Ngành Mai
Lừng danh tên tuổi một thời, nữ danh ca Bạch Huệ vừa qua đời tại nhà dưỡng lão nghệ sĩ ở trong nước, tang lễ cũng tổ chức tại đây, và hỏa táng tại nghĩa trang Bình Hưng Hòa ngày 15 Tháng Mười vừa qua. Có rất nhiều nghệ sĩ các thế hệ đến viếng, tiễn đưa.
Danh ca Bạch Huệ tên thật là Huỳnh Thị Huệ, sinh năm 1933 tại Cái Khế, Cần Thơ. Lúc nhỏ gia đình thường gọi là Bé Tư.
Bạch Huệ và nhạc sĩ Huỳnh Anh (tân nhạc) là con của nhạc sĩ Sáu Tửng. Bé Tư đi học ở trường tiểu học nữ Cần Thơ.
Nữ danh ca Bạch Huệ thuở còn xuân. (Hình: Ngành Mai cung cấp)
Trong xóm thường xuyên có các ban tài tử đến ca hát, Bé Tư nghe riết rồi mê bài vọng cổ, và năm 13, 14 tuổi đã ca vững vàng bài vọng cổ nhịp 16.
Năm 18 tuổi, Bé Tư gia nhập vào nhóm tài tử của nhạc sĩ Văn Lục ở khu đất thánh Chà Tân Ðịnh. Mỗi tối, đi làm thêm ở quán ăn ca nhạc trong khu Kim Chung gần cầu Ông Lãnh. Ðược khách nghe ưa thích, tiền thưởng có đêm lên đến 300 đồng, tức bằng một tháng lương. Ðược vài lần như vậy, bà chủ quán miễn cho việc “chạy bàn” mà chỉ đứng ca thôi, đồng thời “nâng” Bé Tư lên hàng ca sĩ, với nghệ danh Bạch Huệ.
Có lần, tờ báo Công Nhân, do ký giả Trần Tấn Quốc làm chủ bút, đã tổ chức thi ca cổ nhạc bằng cách trưng cầu ý kiến độc giả, Bạch Huệ và danh ca Thành Công đoạt giải nhất. Sau đó được ca sĩ Thành Công giới thiệu lên ca trên đài phát thanh Pháp Á trong ban cổ nhạc của nhạc sĩ Hai Biểu (đàn tranh) và kế đó là ca trên đài phát thanh đài Sài Gòn thời gian dài đến năm 1975.
Về mặt dĩa hát, trong cuộc đời nghệ sĩ Bạch Huệ đã thu thanh được hơn 50 bộ dĩa cải lương. Trong số đó, có nhiều bộ dĩa đã tạo nên tiếng tăm cho Bạch Huệ như: Kiều Oanh Công Chúa (Tám Thưa, Minh Chí, Bạch Huệ); Ðường Ra Ải Bắc, tức Nguyễn Trãi tiễn cha (Bạch Huệ, Thành Công); Lâm Sanh Xuân Nương (Bạch Huệ, Thành Công); Thoại Khanh Châu Tuấn (Bạch Huệ, Thành Công); Tình Yêu Thôn Dã (Bạch Huệ, Út Trà Ôn); Cánh Bườm Ðen (Thanh Tao, Bảy Cao, Thúy Nga, Bạch Huệ); Ăn Khế Trả Vàng (Bạch Huệ, Bạch Lan, Thành Công); Mộng Lòng Tan Vỡ (cô Ba Trà Vinh, Bạch Huệ, Thành Công, Juliette Nga).
Ðám tang nữ danh ca Bạch Huệ tại hội trường nhà dưỡng lão nghệ sĩ. (Hình do một nghệ sĩ trong nước gởi cho Ngành Mai đăng báo)
Ngoài ra còn nhiều bộ dĩa ca độc chiếc như: Ngọc Vùi Cung Lạnh (Ba Xây đờn guitare); Tiếng Ðàn Tri Âm (Sau Tửng đờn sến, Duy Nhiêu đờn Violon). Có lẽ “không có duyên” với sân khấu nên sau thời gian mấy năm đi hát cho đoàn Hoài Dung Hoài Mỹ, rồi Sông Kiều, Mai Thanh, Tơ Ðồng, ca sĩ Bạch Huệ nghỉ lên sân khấu luôn và về ca đài.
Tóm lại, danh ca Bạch Huệ nổi tiếng ở lãnh vực dĩa hát và ca đài phát thanh, chớ ở sân khấu thì không tạo được thành tích như các nghệ sĩ cùng thời: Út Trà Ôn, Thanh Tao, Kim Chưởng, Thúy Nga… Sau 1975 bà giảng dạy trong Viện Nghiên Cứu Âm Nhạc, Trường Sân Khấu. Hơn 60 năm theo nghiệp cầm ca, bà đã hướng dẫn cho biết bao người trẻ tìm đến với đờn ca tài tử.
Dù nổi tiếng vang lừng cùng khắp miền Nam, nhưng khi về già Bạch Huệ không tránh khỏi cảnh nghèo nàn, thiếu thốn như hằng bao nghệ sĩ khác. Mấy năm cuối đời bà được xét cho vào nhà dưỡng lão nghệ sĩ ở đường Âu Dương Lân, Quận 8, phía bên kia cầu Chữ Y.
Những năm qua rất nhiều nghệ sĩ trên dưới “thất thập cổ lai hi” đã lần lượt về với Tổ nghiệp cải lương, giờ thì Bạch Huệ ra đi. Trong thời gian sắp tới sẽ là những ai đây? Còn rất nhiều người mang đủ thứ bệnh tật đang sống hẩm hiu ở các xóm nghèo. Hiện giờ nghệ sĩ Bạch Yến (gánh bầu Quỳ), Mỵ Lan, cùng một số nghệ sĩ cũng đang cư ngụ trong nhà dưỡng lão chờ đợi đến phiên mình…
