NEW SMYRNA BEACH, Florida (NV) – Hơn ba năm sau khi các điều tra viên liên bang phát hiện vụ điều tra gian lận $8.5 tiền cứu trợ COVID-19 của gia đình mục sư Evan Edwards, vụ án mà các công tố viên mô tả là một trong những vụ gian lận táo bạo nhất thời đại dịch, kết thúc với mức án kỳ lạ và bất ngờ.
NBC News tường thuật hôm Thứ Tư, 3 Tháng Sáu, nhận định đây là một trong những vụ gian lận liên quan đến COVID kỳ lạ nhất mà Bộ Tư Pháp điều tra, với những tình tiết hoang đường tưởng chừng như bước ra từ một kịch bản Hollywood.
Ông Evan Edwards, một mục sư gốc Canada, cùng con trai Joshua Edwards, bị cáo buộc gian lận $8.4 triệu tiền vay thuộc Chương Trình Bảo Vệ Tiền Lương (PPP) thông qua tổ chức tôn giáo ASLAN International Ministry. Tổ chức này khai báo có hàng trăm nhân viên và quỹ lương trị giá nhiều triệu USD mỗi tháng, những khẳng định mà các điều tra viên liên bang sau đó cho là sai sự thật.
Mục sư Edwards đã sử dụng một phần số tiền này để mua một biệt thự $3.7 triệu gần Walt Disney World, theo hồ sơ vụ án.
Vụ việc thu hút sự chú ý trên toàn quốc không chỉ vì số tiền liên quan mà còn bởi những tình tiết bất thường trong quá trình điều tra.
Ngay từ ban đầu, các luật sư của họ đã gặp khó khăn trong việc liên lạc với thân chủ. Do đó, nhiều chuyên gia tâm thần đã được mời đến để giám định xem liệu hai cha con thực sự mắc các vấn đề về sức khỏe tâm thần hay chỉ đang giả vờ có triệu chứng nhằm trốn tránh án tù.
Giới chức liên bang cáo buộc ông Joshua Edwards nộp hồ sơ vay vốn, khai rằng tổ chức có 486 nhân viên với quỹ lương hàng tháng khoảng $2.7 triệu. Những thông tin này đã giúp ASLAN nhận được khoản vay PPP trị giá $8.4 triệu trong giai đoạn chính phủ Mỹ đang khẩn cấp phân phối tiền hỗ trợ để cứu các doanh nghiệp và tổ chức phi lợi nhuận giữa khủng hoảng COVID-19. Sau đó, các điều tra viên kết luận rằng tổ chức này thực tế chỉ có rất ít nhân viên và nhiều thông tin trong hồ sơ vay vốn đã bị bịa đặt.
Vụ việc lần đầu gây chú ý lớn vào năm 2022 khi NBC News tiết lộ rằng chính phủ đã thu hồi được toàn bộ số tiền nhưng vẫn chưa khởi tố hình sự, dù các nhà điều tra đã thu thập được nhiều bằng chứng đáng kể. Hồ sơ tòa án cho thấy giới chức phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường, trong đó có việc người được ghi là kế toán của tổ chức đã không còn làm việc cho ASLAN từ nhiều năm trước và mắc chứng sa sút trí tuệ.
Cuộc điều tra vốn chứa nhiều tình tiết như trong phim, theo NBC News. Theo hồ sơ liên bang, các đặc vụ đã chặn xe của gia đình mục sư ở Florida vào Tháng Chín, năm 2020. Bên trong xe, giới chức cho biết họ phát hiện một máy in laser, máy hủy tài liệu, các túi chứa giấy tờ đã bị cắt vụn, nhiều thiết bị lưu trữ điện tử và các túi Faraday dùng để ngăn tín hiệu theo dõi điện tử. Gia đình bị tạm giữ trong thời gian ngắn, nhưng các cáo buộc ban đầu liên quan đến hồ sơ nhập cư sau đó bị hủy bỏ vì xuất hiện những nghi vấn về chứng cứ.
Thỏa thuận bất ngờ
Sau hơn ba năm, vụ án cuối cùng cũng đã khép lại. Điều khiến kết thúc vụ án trở nên đặc biệt là nó không kết thúc lại bằng một phiên tòa kịch tính hay bản án tù dài hạn đúng với tội trạng của người phạm tội.
Hôm Thứ Ba, 3 Tháng Sáu, một chánh án đã tuyên phạt mục ông Josh Edwards, 35 tuổi, mức án bốn năm ba tháng tù giam. Luật sư của ông Josh là Andrew Searle đã mô tả thân chủ của mình như một “vật tế thần” cho chính gia đình anh ta. Trong các văn bản đệ trình lên tòa án mà NBC News thu thập được, ông Searle cho biết chính người cha là người đã khởi xướng và điều hành tổ chức truyền giáo của gia đình – ASLAN International. Đồng thời, chị gái Joy và người mẹ là bà Mary Jane Edwards mới là những người nắm quyền kiểm soát các tài khoản nhận chuyển khoản số tiền vay bất chính nói trên.
Ông Josh là một công dân Canada, nhiều khả năng sẽ bị trục xuất sau khi hoàn thành bản án tù. Trước đó, ông này đã nhận tội đối với hai cáo buộc lừa đảo.
Về phía mục sư Evan Edwards, sẽ không có thỏa thuận nhận tội hay tuyên án nào đối với ông. Các cáo buộc chống lại ông Evan đã bị bãi bỏ vào Tháng Ba, năm 2025, sau khi có kết luận rằng ông không đủ năng lực để hầu tòa. Theo hồ sơ tòa án, một chánh án sơ thẩm cho biết ông đang mắc chứng “sa sút trí tuệ từ mức độ trung bình đến nặng, cùng với những khiếm khuyết nhận thức nghiêm trọng và vĩnh viễn”, bên cạnh hàng loạt vấn đề về thể chất.
Theo NBC News, kể từ khi chương trình PPP được thực hiện vào năm 2020, các cơ quan liên bang đã theo đuổi hàng trăm vụ gian lận liên quan đến tiền cứu trợ COVID-19. Bộ Tư Pháp, Sở Mật Vụ Hoa Kỳ và nhiều cơ quan thanh tra đã nhiều lần cảnh báo rằng việc giải ngân quá nhanh trong thời kỳ khủng hoảng đã tạo điều kiện cho các hành vi lạm dụng. Hàng tỷ USD vẫn chưa được thu hồi trên toàn quốc và nhiều cuộc điều tra vẫn đang tiếp tục. Các vụ án liên quan đến xe sang, chuyên cơ riêng, bất động sản đắt tiền và hồ sơ quỹ lương giả mạo đã trở thành hình ảnh quen thuộc trong các vụ truy tố liên bang.
Đối với những người chỉ trích cách chính phủ xử lý gian lận COVID-19, vụ án của gia đình mục sư Evan Edwards cho thấy sự thiếu nhất quán trong việc thực thi pháp luật. Một số bị cáo bị cáo buộc chiếm đoạt số tiền nhỏ hơn nhiều đã phải nhận án tù, trong khi một vụ liên quan đến hơn $8 triệu lại kết thúc bằng một kết quả mà nhiều người xem là tương đối nhẹ tay. (K.L)
