Bác Sĩ Đặng Trần Hào
Bài “Bổ Trung Ích Khí” để chữa những người bị dương khí hạ hãm, mệt mỏi, làm việc hay thở vì thiếu khí, hay trung tiện nặng ở hậu môn, trĩ mới phát, đàn bà trụt thai hoặc khi sinh tử cung lòi ra ngoài.
Phàm những bệnh hư yếu mà cảm mạo, mạch nhược đều có thể dùng bài “Bổ Trung Ích Khí.” Những người lạnh, mạch trầm trì hoặc trầm mà có lực, dùng bài “Bổ Trung Ích Khí” là hết lạnh, vì mạch trầm trì là dương không thăng. “Bổ Trung Ích Khí” thăng dương là hết lạnh.
Bài thuốc “Bổ Trung Ích Khí”:
-Hoa kỳ sâm 6 gram
-Chích hoàng kỳ 9 gram
-Đương qui 4 gram
-Bạch truật sao 6 gram
-Thăng ma 3 gram
-Sài hồ 3 gram
-Trần bì 3 gram
-Chích thảo 3 gram
-Đại táo 3 trái
-Sinh khương 3 lát
Bài “Bổ Trung Ích Khí” khác hẳn với bài “Tứ Quân Tử” thang bổ trung châu tức ở tì vị. Bài “Bổ Trung Ích Khí” thăng dương khí về trung châu và còn thông tam tiêu nữa (sâm, truật, kỳ bổ khí, qui bổ huyết, huyết dược trong khí dược có tác dụng cộng hưởng cho khí dược); sài hồ thăng dương và thông tam tiêu, đặc biệt thông túi mật; thăng ma thăng khí và trần bì thông khí.
Cấm kỵ:
-Những bệnh thuộc dương thăng quá như suyễn, oẹ ngược, hoặc hỏa hư ở dưới phù vượt lên trên mặt khi hồng khi tái thì không thể dùng được bài này.
-Những bệnh dương muốn thoát, mạch phù, hồng mà lưỡng quan, lưỡng xích vi tế… vì dương đã thăng lên trên nếu dùng bài này nguy hiểm tới tính mạng.
Gia giảm từ bài “Bổ Trung Ích Khí”
-Huyết không đầy đủ thì thêm đương qui.
-Tinh thần yếu kém thêm sâm hoa kỳ và ngũ vị tử (sâm bổ khí và ngũ vị trợ tâm, hai vị làm cho khí huyết mạnh lên thì tinh thần hăng hái).
-Đau đầu thêm xuyên khung.
-Ăn không tiêu, bụng đầy thêm chỉ thực, hậu phát, sa nhân…
-Vì hư yếu, thêm ngoại cảm không mồ hôi, mạch phù, khẩn thì ra ma hoàng, quế chi: nếu có mồ hôi, mạch phù thì gia quế chi, bạch thược (quế chi, ma hoàng để cản bớt tính thái quá của ma hoàng), bạch thược, quế chi, khi đã có mồ hôi rồi thì quế chi cản ra mồ hôi, bạch thược tả can khí, liễm mồ hôi.
-Nhức đầu có đờm thêm bán hạ và thiên ma.
-Khí hư: bàn tay, bàn chân tê lẩn mẩn thì gia bán hạ, bạch linh và đương qui.
-Đau bụng thêm cam thảo, gia thêm bạch thược để tả can khí.
-Đau cạnh sườn (hiếp thống), đau co lại (bắp thịt co lại thì bỏ thăng ma, sài hồ vì thăng dương làm tăng tính cường cơ) mà gia thêm bạch thược.
-Sốt rét, nếu rét nhiều gia phụ tử và sâm hoa kỳ. Nếu nóng nhiều thì thêm đương qui và bán hạ.
Tất cả đều gia hà thủ ô vi quân, thêm thường sơn và thảo quả thì hết bệnh (sốt rét do ký sinh trùng mà muỗi Anopheles truyền vào người, nằm trong máu, theo chu kỳ cách nhật hay cách hai ngày tăng nhiệt độ thì nóng, nóng lạnh đắp đổi). Thường sơn chứa chất ký ninh cho nên chữa sốt rét rất hiệu quả, nếu để sống thì mửa ọe, nếu sao dấm thì hết mửa ọe.
-Bệnh đoản khí (khí hư, thở ngắn) mà ra mồ hôi, da hâm hấp nóng, ngày nặng đêm nhẹ là do âm hỏa lấn dương hậu thiên mà phát sốt, kém ăn thì gia thêm hoàng bá và sinh địa.
Để kết luận về bài “Bổ Trung Ích Khí” là để bổ khí thăng dương, có nhiều cách gia giảm, tuy bổ khí mà vẫn có thể dùng hàn dược như hoàng bá, tri mẫu… để gia giảm.
Có thể dùng bài “Bổ Trung Ích Khí” rất nhiều trường hợp như ho đàm thì gia mạch môn đông, bạch linh, bán hạ; trụt thai ra thêm địa du, a giao, đỗ trọng và tục đoạn. Lạnh mà mạch trầm tế thì gia thêm phụ tử hoặc quế bì. Tất cả đều tùy triệu chứng và mạch lý. (Bác Sĩ Đặng Trần Hào)
[jwplayer wcIjI6dQ]
