WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Ngoại Giao Mỹ (DOS) đề nghị bắt buộc cha mẹ chứng minh bản thân là công dân Mỹ hoặc tình trạng di trú hợp pháp khi làm sổ thông hành (passport) cho con, theo quy định dự thảo mà Reuters đọc được hôm Thứ Ba, 1 Tháng Chín.
Đây là một phần trong kế hoạch mới nhất của Tổng Thống Donald Trump hạn chế quyền quốc tịch theo nơi sinh (birthright citizenship).
Quy định dự thảo này là văn bản đầu tiên cung cấp chi tiết về cách DOS có thể thi hành sắc lệnh được Tổng Thống Trump ký tháng trước nhắm vào “du lịch sinh con” (birth tourism) và siết chặt quyền quốc tịch theo nơi sinh.
Tòa Bạch Ốc chuyển câu hỏi của Reuters qua DOS. Ông Tommy Pigott, phát ngôn viên DOS, tuyên bố “Tổng Thống Trump đã nói rõ chính quyền này sẽ bảo vệ ý nghĩa và giá trị của quốc tịch Mỹ. Chấm hết. Điều đó bao gồm bảo đảm thủ tục cấp sổ thông hành của chúng tôi phản ảnh đầy đủ tiêu chuẩn đó.”
Hạn chế quyền quốc tịch theo nơi sinh là một phần trong chính sách nhập cư lớn, cứng rắn, tập trung vào trục xuất hàng loạt của Tổng Thống Trump. Ông vận động tranh cử bằng lời hứa dẹp bỏ quyền hiến định này, từng đích thân tham dự phiên tòa ở Tối Cao Pháp Viện (TCPV) về vấn đề này, và lên án TCPV khi tòa hủy sắc lệnh ban đầu của ông.
Hôm 20 Tháng Giêng, 2025, ngày đầu tiên nhậm chức, Tổng Thống Trump ký sắc lệnh chỉ cho phép lấy quốc tịch theo nơi sinh đối với người có ít nhất cha hoặc mẹ là công dân Mỹ hoặc thường trú nhân.
Cụ thể, theo sắc lệnh đó, trẻ em sinh ở Mỹ nhưng cả cha lẫn mẹ là người nhập cư bất hợp pháp thì không được quốc tịch Mỹ.
Ngày 30 Tháng Sáu năm nay, TCPV ra phán quyết 6-3 tuyên bố sắc lệnh đó bất hợp pháp. Đa số thẩm phán TCPV kết luận sắc lệnh đó vi phạm Điều Khoản Quốc Tịch trong Tu Chính Án Số 14.
Bất chấp phán quyết của TCPV, hôm 6 Tháng Tám, Tổng Thống Trump ký một lúc hai sắc lệnh về vấn đề này.
Một trong sắc lệnh đó hạn chế số người hội đủ tiêu chuẩn lấy quốc tịch Mỹ dù sinh ở Mỹ. Theo sắc lệnh này, một số người nhất định không hội đủ tiêu chuẩn, như “kẻ thù ngoại quốc của Mỹ, thành viên tổ chức khủng bố ngoại quốc và người vận động hành lang cho đạo luật nào đó thay mặt chính phủ ngoại quốc,” ông Stephen Miller, phó chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, cho hay.
Sắc lệnh thứ nhì nhằm trấn áp “du lịch sinh con,” bằng cách không cấp visa cho người dính líu tới hoạt động này và bằng cách thực hiện nhiều biện pháp khác để ngăn chặn, ông Miller cho biết. (Th.Long) [kn]
