WASHINGTON, DC (NV) – Các công tố viên liên bang hôm Thứ Sáu, 31 Tháng Bảy, đề nghị hủy bản cáo trạng với ông David Hearn, một cựu vận động viên đua xuồng Olympic bị bắt vì bị cáo buộc phá hoại lớp lót mới của Hồ Phản Chiếu trước Đài Tưởng Niệm Lincoln Memorial.
Bộ Tư Pháp cho biết bằng chứng mới cho thấy thiệt hại là hậu quả của một công trình “lắp đặt bị làm hư hỏng,” chứ không phải hành động phá hoại như Bộ Nội Vụ trình bày ban đầu, nhật báo Washington Post loan tin.
Đây không phải kết luận của đối thủ chính trị Tổng Thống Donald Trump hay một tổ chức truyền thông bị ông gọi là “tin giả.” Chính các luật sư thuộc Bộ Tư Pháp trong chính quyền ông Trump nói rằng họ không thể chứng minh lớp lót bị phá hoại, chưa nói đến việc chứng minh cáo buộc đó “vượt quá mức nghi ngờ hợp lý.”
Nghiêm trọng hơn, Bộ Tư Pháp cho biết Bộ Nội Vụ ban đầu không cung cấp đầy đủ thông tin về sai sót của nhà thầu. Các tài liệu chỉ được chuyển giao sau “hàng chục, hàng chục” yêu cầu từ văn phòng công tố viên liên bang tại Washington.
“Nếu Bộ Nội Vụ thẳng thắn cung cấp những thông tin rõ ràng đang nằm trong tay mình, chính phủ đã không yêu cầu đại bồi thẩm đoàn đưa ra cáo trạng,” Bộ Tư Pháp viết.
Các tài liệu nội bộ của Bộ Nội Vụ giao nộp sau đó cho thấy lớp lót bị bong tróc vì những sai sót của nhà thầu trong quá trình cải tạo gấp rút, nhằm hoàn thành công trình trước lễ kỷ niệm 250 năm lập quốc. Một cuộc kiểm tra còn phát hiện thiệt hại ở giữa hồ, nơi một người phá hoại khó có thể tiếp cận để bóc lớp lót.
Tuy nhiên, trước khi sự thật được làm rõ, Tổng Thống Trump ngang nhiên tuyên bố không bằng chứng rằng lớp sơn lót bị “rạch bằng dao hoặc dao rọc thùng” và gọi đó là “HÀNH ĐỘNG PHÁ HOẠI,” nói nhiều người bị bắt và quy trách nhiệm cho những kẻ phá hoại mà không hề đưa ra bằng chứng cụ thể.
Cựu thể tháo gia Hearn nói ông chỉ đạp xe ngang qua hồ rồi đưa tay chạm vào một mảnh lớp lót vốn đã bong ra và nổi trên mặt nước. Thế nhưng ông vẫn bị bắt, bị truy tố và bị đưa ra trước công luận như một nghi phạm phá hoại tài sản quốc gia.
Các luật sư của ông Hearn nói cách hành xử của chính quyền là “chuẩn bị, bắn, rồi mới nhắm.” Cách mô tả đó phản ánh đúng trình tự của sự việc là trước tiên bắt đầu bằng lời kết tội từ tổng thống, tiếp theo là bắt giữ và truy tố, cuối cùng mới đi tìm bằng chứng. Khi bằng chứng không xác nhận câu chuyện ban đầu, chính phủ phải rút lại cáo buộc.
Cuộc tranh cãi chung quanh Hồ Phản Chiếu có tuổi đời một thế kỷ, nằm dưới chân Đài Tưởng Niệm Lincoln Memorial và từng là địa điểm diễn ra nhiều bài diễn văn cũng như biến cố lịch sử nổi tiếng, bất ngờ trở thành một điểm xung đột lớn trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump.
Ông Trump hồi Tháng Tư đột ngột công bố kế hoạch cải tạo hồ. Ông đích thân chọn màu mới cho lòng hồ, gọi là “American Flag Blue,” tức màu “Xanh Cờ Mỹ,” và đề nghị dùng một số nhà thầu dựa trên kinh nghiệm quản lý hồ bơi tại các khu nghỉ dưỡng của ông.
Khi đó, ông Trump nói công trình cải tạo sẽ tốn chưa đến $2 triệu và hoàn tất trong vòng hai tuần. Tuy nhiên, chi phí sau đó tăng lên hơn $14 triệu. Những người bảo vệ di tích lịch sử và các chuyên gia nhiều lần cảnh báo rằng việc cải tạo quá nhanh có thể gây hậu quả ngược.
Công trình hoàn tất trong vòng sáu tuần. Tổng thống và các đồng minh ca ngợi đây là biểu tượng cho nỗ lực của ông nhằm tái định hình Washington. “Tôi rất tự hào về công trình này,” ông Trump nói tại Phòng Bầu Dục khi hồ chuẩn bị mở cửa trở lại. “Tôi rất giỏi xây dựng và thi công.”
Chỉ vài ngày sau khi hồ mở cửa trở lại, tảo phát triển mạnh và lớp lót bắt đầu bong tróc. Thay vì thừa nhận khả năng công trình làm ẩu, ông Trump lập tức dựng lên câu chuyện về “những kẻ phá hoại.” Các công dân lương thiện phải chịu hậu quả pháp lý, trong khi các sai sót của nhà thầu và thông tin mà Bộ Nội Vụ nắm giữ chưa được công bố đầy đủ.
Đó là điểm đáng phê phán nhất của sự việc. Một tổng thống có quyền lực và diễn đàn truyền thông khổng lồ không thể tùy tiện gán tội cho công dân trước khi cơ quan điều tra hoàn tất công việc. Những lời cáo buộc thiếu bằng chứng từ người đứng đầu chính phủ có thể hủy hoại danh dự, kéo người vô tội vào vòng tố tụng và biến hệ thống tư pháp thành công cụ bảo vệ hình ảnh chính trị.
Việc hủy cáo trạng không xóa được chuyện ông Hearn bị bắt và mang tiếng là kẻ phá hoại. Cũng không thể trả lời đầy đủ vì sao Bộ Nội Vụ không sớm cung cấp các tài liệu cho công tố viên, hoặc ai chịu trách nhiệm về chi phí tăng gấp nhiều lần và một công trình phải sửa lại gần như ngay sau khi hoàn tất.
Khi ý muốn cá nhân của người cầm quyền được đặt cao hơn trình độ chuyên môn, bằng chứng và trách nhiệm giải trình, quyền lực rất dễ trở thành cội rễ của nhiều tệ đoan: Ưu ái nhà thầu thân tín, che giấu sai sót, đổ lỗi cho dân chúng và sử dụng bộ máy công quyền để bảo vệ danh tiếng của lãnh đạo.
Hồ Phản Chiếu rồi có thể được sửa chữa. Câu hỏi lớn hơn còn lại là ai sẽ sửa chữa một chính quyền sẵn sàng bắt người trước, tìm sự thật sau và chỉ thừa nhận sai lầm khi hồ sơ của chính Bộ Tư Pháp không còn cho phép họ tiếp tục câu chuyện vu cáo. (MPL)
