WASHINGTON, DC (NV) – Chi phí cho các hoạt động quân sự của Mỹ trong cuộc chiến chống Iran đang tiếp tục gia tăng, trong lúc căng thẳng tại eo biển Hormuz leo thang trở lại và Tổng Thống Donald Trump đe dọa phá vỡ tiến trình đàm phán để quay lại chiến tranh toàn diện, theo trang tin The Hill hôm Thứ Bảy, 11 Tháng Bảy.
Chi phí trực tiếp của các hoạt động quân sự tại Trung Đông có thể khiến Mỹ phải chi thêm hàng chục tỷ đô la. Tuy nhiên, ảnh hưởng rộng lớn hơn đối với nền kinh tế, chi phí sửa chữa chiến cụ và căn cứ trong khu vực, cùng các quyền lợi dành cho cựu chiến binh, có thể đẩy tổng số tiền lên cao hơn rất nhiều.
Chính quyền Tổng Thống Trump lập luận rằng khoản chi này là cần thiết để ngăn Iran theo đuổi việc chế tạo bom nguyên tử.
Áp lực ngân sách và những số liệu trái ngược
Để bổ sung kho vũ khí và trang trải việc triển khai quân đội trong khu vực thuộc trách nhiệm của Bộ Tư Lệnh Trung Ương Mỹ, nơi chỉ huy chiến cuộc Trung Đông, Tòa Bạch Ốc yêu cầu Quốc Hội thông qua khoản ngân sách trị giá $87 tỷ.
Đề nghị này đang bị các nhà lập pháp thuộc cả hai đảng xem xét kỹ và có thể cần phiếu của đảng Dân Chủ để được thông qua.
Khi được hỏi hôm Thứ Sáu cuộc chiến đã tiêu tốn của người đóng thuế Mỹ bao nhiêu, Ngũ Giác Đài dẫn lại lời khai trước Quốc Hội của Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth hồi Tháng Năm.
Trong phiên điều trần trước Ủy Ban Chuẩn Chi Hạ Viện vào đầu Tháng Năm, Quyền Giám Đốc Tài Chính Ngũ Giác Đài Jules Hurst III, người điều trần cùng Bộ Trưởng Pete Hegseth, cho biết chi phí cuộc xung đột khi đó đã gần $29 tỷ.
Ông Hurst giải thích rằng con số này gồm chi phí sửa chữa và thay thế chiến cụ, cùng các khoản chi hoạt động để duy trì quân nhân tại chiến trường. Ông đưa ra lời giải thích khi trả lời câu hỏi của Dân Biểu Pete Aguilar.
Một tháng sau, Giám Đốc Văn Phòng Ngân Sách Russell Vought nói với Quốc Hội rằng chiến tranh Iran đã tiêu tốn khoảng $30 tỷ. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia độc lập cho rằng chi phí thực tế cao hơn đáng kể.
Viện Doanh Nghiệp Mỹ, gọi tắt là AEI, một tổ chức nghiên cứu có khuynh hướng bảo thủ, ước tính vào cuối Tháng Sáu rằng Chiến Dịch Epic Fury đã tiêu tốn khoảng $38.6 tỷ.
Trong khi đó, Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế, gọi tắt là CSIS, ước tính chi phí vào khoảng $40 tỷ.
Giáo Sư Linda J. Bilmes tại Harvard Kennedy School nhận định rằng số liệu do Ngũ Giác Đài đưa ra quá thấp vì cơ quan này không hạch toán đầy đủ chi phí.
Bà Bilmes ước tính chi phí thực tế của chiến tranh vào khoảng $100 tỷ và gọi đây mới chỉ là “phần nổi của tảng băng.”
Hao hụt kho vũ khí và lệnh ngừng bắn tan vỡ
Các loại vũ khí chính xác được quân đội Mỹ sử dụng trong những ngày đầu chiến tranh chiếm phần lớn chi phí.
Lực lượng Mỹ đã phóng nhiều loại hỏa tiễn tầm xa, gồm Tomahawk, JASSM, PrSM và ATACMS.
Đô Đốc Brad Cooper, tư lệnh Bộ Tư Lệnh Trung Ương Mỹ, nói với Thượng Viện hồi Tháng Năm rằng quân đội sử dụng hơn 13,000 vũ khí tấn công trước khi lệnh ngừng bắn được thiết lập.
Các giới chức Ngũ Giác Đài cho biết trong một cuộc họp kín với các nhà lập pháp rằng chỉ sáu ngày đầu của chiến tranh đã tiêu tốn hơn $11.3 tỷ.
Sau những ngày đầu, quân đội Mỹ chuyển sang sử dụng nhiều loại vũ khí tầm ngắn có giá thấp hơn. Tuy nhiên, số vũ khí này vẫn phải được sản xuất để bổ sung vì kho dự trữ trước chiến tranh không được xem là đủ đáp ứng nhu cầu.
Lệnh ngừng bắn mong manh tan vỡ trong tuần này sau khi Tehran nhắm vào các tàu thương mại tại eo biển Hormuz.
Quân đội Mỹ sau đó tiến hành hai đợt không kích liên tiếp bên trong Iran, đánh khoảng 170 mục tiêu.
Ngay cả trong thời gian lệnh ngừng bắn còn được duy trì, Mỹ vẫn triển khai hàng ngàn binh sĩ cùng hai nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm chung quanh Iran.
Giáo Sư Kent Smetters thuộc đại học University of Pennsylvania cho biết ngay cả trong giai đoạn giao tranh cường độ thấp, quân đội Mỹ vẫn tiêu tốn khoảng $300 triệu mỗi ngày.
Chi phí thay đổi tùy theo số phi vụ, mức độ hoạt động của phi cơ, chiến hạm và số lượng vũ khí được sử dụng.
Hôm Thứ Sáu, Tổng Thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, có hiệu lực từ ngày 17 Tháng Sáu, chấm dứt, dù các cuộc đàm phán nhằm đạt một thỏa thuận hòa bình vẫn tiếp tục.
“Cộng Hòa Hồi Giáo Iran yêu cầu chúng ta tiếp tục ‘đàm phán.’ Chúng ta đã đồng ý, nhưng Mỹ đã nói rõ với họ, không thể hiểu lầm, rằng lệnh ngừng bắn ĐÃ KẾT THÚC!” ông Trump viết trên Truth Social.
Tuyên bố này khiến thời điểm chấm dứt chiến tranh càng trở nên khó đoán và làm tăng nguy cơ chi phí quân sự tiếp tục leo thang.
Gánh nặng kinh tế dài hạn
Bất kể cuộc xung đột kết thúc khi nào, chiến tranh luôn tạo ra những khoản chi phí trung hạn và dài hạn rất lớn.
Giáo Sư Linda J. Bilmes ước tính việc sửa chữa các cơ sở quân sự Mỹ tại bảy quốc gia trong khu vực có thể tốn từ $250 tỷ đến $300 tỷ trong vòng bốn đến năm năm tới. Khoản tiền này gồm chi phí sửa chữa chiến hạm, phi cơ, radar, căn cứ và các chiến cụ khác, trong đó có hàng không mẫu hạm USS Gerald R. Ford.
Bà Bilmes còn ước tính các quyền lợi suốt đời dành cho cựu chiến binh từng phục vụ trong Chiến Dịch Epic Fury có thể khiến chính phủ phải chi từ $250 tỷ đến $500 tỷ trong một thập niên. Bà cảnh báo phần lớn số tiền dành cho chiến tranh và tái thiết đều đến từ nguồn vay nợ. Vì vậy, chính phủ còn phải trả tiền lời, trong lúc chi phí vay mượn hiện nay cao hơn đáng kể so với những năm 2000.
Đối với người dân Mỹ, Giáo Sư Smetters ước tính một gia đình trung bình phải trả thêm khoảng $240 vì giá xăng tăng trong bốn tháng chiến tranh. Nếu xung đột kéo dài trọn một năm, khoản tiền này có thể tăng lên từ $750 đến $800 cho mỗi gia đình.
Công cụ theo dõi chi phí năng lượng chiến tranh Iran của đại học Brown University ước tính cuộc chiến đang tạo ra hơn $67 tỷ gánh nặng cho người tiêu thụ.
Trong đó, giá xăng tăng gây thêm hơn $36 tỷ chi phí, còn dầu diesel gây thêm hơn $30 tỷ.
Như vậy, ngay cả khi giao tranh sớm chấm dứt, người đóng thuế và người tiêu thụ Mỹ vẫn có thể phải gánh hậu quả tài chính trong nhiều năm. Nếu chiến tranh tiếp tục leo thang theo những tuyên bố bất định của Tổng Thống Trump, hóa đơn cuối cùng có thể vượt xa các ước tính hiện nay. (MPL) [dt]
