WASHINGTON, DC (NV) – Nga và Ukraine ngày Thứ Sáu, 23 Tháng Mười, đồng ý tạm ngừng bắn tại thành phố Oleshky thuộc tỉnh Kherson của Ukraine, sau những nỗ lực thương lượng do bà Melania Trump, đệ nhất phu nhân Mỹ, làm trung gian.
Thỏa thuận nhằm mở hành lang nhân đạo đưa thực phẩm, thuốc men vào thành phố và di tản gần 2,000 thường dân đang mắc kẹt trong khu vực do quân đội Nga chiếm đóng.
Theo CBS News, Tòa Bạch Ốc thông báo bà Melania Trump trực tiếp làm việc với lãnh đạo Nga và Ukraine để thống nhất điều kiện, thời gian và thủ tục thực hiện thỏa thuận.
Tòa Bạch Ốc ban đầu ấn định ngày 29 Tháng Mười. Tuy nhiên, tối 23 Tháng Mười, bộ tổng tham mưu quân đội hai nước xác nhận sẽ ngừng bắn từ ngày 27 Tháng Mười để chuẩn bị cho hoạt động cứu trợ.
Ông Valery Gerasimov, tổng tham mưu trưởng quân đội Nga, tuyên bố binh sĩ Nga sẽ ngừng bắn từ 4 giờ sáng ngày 27 Tháng Mười, giờ Moscow.
Quân Đội Ukraine xác nhận ngừng bắn từ 3 giờ sáng cùng ngày, giờ Kiev. Hai thời điểm này tương đương nhau.
Ông Dmytro Lubinets, ủy viên nhân quyền Quốc Hội Ukraine, cho biết lực lượng hai bên sẽ phối hợp rà phá mìn, mở tuyến đường an toàn, chuyển thực phẩm và đưa thường dân ra khỏi thành phố.
Ông Lubinets cũng công khai cảm ơn bà Melania Trump vì vai trò điều phối hai nhóm thương lượng.
Oleshky nằm bên kia sông Dnipro, đối diện Kherson, nơi quân đội Ukraine đang kiểm soát, là một trong những thành phố chịu hậu quả nhân đạo nghiêm trọng.
Quân Nga chiếm Oleshky từ Tháng Hai, 2022, ngay sau khi mở cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.
Trước chiến tranh, thành phố có khoảng 24,000 dân. Theo Tòa Bạch Ốc, hiện chỉ còn khoảng 1,700 đến 2,000 người, phần lớn là người cao tuổi. Trong số này có khoảng 50 trẻ em.
Người dân thiếu thực phẩm, nước sạch, thuốc men và điện. Nhiều tuyến đường bị gài mìn hoặc nằm trong tầm tấn công của máy bay không người lái (drone).
Năm 2023, vụ vỡ đập thủy điện Kakhovka khiến khoảng 90% diện tích thành phố bị ngập lụt, theo số liệu Tòa Bạch Ốc công bố.
Quân Đội Ukraine từng sử dụng drone để thả thực phẩm xuống thành phố. Tuy nhiên, việc vận chuyển hàng cứu trợ bằng đường bộ vẫn vô cùng nguy hiểm.
Bà Melania Trump nhận định Oleshky đang bên bờ thảm họa. Bà cho rằng nếu không có sự can thiệp của mình, những người cao tuổi mắc kẹt trong thành phố sẽ khó có cơ hội nhận viện trợ hoặc được di tản.
Theo thỏa thuận, đại diện dân sự của Nga và Ukraine sẽ đến từng khu dân cư để đánh giá nhu cầu cứu trợ. Những người muốn rời Oleshky sẽ được hỗ trợ phương tiện di chuyển đến Ukraine hoặc Nga, tùy lựa chọn của họ.
Bà Melania cũng cho biết đã thu xếp một cơ quan truyền thông Mỹ tham gia ghi nhận quá trình cứu trợ, nhằm giám sát việc tôn trọng nguyện vọng của thường dân.
Nỗ lực của bà Melania Trump không phải là hoạt động ngoại giao nhân đạo duy nhất. Trước đó, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã điện đàm với ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, để kêu gọi ngừng bắn nhân đạo tại thành phố này.
Ngày 19 Tháng Mười, Đức Giáo Hoàng tiếp tục trao đổi với ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, về việc đưa thực phẩm, thuốc men đến người dân và bảo đảm di tản an toàn.
Tòa Thánh Vatican xác nhận Đức Giáo Hoàng đề nghị cả hai bên hợp tác nhằm giải quyết tình trạng nhân đạo khẩn cấp.
Bà Melania Trump cũng tham gia những nỗ lực đưa trẻ em Ukraine bị đưa sang Nga trở về đoàn tụ với gia đình.
Theo CBS News, các hoạt động do bà hỗ trợ đã giúp 34 trẻ em trở về với thân nhân. Trong khi đó, các cuộc thương lượng rộng lớn hơn nhằm chấm dứt chiến tranh vẫn tiếp diễn.
Dù thỏa thuận tại Oleshky đem lại hy vọng cho thường dân, lệnh ngừng bắn chỉ áp dụng trong khu vực và thời gian được hai quân đội thống nhất. Cuộc chiến tại những mặt trận khác vẫn tiếp diễn. (MPL) [dt]
