SACRAMENTO, California (NV) – Nếu địa chấn mạnh 7.7 độ Richter trở lên xảy ra dọc đường đứt gãy lớn ở California, đất đai dọc bờ biển tiểu bang này có thể sập vĩnh viễn, khiến cư dân dễ bị lũ lụt nặng nề, khoa học gia cảnh báo, theo OC Patch hôm Thứ Ba, 29 Tháng Tư.
Ngoài ra, động đất mạnh cỡ đó còn có thể làm hàng chục ngàn người thiệt mạng và tàn phá cơ sở hạ tầng cả một vùng rộng lớn.
Trong cuộc nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) hôm Thứ Hai tuần này, khoa học gia khuyến cáo giới chức chính quyền tiểu bang và địa phương chuẩn bị ngay từ bây giờ.
Nhóm nghiên cứu cảnh báo nếu địa chấn mạnh 8 độ Richter trở lên xảy ra dọc đường đứt gãy Cascadia Subduction Zone, đất đại ở một số khu vực có thể bị sụt lún bất thình lình. Cascadia Subduction Zone là đường đứt gãy dài từ Bắc California của Mỹ tới tỉnh British Columbia của Canada. Tình trạng sụt lún đó sẽ lập tức làm nước biển ở địa phương dâng lên, làm ngập lụt vùng đất thấp và làm toàn bộ cư dân dọc bờ biển dễ bị lũ lụt nguy hiểm.
Trong cuộc nghiên cứu, khoa học gia đánh giá nếu động đất mạnh từ 7.7 tới 9.2 độ Richter xảy ra dọc Cascadia Subduction Zone, thì tác động sẽ ra sao. Trận động đất mạnh gần đây nhất dọc đường đứt gãy đó xảy ra vào năm 1700.
Nếu địa chấn mạnh xảy ra dọc Cascadia Subduction Zone, đất đai dọc bờ biển từ phía Nam tiểu bang Washington tới Humboldt Bay có thể bị sập từ nửa foot tới 6 foot, theo nhóm nghiên cứu.
Cascadia Subduction Zone có khả năng gây ra động đất rất mạnh có thể nhanh chóng tạo ra sóng thần nếu sự dịch chuyển của mảng kiến tạo (plate) Juan de Fuca bên dưới mảng kiến tạo Bắc Mỹ làm dịch chuyển khối lượng nước khổng lồ.
Trong tình huống đó, “Mực nước biển mà người ta dự trù dâng lên từ nay tới năm 2300 sẽ dâng lên trong vài phút,” bà Tina Dura, trưởng nhóm nghiên cứu và giáo sư địa chất học của đại học Virginia Tech, nói với nhật báo San Francisco Chronicle.
Bà Dura cũng cảnh báo động đất nếu xảy ra dọc đường đứt gãy đó có thể tạo ra sóng thần lớn bằng trận sóng thần khủng khiếp ở Nhật năm 2011 hoặc trận sóng thần làm hàng trăm ngàn người chết ở Sumatra, Indonesia, năm 2004.
Bà Dura xác nhận với báo Chronicle rằng, tới nay, Trung Tâm Khoa Học Động Đất Vùng Cascadia, vốn thuộc Tổ Chức Khoa Học Quốc Gia, vẫn được chính quyền liên bang trợ cấp, thoát được chiến dịch của chính quyền Tổng Thống Donald Trump cắt giảm chi tiêu.
Nhưng bà Dura và đồng nghiệp đang lo lắng về việc cắt giảm nhân sự ở Trung Tâm Cảnh Báo Sóng Thần.
“Đây thảm họa đang chực chờ, mà hiện tại, chúng ta đã không có đủ người để lo,” bà Dura cho hay. (Th.Long) [qd]
