WASHINGTON, DC (NV) – Ông Joe Biden, tổng thống Mỹ, và ông Tập Cận Bình, chủ tịch Trung Quốc, hiện đang tính tới việc có cuộc gặp gỡ trực tiếp, sau khi đã nói chuyện qua điện thoại trong hơn hai giờ hôm Thứ Năm, để thảo luận về một loạt vấn đề, theo AP hôm Thứ Sáu, 29 Tháng Bảy.
Ông Biden thực hiện cuộc điện đàm tại Phòng Bầu Dục với sự tham gia của các phụ tá hàng đầu, trong đó có ông Antony Blinken, ngoại trưởng.
Khi còn là phó tổng thống, ông Biden từng có những cuộc gặp mặt kéo dài hàng giờ liền với ông Tập Cận Bình ở Mỹ và Trung Quốc. Hai người đã không gặp mặt trực tiếp kể từ khi ông Biden trở thành tổng thống vào năm ngoái.
Cũng từ khi dịch COVID-19 bùng phát, ông Tập chỉ rời khỏi Trung Quốc một lần để đến thăm Hồng Kông. Tuy nhiên, ông đã chính thức được mời đến tham dự hội nghị thượng đỉnh tới đây của G20 ở Indonesia. Đây có thể là cơ hội gặp gỡ giữa hai nhà lãnh đạo.
Trong vài tuần qua, căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh lại bắt đầu bùng lên sau khi có tin bà Nancy Pelosi, chủ tịch Hạ Viện Mỹ, sẽ ghé thăm Đài Loan vào Tháng Tám.
Nếu chuyến đi diễn ra, bà Pelosi sẽ là chủ tịch tại vị của Hạ Viện Mỹ đến Đài Loan kể từ năm 1997. Tuần trước, ông Biden cho biết giới chức quân đội Mỹ không nghĩ rằng chuyến đi đến hòn đảo là một ý tưởng hay.
Trung Quốc vẫn luôn coi hòn đảo tự trị là một phần lãnh thổ của mình. Ông Tập đã nhấn mạnh quan điểm đó trong cuộc gọi với ông Biden, theo Bộ Ngoại Giao Trung Quốc.
“Những kẻ đùa với lửa sẽ bị chính lửa thiêu đốt. Chúng tôi hy vọng Mỹ biết rõ điều đó,” Trung Quốc cảnh báo.
Trong khi đó, Tòa Bạch Ốc cho hay tổng thống khẳng định “chính sách của Mỹ về Đài Loan không thay đổi và Mỹ phản đối mạnh mẽ những nỗ lực đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng hoặc phá hoại hòa bình, ổn định trên eo biển Đài Loan.”
Tòa Bạch Ốc tuyên bố mục tiêu của cuộc điện đàm là “kiểm soát những khác biệt giữa hai nước và hợp tác với nhau trên cơ sở hai bên cùng có lợi.”
Dù cảnh báo “đừng đùa với lửa” của Bắc Kinh đã gây chú ý, giới phân tích cho rằng lời lẽ của ông Tập chưa đến mức quá căng thẳng dựa trên luận điệu ngoại giao thông thường của ông.
“Có cả một bộ từ vựng chuyên dùng trong những lời đe dọa của Trung Quốc mà ông Tập vẫn chưa dùng tới,” ông John Culver, thành viên cao cấp tại China Hub của Atlantic Council, cho biết.
Bà Yun Sun, giám đốc chương trình Trung Quốc tại Stimson Center, lưu ý rằng cuộc trò chuyện không chỉ tập trung vào Đài Loan mà trải dài ở nhiều chủ đề, từ đại dịch đến biến đổi khí hậu. Bà suy đoán ông Tập có thể muốn giảm bớt căng thẳng nhằm hướng đến nhiệm kỳ chủ tịch thứ ba.
“Họ không thể để quan hệ với Mỹ bị rạn nứt,” bà nói.
Cuộc điện đàm với ông Tập diễn ra trong bối cảnh Tổng Thống Biden tìm kiếm những phương hướng hợp tác mới với Trung Quốc và kiềm chế ảnh hưởng của nước này trên toàn thế giới. Quan điểm khác biệt về sức khỏe toàn cầu, chính sách kinh tế và nhân quyền từ lâu đã thách thức mối quan hệ Mỹ-Trung. Đồng thời, việc Trung Quốc từ chối lên án cuộc xâm lược Ukraine của Nga càng làm gia tăng thêm căng thẳng.
Ông John Kirby, phát ngôn viên an ninh quốc gia Mỹ, lưu ý điều quan trọng là Tổng Thống Biden và Chủ Tịch Tập phải thường xuyên đối thoại với nhau.
“Tổng thống muốn bảo đảm các đường dây liên lạc với Chủ Tịch Tập được duy trì. Có những việc chúng tôi có thể hợp tác với Trung Quốc, và có những vấn đề rõ ràng là tồn tại mâu thuẫn,” ông Kirby nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc.
“Đây là một trong những mối quan hệ song phương với tác động lớn nhất thế giới hiện nay. Ảnh hưởng của mối quan hệ này vượt ra ngoài phạm vi của hai quốc gia,” ông nói. (V.Giang) [qd]
