WASHINGTON, DC (NV) – Cựu Tổng Thống Joe Biden đã kiện Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ (DOJ) theo Đạo Luật Tự Do Thông Tin (FOIA) ngăn chặn công bố các băng ghi âm và ghi chép nội dung cuộc phỏng vấn riêng tư mà ông thực hiện với người chấp bút hồi ký của ông gần một thập niên trước. Những tài liệu này sau đó được thu thập trong cuộc điều tra của công tố viên đặc biệt Robert Hur về việc ông Biden xử lý tài liệu mật.
Theo NPR, NBC News và những hãng truyền thông lớn khác đồng loạt loan tin, đơn kiện được nộp vào ngày Thứ Ba, 26 Tháng Năm, tại tòa liên bang ở Washington, D.C., yêu cầu chặn DOJ chuyển giao các hồ sơ này cho Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện do đảng Cộng Hòa kiểm soát và tổ chức bảo thủ Heritage Foundation.
Theo Reuters, DOJ cho biết họ dự định công bố các tài liệu này trước ngày 15 Tháng Sáu. Nhóm luật sư của ông Biden yêu cầu tòa vĩnh viễn ngăn việc tiết lộ, lập luận rằng đây là những cuộc trò chuyện riêng tư diễn ra tại nhà ông vào năm 2016 và 2017, khi ông làm việc với nhà văn Mark Zwonitzer cho cuốn hồi ký “Promise Me, Dad: A Year of Hope, Hardship, and Purpose.”
Các băng ghi âm đang bị tranh chấp không phải là cuộc phỏng vấn kéo dài năm giờ của Biden với nhóm điều tra của ông Hur, mà là những cuộc trò chuyện riêng với nhà văn Zwonitzer mà các điều tra viên sau đó thu thập. CBS News cho biết vụ kiện của ông Biden nhằm ngăn công bố khoảng 70 giờ băng ghi âm và bản chép lời liên quan đến các cuộc phỏng vấn với người viết hồi ký này.
Luật sư của cựu Tổng Thống Biden lập luận rằng việc công bố tài liệu sẽ vi phạm quyền riêng tư và phá bỏ nghĩa vụ của DOJ trong việc bảo vệ thông tin nhạy cảm thuộc hồ sơ thực thi pháp luật. Hãng thông tấn AP đưa tin đơn kiện, nói rằng ngay cả các quan chức công chúng cũng vẫn có quyền riêng tư đối với những cuộc trò chuyện cá nhân trong nhà mình, đặc biệt là các cuộc trò chuyện liên quan đến nỗi đau gia đình và cái chết của con trai ông Biden. Các cuộc phỏng vấn được thực hiện trong giai đoạn ông Biden đang đau buồn sau khi con trai Beau qua đời vì ung thư não và đang cân nhắc tương lai chính trị của mình.
DOJ trước đây từng chống lại việc công bố các băng ghi âm theo FOIA, nhưng lập trường của cơ quan này thay đổi sau khi ông Donald Trump trở lại nắm quyền. Washington Post đưa tin đơn kiện của ông Biden cáo buộc DOJ đột ngột đảo ngược lập trường và hành động một cách “tùy tiện và thất thường.” Luật sư của ông Biden, bà Amy Jeffress cũng cho rằng yêu cầu của Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện chỉ là cái cớ nhằm lách các giới hạn của FOIA và các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư.
Phản ứng chính trị
Phản ứng chính trị diễn ra ngay lập tức. Fox News đưa tin ông Trump công kích cựu Tổng Thống Biden sau khi có tin về vụ kiện. Tổng Thống Trump viết trên Truth Social: “A Crooked Politician!!!” — “Một chính trị gia gian dối!!!” — khi chia sẻ một bài viết của Just the News về vụ việc. Fox mô tả hành động này là nỗ lực của ông Biden nhằm “che giấu” băng ghi âm phỏng vấn liên quan đến cuộc điều tra tài liệu mật, phản ánh lập luận của phe Cộng Hòa rằng công chúng và Quốc Hội nên được phép tự xem xét các tài liệu.
Đảng Cộng Hòa từ lâu cho rằng ông Biden được đối xử ưu ái hơn ông Trump trong hai vụ tài liệu mật riêng biệt. Báo cáo của ông Hur kết luận không có đủ bằng chứng để truy tố hình sự ông Biden, nhưng cũng chỉ trích cách ông xử lý hồ sơ nhạy cảm và đưa ra những nhận xét gay gắt về trí nhớ và tuổi tác của ông. AP lưu ý rằng báo cáo đã mô tả cựu Tổng Thống Biden theo cách “tạo thêm đạn dược chính trị” cho các cuộc công kích, dù vẫn kết luận rằng công tố viên khó chứng minh được ý định phạm tội vượt quá nghi ngờ hợp lý.
Đảng Dân Chủ và các đồng minh của ông Biden nhấn mạnh những sự kiện khác: Ông Biden hợp tác với điều tra viên, cho phép khám xét và trả lại tài liệu, trong khi ông Trump trong vụ tài liệu mật riêng bị cáo buộc cản trở nỗ lực của chính phủ nhằm thu hồi hồ sơ.
Tranh chấp này cũng khơi lại cuộc đấu năm 2024 về tính minh bạch của băng ghi âm. Trong nhiệm kỳ Tổng Thống Biden, Tòa Bạch Ốc viện dẫn đặc quyền hành pháp đối với băng ghi âm cuộc phỏng vấn của ông Biden, dù bản chép lời đã được công bố. Khi đó, DOJ lập luận rằng việc công bố âm thanh có thể tạo rủi ro bị thao túng, bao gồm “deepfake” và thông tin sai lệch. PBS từng đưa tin vào Tháng Sáu, năm 2024 rằng DOJ cảnh báo việc công bố băng ghi âm phỏng vấn ông Biden có thể khiến người Mỹ dễ bị đánh lừa hơn bởi các bản ghi âm bị chỉnh sửa.
Thế nhưng, vụ kiện hiện tại khác ở chỗ nó liên quan đến các cuộc trò chuyện riêng tư giữa ông Biden và người viết hồi ký, không phải cuộc phỏng vấn với công tố viên Hur.
Đối với ông Trump và các đồng minh, vụ kiện này có ích về mặt chính trị vì cho phép họ nói rằng ông Biden có điều muốn che giấu. Đối với nhóm của ông Biden, vấn đề được trình bày như một sự xâm phạm nguy hiểm vào quyền riêng tư và một cách sử dụng chính trị hóa các tài liệu thực thi pháp luật. Đối với DOJ của chính quyền Tổng Thống Trump, vụ kiện đặt ra câu hỏi liệu sự thay đổi chính quyền có thể biện minh cho việc đảo ngược mạnh mẽ chính sách công bố tài liệu hay không.
Tòa án giờ đây sẽ quyết định liệu các băng ghi âm và bản chép lời có thể được công bố trước hạn chót ngày 15 Tháng Sáu hay không. Từ nay đến lúc đó, cuộc đấu này nhiều khả năng sẽ còn căng thẳng hơn: Đảng Cộng Hòa sẽ gọi các hồ sơ là vấn đề trách nhiệm giải trình, trong khi luật sư của ông Biden sẽ lập luận rằng đây là các cuộc trò chuyện riêng tư, cá nhân và được pháp luật bảo vệ — những thứ không nên bị biến thành đạn dược chính trị. (K.L)
