WASHINGTON, DC (AP) – Hoa Kỳ vừa kết luận chế độ của Tổng Thống Bashar Assad ở Syria sử dụng vũ khí hóa học chống lại các lực lượng nổi dậy đang tìm cách lật đổ chính quyền, như vậy là vượt qua điều mà Tổng Thống Barack Obama gọi là “vạch đỏ” (red line), và có thể khiến cho Mỹ quyết định can dự sâu hơn vào cuộc nội chiến tại quốc gia vùng Trung Ðông này, theo Tòa Bạch Ốc cho biết hôm Thứ Năm.
Dân Syria bị binh lính chính quyền Assad sát hại tại thành phố Banias hồi Tháng Năm. (Hình: AP Photo/The Syrian Revolution Against Bashar Assad, File)
Ông Ben Rhodes, phó cố vấn an ninh quốc gia, nói tổng thống dự định sẽ gia tăng viện trợ quân sự cho phe nổi dậy ở Syria, để đáp lại việc quân đội chính phủ Syria sử dụng chất sarin làm tê liệt thần kinh con người. Tuy nhiên, ông không nói rõ chi tiết của dự định, cũng như làm thế nào để nhanh chóng chuyển viện trợ đến Trung Ðông.
“Chúng tôi đã chuẩn bị cho mọi bất ngờ có thể xảy ra tại Syria,” ông Rhodes nói. “Chúng tôi sẽ quyết định có thêm hành động nào hay không vào thời điểm cần thiết.”
Tuy nhiên, Thượng Nghị Sĩ John McCain (Cộng Hòa-Arizona), nói với báo giới ở Quốc Hội hôm Thứ Năm là ông được cho biết ông Obama “sẽ cung cấp vũ khí cho phe nổi dậy.”
Thông báo liên quan đến vũ khí hóa học được đưa ra sau một loạt cuộc họp khẩn cấp tại Tòa Bạch Ốc tuần này, và cho thấy có sự chia rẽ sâu sắc trong việc Hoa Kỳ có nên can dự vào cuộc nội chiến ở Syria.
Trong khi một số giới chức bên Bộ Ngoại Giao kêu gọi có hành động mạnh mẽ hơn, các cố vấn thân cận với Tổng Thống Obama lại lo ngại chuyện đưa vũ khí vào khu vực có các chiến binh của nhóm Hezbollah và Iran đang ủng hộ chế độ của ông Assad và một số quân nổi dậy quá khích có liên hệ với nhóm khủng bố al-Qaeda.
Tòa Bạch Ốc nói chế độ Assad nhiều lần sử dụng vũ khí hóa học, bao gồm chất sarin, ở mức độ nhỏ, hồi năm ngoái.
Có tới 150 người bị giết chết trong các vụ tấn công này, Tòa Bạch Ốc nói, một con số rất nhỏ so với 93,000 người bị thiệt mạng trong cuộc nội chiến ở Syria trong hai năm qua.
Chính quyền Obama hồi Tháng Tư thông báo họ “tin rằng” chất sarin được sử dụng tại Syria. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, họ nói rằng chưa thể xác định phía nào sử dụng hóa chất độc này.
Bằng chứng mà Tòa Bạch Ốc viện dẫn hôm Thứ Năm là do Pháp và Anh gởi tới. Hai quốc gia Châu Âu này đã khẳng định chế độ Assad có sử dụng vũ khí hóa học trong hai năm nội chiến.
Trước đó, ông Obama lập đi lập lại nhiều lần sử dụng vũ khí hóa học có nghĩa là vượt qua “vạch đỏ,” và như vậy sẽ làm cho “thay đổi” (game change) chính sách của Mỹ đối với Syria. Cho tới nay, chính sách của Mỹ chỉ chú trọng vào viện trợ nhân đạo và không mang tính giết người đối với phe nổi dậy.
Tòa Bạch Ốc cũng cho biết Quốc Hội, và một số quốc gia đồng minh, đã được thông báo kết luận rằng Syria sử dụng vũ khí hóa học.
Tổng Thống Obama sẽ bàn về những đánh giá liên quan tới Syria tại hội nghị thượng đỉnh G-8 ở Bắc Ireland vào tuần tới.
Ông Obama cũng hy vọng Tổng Thống Vladimir Putin của Nga, một quốc gia ủng hộ chế độ Assad mạnh mẽ nhất, sẽ rút sự ủng hộ về chính trị và quân sự cho Damacus.
“Chúng tôi tin rằng Nga và tất cả các quốc gia trong cộng đồng quốc tế nên quan tâm đến việc sử dụng vũ khí hóa học,” ông Rhodes nói. (Ð.D.)
