyLy còn rất giàu kinh nghiệm về thuế lợi
tức cá nhân, thuế trả nhân công, thuế mua bán và thuế tài sản ở hai cấp liên bang
và tiểu bang. Nếu cần tham khảo riêng, xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại
văn phòng ở 10221 Slater Avenue, Suite 216, Fountain Valley, California
92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com

Luật Sư LyLy Nguyễn

Điều quan trọng là phải chắc chắn người hoặc công ty được chọn ủy thác, có khả năng đảm nhiệm được trách nhiệm định trong di chúc. (Hình minh họa: Ian Forsyth/Getty Images)

Trong bài tìm hiểu luật pháp Hoa Kỳ vài kỳ trước, chúng tôi đã trình bày lý do tại
sao cần tìm người (hoặc cơ sở) tín cẩn dưới danh nghĩa chấp hành di chúc để thay
mình sau khi chết đạt ba mục tiêu quản lý gia tài, thi hành di chúc, và điều hành
các tín mục.

Cũng nên nhắc lại, trách nhiệm của người chấp hành (executor) chính yếu như
sau:

-Hướng dẫn thi hành di chúc của người quá cố để chu toàn thủ tục “giải quyết di
sản,” (probate) sao cho di chúc được tòa án chấp nhận hợp pháp theo luật lệ tiểu
bang chống lại mọi khiếu nại, thưa kiện đòi thừa hưởng gia tài.

-Thu thập toàn bộ của cải trong gia tài để lại.

-Sang chuyển di sản sang tay các người thừa hưởng.

-Thanh toán mọi khoản nợ hợp pháp, nhất là các hóa đơn đòi nợ và nợ thuế.

-Chạy tiền trả các nợ trên, thông thường bằng cách đem bán bớt của cải để lại.

-Soạn thảo và lập tờ khai tình trạng ngân quỹ của gia tài, rồi đệ trình lên tòa án.

Điều quan trọng là phải chắc chắn người hoặc công ty được chọn ủy thác, có khả
năng đảm nhiệm được trách nhiệm định trong di chúc. Dĩ nhiên, người để lại gia
tài nên coi việc lựa chọn này tương tự như mướn người làm việc cho mình, chứ
không phải nhằm vào mục đích chọn thân nhân hay bạn bè mà thưởng hay phạt.

Đức tính cần có nhất của người được chọn chấp hành là tính kiên nhẫn trong việc
giải quyết nợ nần, đặc biệt là tiền bệnh viện, tiền trả cho Medicare, tiền xe cứu
thương, tiền bác sĩ điều trị trong suốt thời gian người quá cố ngọa bệnh. Trước
hết, phải thanh toán nợ rồi sau đó mới đòi bảo hiểm bồi hoàn, mọi việc này
thường đòi hỏi rất nhiều thủ tục giấy tờ.

Do đó, phải lựa người nào có rộng rãi thì giờ lẫn thiện chí đối phó với mọi phức
tạp, rắc rối đó. Đồng thời, người chấp hành phải đương đầu với các thân nhân nêu
thắc mắc tại sao lâu không được chia gia tài, hay nghi ngờ tại sao phần được
hưởng lại ít hơn là họ tưởng. Điều này rất dễ xảy ra, thí dụ tiền bạc của người quá
cố đầu tư bằng cổ phiếu (stocks) của những công ty trồi sụt mạnh, nhất là người
ấy chết đúng vào lúc thị trường xuống giá khiến bị thua lỗ nặng nề, vốn liếng hao
hụt.

Thường lệ, người chấp hành phải mướn chuyên gia tài chánh (CPA) để lo các việc
sau đây:

-Lập hồ sơ khai thuế lợi tức cá nhân (personal income tax return) của người quá
cố chưa kịp khai trước khi chết.

-Lập hồ sơ khai thuế gia tài (estate tax return).

-Lập hồ sơ khai thuế lợi tức do tài sản sinh lợi (estate income tax return).

Trong di chúc, cũng có thể chỉ thị cho mướn luật sư để thay mặt ra tòa, soạn thảo
và nộp các đơn từ cần thiết cùng thi hành các vấn đề khác có tính cách kỹ thuật
liên quan đến luật. Lệ phí trả cho luật sư ở vài tiểu bang được ấn định trả theo giá
biểu hoặc tính giờ hay tính theo phần trăm trị giá của gia tài.

Nếu ai là thương gia thì nên chọn người chấp hành chính hoặc phụ, từng có kinh
nghiệm giỏi trong lãnh vực đang kinh doanh. Đôi khi cũng có thể chọn đồng
nghiệp có kiến thức, đặc biệt chuyên về quản trị kế toán và luật thuế về ngành
đang kinh doanh thì dễ dàng hơn là chọn vợ hoặc chồng hay thân nhân nào khác
trong gia đình trong việc chấp hành di chúc.

Nói tóm lại, nếu người chủ gia tài đang làm thương mại cần phải có quyết định
đặc biệt, do đó cần phải suy xét xem người định chọn có đủ kiến thức và kinh
nghiệm để điều hành di sản và giải quyết các khó khăn không? Bằng không thì
phải tìm thêm người phụ tá hoặc mướn chuyên gia kinh nghiệm trong việc giải
quyết vấn đề.

Dù lựa chọn ai chăng nữa, chắc chắn bao giờ cũng cần chỉ định luôn trong di
chúc một người thay thế, phòng hờ trường hợp người chấp hành chính chết hoặc
từ chối không thi hành nhiệm vụ. Nếu không định sẵn như vậy, thì tòa án có
quyền cho bất cứ người nào khác đứng ra thay thế. Ngoài ra, người được chỉ định
chấp hành phải hội đủ điều kiện đã trưởng thành, không can án và có quốc tịch
Mỹ.

Luật pháp Hoa Kỳ có ấn định cho người chấp hành quyền hạn lẫn nhiều hạn chế.
Vì lý do này, người lập cần viết rõ trong di chúc cho những quyền hạn nào ngoài
mức giới hạn của luật tiểu bang. Tùy theo mức độ tín cẩn cùng mức kinh nghiệm
của người ấy về mặt pháp luật và tài chánh, cũng như tầm hiểu biết luật lệ tiểu
bang và thành phần gia tài có những gì, nhiều luật sư thường đề nghị ghi thêm
trong di chúc những khoản sau đây:

“Quyền hạn mướn chuyên gia: Nên ấn định trong di chúc cho phép người chấp
hành có quyền hạn mướn luật sư có khả năng và kinh nghiệm, để dàn xếp nhanh
chóng thủ tục giải quyết di sản càng sớm, càng tốt. Ngoài việc giúp trút bớt gánh
nặng cho người chấp hành (nhất là khi người này lại là hôn phối của người quá
cố), cũng như điều hành hữu hiệu di sản để lại, còn giúp chặn trước được khiếu
nại của những thừa kế thụ hưởng về lệ phí phải chi trong việc mướn luật sư hoặc
chuyên gia tài chánh.

-Quyền hạn cầm giữ lại một vài món trong di sản: Điều này rất cần thiết, bởi vì
luật tiểu bang có thể bắt buộc bán đi một vài loại tài sản, nhất là những món được
giải thích là không có khả năng sản xuất (unproductive assets). Thí dụ như những
tài sản để bảo tồn hoặc giữ làm kỷ niệm.

-Quyền hạn duy trì nghiệp vụ tiếp tục sinh hoạt: Người chấp hành có thể giữ
nghiệp vụ tiếp tục hoạt động, cho đến khi lập được người cầm đầu mới trừ phi
người quá cố ghi trong di chúc ý muốn cho bán đi.

-Quyền hạn mua, bán, cho thuê bất động sản: Điều khoản này thường bị luật pháp
hạn chế, trừ phi có xác định rõ trong di chúc.

-Quyền hạn vay tiền: Người chấp hành có thể vay tiền cho gia sản thông thường
để thanh toán nợ nần.

-Quyền hạn tận dụng lợi điểm tiết kiệm thuế: Người chấp hành có thể đạt được
điều này bằng cách lựa chọn nhiều cách khai thuế khác nhau, miễn là hợp pháp.
Theo luật tiểu bang, thông thường người được ủy nhiệm chấp hành sẽ phải đóng
một khoản tiền thế chân (bond) ít nhiều tùy từng tiểu bang, trừ phi trong di chúc
người chủ gia tài có yêu cầu tòa di sản (probate court) cho đặc miễn.

Mục đích của việc đóng tiền thế chân là để bảo vệ gia tài cho con cháu người quá
cố, phòng ngừa người chấp hành có ý bất lương thâu tóm hết gia tài rồi bỏ trốn.
Nếu có đóng thế chân mà xảy ra chuyện này, thì hãng nhận thế chân (bonding
company) sẽ phải đền thiệt hại cho gia tài bị mất, rồi sau đó họ sẽ truy tầm người
bỏ trốn mà lấy lại. Dĩ nhiên, tiền thế chân rất đắt có thể lên đến hàng chục ngàn
Mỹ Kim nếu là gia tài lớn.

Nếu người chấp hành đáng tín cẩn hoặc người này có hưởng kế thừa một phần lớn
gia tài, hiển nhiên không có dã tâm biển thủ di sản, thì người lập nên xác nhận
trong di chúc cho đặc miễn khỏi đóng tiền thế chân. Ngay cả người lập di chúc vô
ý không yêu cầu đặc miễn, thì toàn thể các kế thừa thụ hưởng vẫn có thể liên kết
đồng xin tòa cho người chấp hành khỏi đóng tiền thế chân. Trong trường hợp này,
thì tòa án vẫn bắt buộc có thế chân nhưng chỉ phải đóng một khoản tiền nhỏ
tượng trưng, để bảo đảm sẽ trả lệ phí và thuế gia tài cho tiểu bang.

Tại tiểu bang, nếu người chấp hành là một luật sư thì người này không có quyền
nhận cả hai khoản tiền lệ phí luật sư, lẫn tiền công chấp hành. Trường hợp này,
nếu dùng luật sư đảm nhận luôn nhiệm vụ chấp hành di sản, thì có lợi điểm chỉ
phải trả một khoản lệ phí mà thôi. Nếu người chấp hành không phải là luật sư, thì
phải trích tiền trong gia tài không những trả cho luật sư, mà còn phải trả cho
người chấp hành.

Nói tóm lại, việc lựa chọn người chấp hành di chúc là một quyết định quan trọng
nhất trong kế hoạch dự trù tài sản. Việc chọn lựa này không theo bất cứ mẫu mực
nào, mà thuần túy chỉ tùy thuộc vào tính chất của gia tài để lại, gia cảnh của
người lập di chúc, cùng các yếu tố khác như đã trình bày. Điều chính yếu là phải
thảo luận với luật sư lấy ý kiến thuận hay nghịch về người dự định tuyển chọn, để
ủy thác chấp hành di chúc.

Cũng như thường lệ, người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm
hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information)
giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và
không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship).
Do đó, nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần thảo luận với một
luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

video
play-rounded-fill

MỚI CẬP NHẬT