ATMORE, Alabama (NV) – Một người đàn ông được trả thù lao $1,000 để sát hại một phụ nữ tại tiểu bang Alabama hơn 30 năm trước bị tử hình bằng khí nitrogen, vụ hành quyết bằng bơm khí nitrogen đầu tiên một lần nữa làm cho Hoa Kỳ phải đối diện với cuộc tranh luận về án tử hình, hãng tin AP loan tin.
Kenneth Eugene Smith, 58 tuổi, lúc đầu có vẻ run rẩy và co giật trước khi được tuyên bố chết lúc 8 giờ 25 tối Thứ Năm, 25 Tháng Giêng tại một nhà tù ở Alabama sau khi hít khí gas qua mặt nạ làm giảm khí oxygen. Án tử hình bằng nitrogen đánh dấu lần đầu tiên một phương pháp hành quyết mới được áp dụng ở Hoa Kỳ từ năm 1982, lúc đó chích độc được đưa ban hành rồi sau đó trở thành phương pháp hay áp dụng nhất.
Thời gian hành quyết kéo dài khoảng 22 phút từ lúc mở và đóng rèm tại phòng theo dõi. Smith dường như vẫn tỉnh táo trong vài phút. Trong ít nhất hai phút, ông dường như run bần bật và quằn quại trên cáng, đôi lúc níu chặt vào dây an toàn. Sau đó là vài phút thở dốc, cho tới khi không còn cảm nhận được hơi thở nữa.
“Tối nay Alabama sẽ làm cho nhân loại thụt lùi một bước,” Smith nói lời trăn trối sau cùng. “Tôi ra đi với tình yêu, sự bình yên và ánh sáng.”
Thống Đốc tiểu bang Alabama Kay Ivey cho biết vụ hành hình là công lý cho vụ án thuê để giết Elizabeth Sennett, 45 tuổi hồi năm 1988.
Mike Sennett, con trai nạn nhân, cho biết vào tối Thứ Năm rằng Smith “bị giam giữ gần gấp đôi thời gian tôi còn được nhìn thấy mẹ mình.”
Trước đó, Alabama từng muốn tử hình Smith năm 2022, nhưng phương pháp chích độc dược bị đình hoãn vào phút chót vì nhà chức trách không thể đưa độc dược vào đường tĩnh mạch.
Vụ hành quyết diễn ra sau một cuộc chiến pháp lý vào phút cuối, trong đó các luật sư của Smith cho rằng tiểu bang đang biến ông thành vật thí nghiệm cho phương pháp hành hình thử nghiệm có thể vi phạm lệnh cấm của hiến pháp dành cho các hình phạt tàn bạo và bất thường. Các tòa án liên bang tiến hành bác bỏ nỗ lực ngăn chặn án tử hình từ Smith, với phán quyết mới nhất được loan báo vào tối Thứ Năm từ Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ.
Thẩm Phán Sonia Sotomayor, cùng với hai thẩm phán cấp tiến khác có quan điểm bất đồng, đã viết, “Thất bại trong việc giết Smith trong lần thử đầu tiên, Alabama đã chọn ông làm ‘chuột lang’ để thí nghiệm một phương pháp hành quyết chưa từng được thực hiện trước đây. Thế giới đang dõi theo.”
Phần đông các thẩm phán không đưa ra bất kỳ tuyên bố nào.
Alabama dự đoán khí nitrogen sẽ gây bất tỉnh trong vòng vài giây và tử vong trong vòng vài phút. Tổng Chưởng Lý Tiểu Bang Steve Marshall cho biết vào cuối ngày Thứ Năm rằng khí nitrogen “được chuẩn bị trước – và nay được chứng minh là – phương pháp hành quyết hiệu quả và nhân đạo.”
Khi được hỏi về tình trạng Smith run lẩy bẩy và co giật trên cáng, Ủy Viên Cải Chánh Alabama John Q. Hamm cho biết đây dường như là những cử động không có chủ ý.
Cố vấn tâm linh của Smith, Mục Sư Jeff Hood, cho biết vụ hành quyết không khớp với dự đoán của tổng chưởng lý tiểu bang trong hồ sơ tòa án rằng Smith sẽ bất tỉnh trong vài giây rồi chết trong vòng vài phút.
Một số bác sĩ và tổ chức bày tỏ sự lo ngại về phương pháp nitrogen, và các luật sư của Smith cũng yêu cầu Tối Cao Pháp Viện tạm dừng thi hành án nhằm suy xét các khiếu nại rằng phương pháp tử hình vi phạm lệnh cấm của hiến pháp đối với hình phạt tàn nhẫn và bất thường và đáng được soi xét cẩn trọng hơn về mặt pháp lý trước khi áp dụng lên một tử tù.
Trong những giờ cuối đời, Smith gặp gỡ thân nhân trong gia đình và cố vấn tâm linh của ông, theo một phát ngôn viên nhà tù.
Các bước hành hình gồm có trói Smith vào cáng trong phòng hành quyết – cũng chính là nơi ông bị trói trong vài giờ đồng hồ lúc áp dụng chích độc được – và đặt một “mặt nạ được cung cấp khí đầy đủ bên trong” lên mặt Smith. Sau khi Smith có cơ hội nói lời cuối cùng, viên cai ngục từ một phòng khác kích hoạt khí nitrogen. Nitrogen được bơm vô mặt nạ trong ít nhất 15 phút hoặc “năm phút sau khi chỉ số Điện Tâm Đồ [cho thấy không còn sự sống], tùy theo thời gian nào dài hơn,” theo cách thức hành hình tiểu bang đưa ra.
Một số tiểu bang đang tìm kiếm những cách thức mới để tử hình tội phạm vì các loại thuốc như độc dược dùng để chích ngày càng khó kiếm. Ba tiểu bang – Alabama, Mississippi và Oklahoma – chuẩn thuận áp dụng phương pháp giảm nồng độ oxygen trong máu bằng khí nitrogen, nhưng cho tới nay chưa có tiểu bang nào cố gắng thi hành án bằng phương pháp chưa được thử nghiệm này.
Nạn nhân Sennett được tìm thấy chết tại tư gia ngày 18 Tháng Ba năm 1988, với tám vết đâm ở ngực và một vết ở mỗi bên cổ. Smith là một trong hai người đàn ông bị kết án trong vụ sát nhân. Người còn lại, John Forrest Parker, bị tử hình năm 2010.
Các công tố viên cho biết mỗi hung thủ được trả $1,000 để giết Sennett thay cho người chồng mục sư của bà, vốn nợ nần chồng chất và muốn trục lợi từ tiền bảo hiểm. Người chồng, Charles Sennett Sr., tự sát khi cuộc điều tra chĩa hướng vào ông như một nghi can, theo hồ sơ tòa án.
Bản án năm 1989 của Smith bị lật tẩy, nhưng ông lại bị kết án vào năm 1996. Bồi thẩm đoàn đề nghị mức án chung thân với tỷ lệ 11-1, nhưng một thẩm phán bác bỏ điều đó và kết án tử hình Smith. Tiểu bang Alabama không còn cho phép thẩm phán bác bỏ quyết định án tử hình của bồi thẩm đoàn. (TTHN)
