SACRAMENTO, California (NV) – Ông Gavin Newsom, thống đốc California, hôm Thứ Ba, 28 Tháng Ba, ký ban hành luật mới cho phép tiểu bang trừng phạt các công ty dầu mỏ kiếm quá nhiều tiền bằng cách kiểm soát lợi nhuận của họ sau khi luật được Quốc Hội tiểu bang thông qua chỉ với một phiếu chống trước đó một ngày, theo AP.
Đây là lần đầu tiên một luật như vậy xuất hiện ở Mỹ. Sau khi ký thông qua dự luật, ông Newsom tuyên bố “cuối cùng chúng ta cũng có thể chống lại các ông lớn ngành dầu mỏ.”
Trước đó không lâu ông từng gọi ngành kỹ nghệ dầu mỏ là thế lực mạnh thứ hai trên Trái Đất, chỉ sau Mẹ Thiên Nhiên, trong việc bẻ cong mọi thứ theo ý muốn của mình.
Dự luật này cũng là nỗ lực mới nhất trong một chuỗi nỗ lực của chính quyền California nhằm đối phó với ngành kỹ nghệ dầu mỏ. Dữ liệu liên bang cho thấy tiểu bang này là nơi sản xuất dầu mỏ lớn thứ bảy nước Mỹ.
Ông Kevin Slagle, phát ngôn viên Hiệp Hội Dầu Mỏ Tiểu Bang Miền Tây (WSPA), phủ nhận việc các công ty dầu mỏ có quyền lực lớn, dẫn chứng rằng trong nhiều năm qua có nhiều luật hạn chế dầu mỏ.
Sản lượng dầu mỏ giảm dần từ cuối những năm 1980 do nguồn cung cấp cạn kiệt và thay đổi trong các chính sách của chính quyền.
Chẳng hạn California đưa ra luật phải biến tiểu bang thành nơi trung hòa carbon vào năm 2045, đồng nghĩa với việc nhu cầu xăng dầu giảm 94% đến năm 2045. Giới chức tiểu bang cấm bán hầu hết các loại xe chạy xăng mới cho đến năm 2035.
Hồi năm ngoái, Quốc Hội tiểu bang thông qua dự luật giới hạn khoan giếng dầu mới, làm thêm các vùng đệm xung quanh nhà ở, trường học và các khu vực nhạy cảm khác.
Ông Newsom khẳng định rằng quá trình chuyển đổi, việc từ bỏ dầu mỏ sẽ không bao giờ đi đúng hướng nếu chính quyền không giảm thiểu và loại bỏ sức mạnh cũng như tầm ảnh hưởng của những công ty dầu mỏ lớn.
Mặc dù tầm ảnh hưởng của công ty dầu mỏ ở California có thể giảm đi, nhưng đây vẫn là một thế lực đáng gờm.
Trong khoảng thời gian 2021-2022, WSPA chi đến $11.7 triệu để vận động hành lang, nhiều hơn bất kỳ nhóm tư nhân nào. Theo sau là Chevron với $8.6 triệu. Tương tự vậy, ngành kỹ nghệ này cũng bỏ ra hàng triệu đô la đóng góp cho những chiến dịch bầu cử năm 2022, hỗ trợ cả đảng Dân Chủ lẫn đảng Cộng Hòa.
Tuy nhiên không phải các khoản tài trợ này lúc nào cũng cho ra phiếu bầu thuận lợi. Chẳng hạn Dân Biểu Esmerelda Soria (Dân Chủ-Central Valley), người được hưởng lợi nhiều nhất từ ủy ban trực thuộc WSPA, cũng bỏ phiếu ủng hộ dự luật mới hôm Thứ Hai, 27 Tháng Ba.
Người bỏ phiếu chống duy nhất là Dân Biểu Jasmeet Bains (Dân Chủ-Kern County). Kern County là quê hương của ngành kỹ nghệ dầu mỏ tiểu bang. Bà cho biết mình bỏ phiếu chống vì trong thời điểm giá xăng tăng cao hồi mùa Hè năm ngoái, chính quyền ông Newsom từ chối ngừng thu thuế xăng.
Mặc dù ngành dầu mỏ không thể ngăn chặn giới lập pháp đưa ra dự luật mới, nhưng tầm ảnh hưởng của họ vẫn được thể hiện trong phiên bản luật cuối cùng. Ban đầu, ông Newsom đề nghị thông qua thuế mới đối với lợi nhuận của công ty dầu mỏ, tuy nhiên sau đó dự luật chuyển thành hình phạt nếu lợi nhuận dầu mỏ vượt ngưỡng nhất định. Dự luật cũng tạo ra một cơ quan tiểu bang mới có quyền giám sát thị trường dầu mỏ.
Trong năm tới, ngành dầu mỏ sẽ tìm cách phát huy tầm ảnh hưởng trong một lĩnh vực khác, đó là lá phiếu cử tri, khi kỹ nghệ này đệ đơn phản đối luật California về cấm khoan giếng dầu gần nhà ở, trường học và các khu vực nhạy cảm khác. Năm 2024 các cử tri sẽ quyết định xem có nên duy trì luật này hay không. (MPL) [qd]
