WASHINGTON, DC (NV) – Trước cuộc bầu cử chỉ vài tuần, Tổng Thống Donald Trump nhắm đến Việt Nam, ra lệnh điều tra vụ quốc gia này xuất cảng gỗ lậu sang Hoa Kỳ và cáo buộc Hà Nội phá giá nội tệ, theo nhật báo South China Morning Post hôm Thứ Năm, 12 Tháng Mười Một.
Cả hai cuộc điều tra này đều có thể khiến Washington áp đặt thuế cùng nhiều biện pháp hạn chế khác lên hàng hóa và dịch vụ nhập cảng từ Việt Nam.
Tuyên bố của Tổng Thống Trump gây bất bình cho chính phủ CSVN, khi biết rằng đó cũng chính là hai cuộc điều tra thương mại và tiền tệ từng khiến Hoa Kỳ áp thuế nặng nề lên Trung Quốc năm 2018.
Tuy nhiên, sau khi ông Joe Biden chiến thắng trong cuộc bầu cử tuần trước, các nhà phân tích cho rằng chính sách thương mại của vị tổng thống kế tiếp có thể sẽ “nhẹ nhàng hơn” với Việt Nam.
Ông Lê Hồng Hiệp, nhà nghiên cứu thuộc ISEAS-Yusof Ishak ở Singapore, nhận định Việt Nam có thể mong chính quyền mới của Hoa Kỳ “chọn chính sách thương mại ít gay gắt hơn, nghĩa là có thể họ sẽ ôn hòa về thương mại với Việt Nam, do đó, có thể sẽ tạm ngưng hoặc hủy điều tra phá giá nội tệ.”
Hai cuộc điều tra do Đại Diện Thương Mại Hoa Kỳ (USTR) đưa ra. Việc điều tra đang được tiến hành giữa thời điểm hệ trọng trong quan hệ Mỹ-Việt, đặc biệt là vì trước đó, chính quyền Tổng Thống Trump xem Việt Nam là đối tác chiến lược chính nhằm kiềm chế ảnh hưởng của Trung Quốc trên Biển Đông.
Tháng Mười Một, 2017, trong chuyến thăm chính thức Việt Nam, Tổng Thống Trump đồng ý với kế hoạch hợp tác quốc phòng mới trong ba năm.
Từ đó đến nay, Việt Nam tiếp đón hai hàng không mẫu hạm của Hải Quân Hoa Kỳ, lần đầu tiên kể từ sau chiến tranh Việt Nam, và nhận hai chiếc tàu của Tuần Duyên Hoa Kỳ để giúp tăng cường tuần tra trên Biển Đông, cùng $150 triệu theo chương trình Viện Trợ Quân Sự Ngoại Quốc.
Qua những diễn biến hệ trọng như vậy trong quan hệ giữa hai quốc gia cựu thù, vài nhà phân tích cho rằng hai cuộc điều tra của USTR là thảm họa ngoại giao.
Giáo Sư Carl Thayer, chuyên gia nghiên cứu Đông Nam Á của University of New South Wales Canberra, Úc, nhận định hai cuộc điều tra đó là: “Ví dụ về việc chính quyền ông Trump thi hành chính sách an ninh quốc gia không giống ai. Quyết định này làm hỏng nỗ lực gần bốn năm của chính quyền ông Trump xem Việt Nam là đối tác quan trọng trong chiến lược ‘Tự Do Hàng Hải ở Vùng Ấn Độ-Thái Bình Dương’ của Hoa Kỳ.” (Th.Long) [qd]
