Mai Phi Long/Người Việt
NASHVILLE, Tennessee (NV) – Tổng Thống Donald Trump và cựu Phó Tổng Thống Joe Biden “đụng độ” trong cuộc tranh luận cuối cùng một cách trật tự và “văn minh” hơn. Mặc dù, vẫn có những công kích cá nhân, rõ ràng có tiến bộ rõ rệt, so với cuộc tranh luận đầu tiên.
Người chiến thắng trong buổi tranh luận diễn ra tại Nashville, Tennessee, ngày Thứ Năm, 22 Tháng Mười, là cử tri Mỹ.
Tại lần này, dân chúng mới thật sự được quan sát, được nghe sự khác biệt giữa chính sách và tính cách của hai ứng cử viên tranh cử giành chức vụ cao nhất trong chính phủ Hoa Kỳ trong bốn năm tới.
Kết quả mỹ mãn của cuộc tranh luận cuối cùng có lẽ nhờ ban tổ chức đưa ra quy định mới sau khi rút tỉa kinh nghiệm từ lần trước.
Đặc biệt, một nữ ký giả biết tận dụng lợi thế của quy định mới để thể hiện được bản lĩnh của mình khi điều hợp một cuộc tranh luận trong bối cảnh một cuộc bầu cử diễn ra giữa lúc đất nước bị chia rẽ trầm trọng.
Quy định “tắt tiếng”
Buổi tranh luận này áp dụng một quy định chưa hề có trước đây, đó là tắt microphone “người này” khi “người kia” trình bày quan điểm trong hai phút đầu để trả lời câu hỏi của điều hợp viên đưa ra.
Sau khi cả hai đối thủ đã đưa ra câu trả lời trọn vẹn, microphone được mở lại để họ có thể “đấu khẩu” với nhau.
Chính vì những phút mở microphone trở lại này, mới thấy bản lĩnh của nữ ký giả Kristen Welker.
Người điều hợp bản lĩnh: Nữ ký giả Kristen Welker
Sự thành công của bà Welker, 44 tuổi, nữ ký giả thường trực của NBC tại Tòa Bạch Ốc, chứng tỏ một cách rõ ràng khi bà hoàn toàn kiểm soát “nhiệt độ” tranh luận.
Đặc biệt hơn, bản lĩnh của nữ ký giả được xác nhận qua lời nói của hai người “nặng ký.”
Người “nặng ký” thứ nhất, cũng là người quyền lực nhất nước Mỹ, Tổng Thống Trump, giữa cuộc tranh luận, phải lên tiếng khen ngợi nữ ký giả này: “Nhân tiện, tới giờ phút này, tôi phải nói rằng tôi rất tôn trọng cách bà điều khiển chương trình.”
Điều đáng nhắc là ngay trong tuần này chính tổng thống chê bai bà Welker là một ký giả “tệ hại” và thiên vị cho ông Biden, và trong cuộc tranh luận nhiều lần nữ ký giả đã lịch sự nhưng kiên quyết chặn lại khi ông Trump nói quá giờ.
Người “nặng ký” thứ hai là nhà báo Chris Wallace của Fox News nói rằng: “Tôi phải ghen tị. Tôi chỉ mong sao được ngồi điều hợp một cuộc tranh luận như thế.”
Ông Wallace là người điều khiển của tranh luận đầu tiên giữa ông Trump và ông Biden, và bị coi là thất bại hoàn toàn.
Ông Chris Wallace, 73 tuổi, bước vào nghề báo từ năm 1972, có gần 50 năm tuổi nghề, và là con trai của cố nhà báo Mike Wallace nổi tiếng của đài CBS.
Bà là người phụ nữ da màu đầu tiên kể từ năm 1992 điều hợp một cuộc tranh luận tổng thống, sau bà Carole Simpson của đài ABC News.
“Chúng ta cần tiếp tục chương trình” (We need to move on), đó là câu mà khán giả ghi nhớ về cách nữ ký giả Welker kiên quyết và nhã nhặn chặn hai ứng cử viên khi họ nói quá thời lượng quy định.
Tổng Thống Donald Trump tự kiềm chế
Trong cuộc tranh luận lần cuối cùng này, ông Trump đã tỏ ra kỷ luật rất nhiều.
Đứng trước một microphone bị tắt, nhiều lần ông cố lên tiếng nhưng chỉ còn biết lắc đầu nhìn đối thủ, khác hẳn với phong cách nói lấn lướt đối thủ và ngay cả người điều hợp chương trình, giống như trong lần tranh luận đầu tiên.
Có thể các cố vấn đã thành công khi thuyết phục ông Trump rằng phong cách cướp lời tại một cuộc tranh luận không hiệu quả trong việc thu phục các cử tri còn đang lưỡng lự.
Trong cuộc tranh luận thứ nhì này, Tổng Thống Trump lập lại thông điệp lạc quan về sự tình hình dịch bệnh qua việc nhấn mạnh những ca nhiễm bệnh mới đang gia tăng “sẽ biến mất” và sắp có thuốc chích ngừa chỉ trong vài tuần lễ tới.
“Dịch sẽ biến mất. Chúng ta sắp vượt qua rồi. Dịch đang biến mất,” ông Trump nói, có vẻ tạo sự lạc quan nhưng lại mâu thuẫn với những giới chức y tế liên bang.
Có thể nói chủ đề dịch bệnh là một trong những yếu điểm mà tổng thống khó có thể biện bạch khi chính ông, gia đình ông, và các cố vấn lẫn người thân cận với Tòa Bạch Ốc đều bị nhiễm bệnh, và chính bản thân ông phải vào bệnh viện.
Ông Trump dồn nỗ lực tấn công ông Biden dính dáng với công ty Burisma của Ukraine, qua chuyện người con trai Hunter Biden bị tố cáo để lộ email mật chứa trong laptop đưa cho tiệm sửa chữa, nhưng không đưa ra bằng chứng nào mới và cụ thể, khiến “lá bài” này không làm đối thủ bối rối trong bối cảnh cả hai đều có rủi ro bị “tắt tiếng” nếu nói quá dài.
Ngược lại, tổng thống phải biện bạch khi bị phản pháo về hồ sơ thuế của ông cho thấy việc làm ăn và đóng thuế cho Trung Quốc.
Đặc biệt, khi chính ông thừa nhận làm ăn bên Trung Quốc qua việc mở trương mục ngân hàng, và nói: “Tôi làm ăn bên Trung Quốc cũng giống như bao nhiêu triệu người khác.”
Với câu nói trên, khẩu hiệu “Đánh Trung Quốc” của ông trong suốt thời gian tranh cử và chấp chính mâu thuẫn với chuyện bản thân ông cũng làm ăn với Trung Quốc.
Tổng thống không trả lời vào vấn đề tình trạng những người nghèo và da màu sống trong những khu nhà máy hóa chất hay lọc dầu bị mắc nhiều chứng bệnh nhưng chính phủ của ông lại cắt giảm những điều kiện kiểm soát tình trạng ô nhiễm.
Trong phần trả lời, ông chỉ nói nhờ chính sách của ông mà họ kiếm được rất nhiều tiền.
Ngược lại, ông Biden cho biết cuộc sống của mình thời thơ ấu cũng phải trải qua tình cảnh sống tại những khu vực ô nhiễm tương tự.
Tổng thống cũng bị bối rối trước câu hỏi hàng trăm trẻ em nhập cư bị ly tán khỏi gia đình ở biên giới trong thời gian vừa qua vẫn chưa được đoàn tụ với cha mẹ.
Tuy nhiên, ông Trump lại gây ra một nhức đầu khác cho chính mình khi chế nhạo những người nhập cư đến hầu tòa di trú là những người “có chỉ số thông minh (IQ) thấp nhất.”
“Thực sự – tôi ghét phải nói điều này – nhưng những người có chỉ số IQ thấp nhất này có thể quay trở lại nước Mỹ,” ông Trump nói.
Câu này làm nhớ lại cách đây vài năm khi ông diễn tả những quốc gia nghèo khác là những hố xí và những di dân từ Mexico là những kẻ hiếp dâm và giết người.
Cựu Phó Tổng Thống Joe Biden có cơ hội được trình bày quan điểm
Với thể thức tranh luận cho phép không bị cắt ngang khi nói, ông Joe Biden có cơ hội được trình bày quan điểm của mình.
Và ông đã tận dụng tối đa cơ hội này.
Mặc dù bị ông Trump tấn công mạnh về chuyện người con trai bị tố cáo có làm ăn ở Ukraine và Trung Quốc, khi ông Trump bị ngừng nói, theo quy định “tắt tiếng,” ông Biden có cơ hội diễn giải về chuyện bao nhiêu cuộc điều tra đều không tìm ra những sai phạm nào.
Ông Biden hay lắc đầu và cười nhạo mỗi lần ông Trump lên tiếng, và thường chấm dứt với câu nói châm chọc đối thủ “come on, man.”
Ông Biden khai thác những khó khăn của ông Trump trong việc đối phó với đại dịch, dựa vào chuyện nhà báo Bob Woodward của Washington Post tiết lộ ông Trump cố tình che giấu sự nguy hiểm của bệnh dịch.
“Bất kỳ người nào không lãnh trách nhiệm hay bất kỳ ai đang chịu trách nhiệm để xảy ra cả hơn 230 ngàn người chết, không xứng đáng tiếp tục làm tổng thống,” ông Biden nói.
Vị cựu phó tổng thống chuyển thông điệp tới người dân nhiều hơn bằng cách nhìn thẳng vào ống kính nói những chính sách và hứa hẹn cho người ủng hộ.
Trong khi đó, Tổng Thống Trump lại dành hầu hết cách lập luận của mình bằng cách tấn công tính cách của đối thủ.
Hồi năm 2016, mặc dù bị tố cáo là một người suồng sã với phụ nữ, qua cuốn băng “Access Hollywood,” ông Trump vẫn chiến thắng vì thu hút được cử tri thích thông điệp chính sách chống Trung Quốc, chống di dân, xây tường, quét sạch vũng bùn Washington DC.
Tuy nhiên, trong cuộc tranh luận lần này, ông Trump không diễn giải về chính sách của mình và tạo sự giao tiếp với khán giả, dân chúng Mỹ, vì mải lo tấn công ông Biden.
Rõ ràng nhất là phần trả lời câu hỏi cuối cùng của nữ ký giả Welker.
Hai tính cách trong câu trả lời cuối cùng
Câu cuối cùng mà nữ ký giả đài NBC hỏi cả hai ứng cử viên là: “Nếu thắng, trong ngày tuyên thệ, ông sẽ nói gì với những cử tri không bỏ phiếu cho ông?”
“Chúng ta sẽ tiếp tục tạo thành công cho đất nước. Mọi thứ bị ngưng lại vì dịch bệnh từ Trung Quốc, trước đó chúng ta đã tạo được hơn 11.4 triệu việc làm. Và tất cả mọi người mọi chủng tộc, mọi trình độ, từ thấp đến cao đều thành công,” tổng thống trả lời, và nói tiếp: “Tôi sẽ cắt thuế, còn ông ấy sẽ tăng thuế mọi người, và ông muốn gây khó khăn cho mọi thứ. Ông sẽ hủy hoại kinh tế. Nếu ông thắng, chúng ta sẽ rơi vào tình trạng suy thoái chưa bao giờ có. Tiền hưu của quý vị sẽ rơi vào địa ngục và đó là ngày buồn thảm nhất của đất nước chúng ta.”
Ông Biden trả lời có vẻ cổ điển hơn: “Tôi là tổng thống của nước Mỹ. Tôi đại diện cho tất cả mọi người, dù quý vị bỏ phiếu cho tôi hay không. Tôi xin bảo đảm rằng tôi sẽ lắng nghe quý vị. Tôi đem hy vọng đến cho tất cả. Chúng ta sẽ chọn khoa học, không phải lời hoang tưởng. Chúng ta chọn hy vọng, chứ không phải sự sợ hãi. Chúng ta tiếp tục đi tới vì cơ hội rất lớn đang chờ đón chúng ta.”
“Lá phiếu trong cuộc bầu cử năm nay quyết định vận mạng của đất nước chúng ta. Đó là sự lịch thiệp, danh dự, tôn trọng, đối xử với mọi người bằng nhân phẩm, bảo đảm mọi người đều có cơ hội. Và tôi sẽ bảo đảm rằng quý vị sẽ có được tất cả những yếu tố trên. Những điều này không có trong bốn năm qua,” ông Biden kết thúc phần trả lời của mình.
Hai câu trả lời trên thể hiện rõ ràng hai tính cách khác biệt giữa hai ứng cử viên.
Một bên là tấn công bên kia để thể hiện sự khác biệt giữa mình với đối thủ, một bên định hình đất nước sẽ khác biệt ra sao dưới sự lãnh đạo của mình. [đ.d.]
