WASHINGTON (AP) –Tổng Thống Barack Obama hôm Thứ Sáu ra lệnh giảm mức thi hành luật di trú, cho phép hàng trăm người di dân không giấy tờ được ở lại Mỹ và được đi làm. Ngay lập tức, người gốc Mỹ La Tinh ủng hộ và phía Cộng Hòa lên tiếng phản đối.
“Ðể nói cho rõ, đây không phải là ân xá, đây không phải là miễn tố, đây không phải là đường vào quốc tịch, đây không phải là một giải pháp lâu dài,” Obama nói trong một buổi lễ tại Vườn Hồng Tòa Bạch Ốc. “Ðây là điều đúng để làm.”
Sự thay đổi chính sách này có thể ảnh hưởng tới 800,000 di dân. Qua mặt Quốc Hội, quyết định này giúp đạt được một phần của luật “DREAM Act,” một dự luật nhiều lần được bàn thảo tại Quốc Hội nhưng mãi không được thông qua. Luật DREAM Act, nếu thông qua, sẽ cấp quốc tịch Mỹ cho một số người tới Mỹ bất hợp pháp nhưng sau đó không phạm luật và vào học đại học hoặc tham gia quân đội.
Theo chính sách mới, nước Mỹ sẽ không trục xuất người đến Mỹ trước năm 16 tuổi, hiện nay dưới 30 tuổi, sống ở Mỹ ít nhất 5 năm liên tục, không có tiền án, tốt nghiệp trung học ở Mỹ hoặc thi bằng tương đương tú tài “GED,” hoặc gia nhập quân đội.
Những thanh niên này cũng sẽ được xin giấy phép đi làm, có hiệu lực 2 năm, và sau đó có thể xin tái cấp và không giới hạn số lần.
Ngay trong lúc Tổng Thống Obama đang nói chuyện, phóng viên của trang web bảo thủ Daily Caller ngắt lời và la lên, “Tại sao lại ưu đãi người ngoại quốc thay vì người lao động Mỹ?” Tỏ vẻ khó chịu, Obama nói ông đang giải thích chính sách mới chứ không muốn cãi, và nói thay đổi này là “việc làm đúng đắn cho người dân nước Mỹ”.
Tổng Thống Obama công bố chính sách mới này cùng với Bộ Trưởng Bộ Nội An Janet Napolitano. Bộ của bà sẽ là cơ quan thực hiện quyết định hành chính này.
Chính sách này được đưa ra đúng một tuần trước khi Obama đến nói chuyện với NALEAO, hiệp hội các viên chức và dân cử gốc Mỹ La Tinh. Ứng cử viên Cộng Hòa Mitt Romney sẽ nói chuyện với hiệp hội này một ngày trước đó.
Phía Cộng Hòa lên tiếng phản đối. “Tổng Thống Obama và chính phủ của ông một lần nữa đặt chính trị đảng phái và người di dân bất hợp pháp lên trên nền pháp trị và người dân nước Mỹ,” Dân Biểu Lamar Smith phát biểu trong một văn bản. Dân Biểu Smith, đảng Cộng Hòa, là chủ tịch Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện.
Chính sách này gần giống hệt một dự luật do Thượng Nghị Sĩ Marco Rubio từng đưa ra. Rubio, đảng Cộng Hòa, được xem là ứng viên hàng đầu để tranh cử phó tổng thống trong liên danh với Romney. Trong một văn bản, Rubio phản ứng nhẹ nhàng: “Lời tuyên bố hôm nay là tin vui cho những thanh niên đang tìm một câu trả lời, nhưng chỉ là một giải pháp tạm thời cho một vấn đề dài hạn.”
Phía Dân Chủ hoan nghênh nhiệt liệt. Thượng Nghị Sĩ Dick Durbin, nhân vật thứ nhì trong Thượng Viện, gọi quyết định này là “một thời điểm nhân bản lịch sử” và cho là giống như quyết định nhận thuyền nhân Cuba hai mươi năm trước vào tỵ nạn trong cuộc di tản từ Mariel.
Tại California, Dân biểu Loretta Sanchez lên tiếng ủng hộ quyết định này và tuyên bố trong một văn bản:
“Có quá nhiều người trẻ không tốt nghiệp và sống đời sống của họ được vì phải núp trong bóng đêm xã hội với nỗi sợ bị trục xuất. Quyết định này sẽ cho những sinh viên này cơ hội cống hiến lại cho cộng đồng và đất nước mà họ quá quen thuộc.”
