MELBOURNE, Úc (NV) – Ngũ Giác Đài phải thực hiện các tuyến vận chuyển bất thường để đưa nhiên liệu phi cơ cấp quân sự từ miền Tây nước Mỹ sang Nhật và Philippines vì dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz gần như đình trệ do chiến sự tại Iran, nhật báo South China Morning Post loan tin hôm Chủ Nhật, 25 Tháng Tư, loan tin.
Cụ thể, một yêu cầu đấu thầu được phát hành hôm Thứ Năm nhằm vận chuyển khoảng 235,000 thùng nhiên liệu phi cơ từ cảng Cherry Point, Blaine, Washington, nơi công ty British Petroleum vận hành một nhà máy lọc dầu, đến Subic Bay, Philippines, một điểm tiếp vận chiến lược phục vụ hoạt động của Hải Quân Mỹ. Chuyến hàng này dự kiến khởi hành vào đầu Tháng Sáu, theo các tài liệu và dữ liệu ngành năng lượng mà Bloomberg ghi nhận.
Cùng lúc, một hồ sơ mời thầu khác đề cập đến việc vận chuyển 260,000 thùng nhiên liệu phi cơ hoặc dầu diesel từ cùng địa điểm (Cherry Point) đến khu vực Yokose thuộc Sasebo, Nhật, trong các chuyến đi diễn ra vào Tháng Năm và Tháng Sáu. Cầu cảng Yokose là nơi phục vụ các tàu của Hải Quân Mỹ. Các loại nhiên liệu được nêu gồm JP-5, chủ yếu dùng cho phi cơ hải quân, và F-76, loại dầu diesel tiêu chuẩn của hải quân.
Theo ông Bradley Martin, nhà nghiên cứu chính sách cao cấp tại Rand và cựu đại úy Hải Quân Mỹ, việc tàu thương mại vận chuyển nhiên liệu phục vụ mục đích quân sự không phải là điều hiếm. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng chuỗi cung ứng truyền thống, trong đó dầu thô từ Trung Đông được đưa sang các nước như Singapore và South Korea để tinh chế, hiện bị đảo lộn nghiêm trọng.
Dòng dầu qua eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, gần như bị đình trệ, trong khi các nhà máy lọc dầu tại châu Á giảm sản lượng. Trước tình hình này, Mỹ có thể buộc phải chuyển sang các tuyến tiếp vận trực tiếp, đưa nhiên liệu từ trong nước sang vùng châu Á Thái Bình Dương.
Các cảng Subic Bay và Yokose đều là các điểm hỗ trợ nhiên liệu quốc phòng, nơi tàu quân sự có thể tiếp nhận và phân phối nhiên liệu cho toàn bộ hạm đội, theo ông Martin.
Dữ liệu từ công ty phân tích Kpler cho thấy kể từ năm 2017 chỉ có bốn chuyến vận chuyển JP-5 rời Mỹ. Công ty Vortexa cũng chỉ ghi nhận một chuyến hàng nhiên liệu phi cơ thương mại từ Mỹ sang Japan và Philippines, với khối lượng 93,000 thùng. Điều này cho thấy các chuyến hàng hiện tại mang tính bất thường.
Trong khi phần lớn nhiên liệu của Mỹ được xuất cảng từ vùng vịnh Gulf Coast, miền Tây cũng đã tăng cường xuất cảng kể từ khi chiến sự nổ ra. Một số lượng kỷ lục các chuyến hàng dầu diesel đã được ghi nhận rời bờ Tây nước Mỹ sang Úc. Tuy vậy, khu vực Asia-Pacific vẫn phụ thuộc nặng nề vào nhập cảng, đặc biệt sau khi một số nhà máy lọc dầu tại California bị tạm ngưng hoạt động trong năm qua.
Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu phi cơ trên toàn cầu đã buộc nhiều hãng hàng không hủy chuyến và đẩy giá vé tăng cao, phản ánh áp lực ngày càng lớn lên chuỗi cung ứng năng lượng. Các chuyến hàng từ Mỹ vì vậy đang bù đắp nguồn cung cho những khu vực vốn phụ thuộc vào nguồn dầu từ eo biển Hormuz.
Khu vực châu Á Thái Bình Dương bị ảnh hưởng nặng nề nhất do phụ thuộc vào dòng chảy năng lượng từ tuyến đường này, vốn đang bị gián đoạn bởi xung đột tại Trung Đông. Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth cho biết hôm Thứ Sáu rằng Mỹ sẽ sớm đưa hai hàng không mẫu hạm để phong tỏa eo biển này.
Một phát ngôn viên của US Transportation Command, cơ quan giám sát vận chuyển nhiên liệu quy mô lớn cho quân đội, từ chối xác nhận các kế hoạch, nhưng cho biết quân đội thường xuyên sử dụng nhiều tuyến đường khác nhau, bao gồm để thử nghiệm hoặc tiếp cận các điểm giao nhận cụ thể.
BP cũng từ chối bình luận, viện dẫn chính sách không đưa ra nhận xét về hoạt động giao dịch và vận chuyển.
Việc Mỹ phải chuyển sang các tuyến tiếp vận đi đường vòng xa hơn cho thấy chiến sự tại Iran không chỉ là xung đột khu vực mà bắt đầu làm đứt gãy tuyến cung ứng năng lượng toàn cầu vốn tồn tại nhiều thập niên. Khi Hormuz không còn là con đường an toàn, toàn bộ hệ thống phân phối nhiên liệu buộc phải lập lại từ đầu.
Trong chiến lược quân sự, tiếp vận luôn là xương sống. Khi nhiên liệu phải đi vòng nửa vòng trái đất để đến được hạm đội, đó không còn là bài toán chi phí mà là dấu hiệu của một cuộc chiến đang lan rộng ảnh hưởng ra ngoài chiến trường.
Và khi hàng không mẫu hạm được triển khai để “phong tỏa” một tuyến vận tải huyết mạch của thế giới, câu hỏi không còn là liệu giá dầu sẽ tăng bao nhiêu mà là trật tự năng lượng toàn cầu sẽ thay đổi đến mức nào, cùng lúc với ngân sách của Mỹ có thể chịu đựng chiến phí gia tăng đến mức nào. (MPL)
