Thanh Long/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Từ khi ra đời khá thầm lặng ở New York vào những năm 1970 đến nay, hip-hop hiện không còn là hiện tượng riêng ở Mỹ mà đã trở thành phong trào nghệ thuật toàn cầu.
Từ cách đọc ráp kiểu “trap” độc đáo của nhóm nhạc Trung Quốc – Higher Brothers – đến giai điệu đậm chất raggaeton của ca sĩ người Puerto Rico – Bad Bunny – nghệ sĩ khắp thế giới đang sáng tạo ra vô số thể loại rap mang tính địa phương rất cao, dựa theo văn hóa của họ.
Ngôi sao nhạc rap giờ đây thành công cực kỳ nhanh. Chỉ trong Tháng Mười năm nay, nhóm Blackpink của Nam Hàn bán được hơn một triệu album nhạc electro-rap đặc trưng của họ.
Còn người hâm mộ thì ngày càng mê phong cách rap địa phương, thậm chí không cần hiểu ngôn ngữ.
“Hiện nay ngôn ngữ không còn là rào cản nữa,” ông Jin Hackman, người sáng lập liên hoan hip-hop Raising The Bar ở Malaysia, nhận xét.
“Hãy nhìn Higher Brothers, họ nổi tiếng toàn cầu dù sử dụng tiếng lóng địa phương mà thậm chí người Trung Quốc cũng không hiểu được,” ông nói thêm.
Đông Nam Á đang trở thành nơi sản sinh tài năng rap cho thế giới
Giữa lúc công ty âm nhạc muốn tìm kiếm tài năng đa dạng đủ sức thu hút khán thính giả khắp thế giới, Đông Nam Á đang nhanh chóng nổi lên là vùng đất đầy tiềm năng.
Nhờ dân số trẻ, đa chủng tộc và đa ngôn ngữ, thời gian qua, khu vực này dần dần xây dựng nên cộng đồng hip-hop độc đáo đến mức cuối cùng thế giới phải chú ý.
Năm ngoái, hãng Universal Music Group của Mỹ, chủ công ty âm nhạc Def Jam Recordings, mở thêm chi nhánh ở Đông Nam Á.
Yo! MTV Raps, chương trình truyền hình ăn khách từng chiếu ở Mỹ và Âu Châu những năm 1990, cũng sản xuất chương trình tương tự ở Á Châu năm ngoái, mùa đầu tiên tập trung giới thiệu ngôi sao nhạc rap của Singapore, Malaysia, Nam Hàn và nhiều nơi khác.
“Tài năng có sẵn rồi, chỉ cần được hỗ trợ,” ông Joe Flizzow, tổng giám đốc Def Jam khu vực Đông Nam Á, cho hay. Ông Flizzow là rapper kỳ cựu được xem là “cha đỡ đầu nhạc rap ở Malaysia.”
“Chúng tôi muốn chủ động, tổ chức chương trình và ký hợp đồng từ cấp địa phương.”
Đến nay, Def Jam có 20 nghệ sĩ của Singapore, Malaysia, Indonesia, Vietnam, Thái Lan và Philippines – sáu trong số 11 quốc gia thuộc vùng Đông Nam Á.
Những rapper vươn xa khỏi Đông Nam Á
Tháng Chín năm nay, Def Jam ký hợp đồng đầu tiên với ba rapper Việt Nam: Obito, Seachains và Right.
“Đây là thời điểm vô cùng tuyệt vời cho phong trào hip-hop ở Việt Nam. Chúng tôi hứa sẽ kết nối và đóng góp cho cộng đồng hip-hop nói chung,” ông Flizzow tuyên bố trong thông cáo báo chí lúc khánh thành chi nhánh ở Việt Nam.
Ca sĩ Right vụt sáng ở Việt Nam sau khi thắng mùa đầu tiên cuộc thi freestyle rap “Bạn Có Tài Mà!”
Obito và SeaChains nổi đình đám qua hai đĩa đơn hát chung với nhau là “Simple Love” và “When You Look at Me” phát hành cuối năm 2019, thu hút hơn 74 triệu lượt xem trên YouTube và 150 triệu lượt nghe online.
Trong khi đó, nhờ hát được cả tiếng Tamil lẫn tiếng Anh, ca sĩ người Singapore Yung Raja, chinh phục trái tim người hâm mộ Ấn Độ khắp thế giới và trở thành nghệ sĩ Á Châu đầu tiên ký được hợp đồng với Alamo Records, một công ty âm nhạc lớn khác của Mỹ.
“Mục tiêu của chúng tôi là bảo đảm mỗi một nghệ sĩ của chúng tôi trở thành cái tên quen thuộc của gia đình,” ông Flizzow nói.
Nhiều rapper Đông Nam Á biết nói vài ngôn ngữ, nhất là ở những quốc gia như Malaysia và Singapore, nơi cả bốn thứ tiếng là Mã Lai, tiếng Hoa, Tamil và tiếng Anh đều được sử dụng.
Khả năng nói được hai, thậm chí ba thứ tiếng, giúp nghệ sĩ truyền được thông điệp xã hội đến khán thính giả đa dạng.
“Nói chuyện với ai bằng ngôn ngữ của họ dễ đi vào được trái tim cũng như tâm hồn họ. Với tôi, âm nhạc là phải như vậy,” rapper Zamaera người Malaysia nói.
Năm nay, nghệ sĩ 25 tuổi này phát hành ca khúc mà trong đó cô dùng đến bốn thứ tiếng.
Phần lớn bài hát đầy chất thơ của Zamaera là bằng tiếng Mã Lai và tiếng Anh, nội dung nói về nỗ lực tiến thân của phụ nữ ở một quốc gia trọng nam khinh nữ.
“Tôi muốn nói với phụ nữ Malaysia rằng chúng tôi phải luôn đấu tranh cho bản thân,” Zamaera cho hay trong cuộc phỏng vấn với đài BBC.
“Việc phụ nữ ở Malaysia được đối xử không tôn trọng bằng nam giới là chẳng có gì ngạc nhiên. Nhưng chúng tôi không thể im lặng mãi, và chúng tôi phải luôn hỗ trợ nhau,” cô nói.
Với Yung Raja, chọn hát đoạn nào bằng tiếng Tamil hay tiếng Anh là tùy “ngôn ngữ đó truyền được thông điệp mạnh mẽ hơn hay không,” ca sĩ 24 tuổi này giải thích.
Nhạc của Raja chủ yếu là nhẹ nhàng, và đoạn nào cần nhấn mạnh, anh thường dùng tiếng Tamil nhờ ngôn ngữ này có nhịp điệu nhanh và giai điệu trầm bổng tự nhiên.
Tiếng Tamil rất “phong phú và thông thái,” Raja nói. Anh cho biết thêm rằng sáng tác lời bài hát là việc làm thú vị vì “âm tiết, âm thanh của từ ngữ, và chêm thành ngữ ngày nay của thứ tiếng được gọi là Tanglish.”
Qua việc nâng nhạc rap Tamil từ bên lề lên chính thức, Raja cùng những nghệ sĩ đi trước, như Yogi B của Malaysia, đang khiến thế giới chú ý đến cộng đồng thiểu số này.
Ở cả Malaysia lẫn Singapore, người Tamil chiếm chưa tới 10% dân số cả nước, và từ lâu không được xã hội coi trọng.
Mặc dù ca từ và ngôn ngữ có thể mạnh mẽ, nhưng nghệ sĩ muốn thành danh không thể dựa vào đó. Phong cách và kỹ thuật là tiêu chuẩn quan trọng nhất, đặc biệt là dịch vụ xem ca nhạc trực tuyến ngày càng giới thiệu với công chúng nhiều thể loại hip-hop địa phương độc đáo, khác hẳn kiểu rap truyền thống.
“Ngôi sao lớn kế tiếp” có lẽ ở Đông Nam Á
Để nhạc rap Đông Nam Á thành công hơn nữa khắp thế giới, theo các chuyên gia, công ty âm nhạc địa phương cần liên kết nhiều hơn với công ty ngoại quốc.
Bên cạnh đó, rapper của những quốc gia khác nhau cũng nên hợp tác với nhau để mở rộng thị trường, ông Hackman khuyên, lấy ví dụ nhóm Thaitanium của Thái phối hợp với rapper Snoop Dog ra mắt đĩa đơn ở Mỹ năm 2014 rồi thực hiện chuyến lưu diễn nhỏ ở vài thành phố nước này.
Nhưng hiện tại, công ty âm nhạc Đông Nam Á vẫn đang tập trung bồi dưỡng nhân tài để chờ đến khi kỹ nghệ âm nhạc hồi phục từ tác hại của đại dịch COVID-19: “Chúng tôi phải khiêm tốn, phải tiếp tục lắng nghe để phát hiện ngôi sao lớn kế tiếp,” ông Flizzow nói. (Thanh Long) [qd]
—–
Liên lạc tác giả: [email protected]
