Mai Phi Long/Người Việt (tổng hợp)
WASHINGTON, DC (NV) – ProPublica, tổ chức truyền thông bất vụ lợi, hôm Thứ Ba, 20 Tháng Sáu, tung ra một bài báo đặt ra câu hỏi về chuyện ông Samuel Alito, thẩm phán Tối Cao Pháp Viện Mỹ (TCPV), được một tỷ phú bao đi chơi với chi phí cả trăm ngàn đô la.
Nhà tài phiệt này, một người tài trợ cho đảng Cộng Hòa, từng nhiều lần xuất hiện tại TCPV để giải quyết các vụ kiện liên quan.
Bài của ProPublica chưa lên, Alito đã tung “phản biện”
Điều lý thú là trong khi ProPublica chưa công bố bài báo, Thẩm Phán Alito đã viết bài biện hộ cho mình trên nhật báo bảo thủ The Wall Street Journal (WSJ).
Bài “ProPublica đánh lừa độc giả” đăng trên mục bình luận của tờ WSJ do ông Alito chấp bút biện hộ các cáo buộc của các tác giả ProPublica, nhưng hành động này bị công luận chỉ trích về mặt chính trực truyền thông vì có yếu tố “ai đó rò rỉ” nội dung của một bài báo chưa được công bố.
Bài viết của ông Alito có đưa ra một ghi chú của ban biên tập WSJ giải thích rằng các phóng viên của ProPublica là hai ông Justin Elliott và Josh Kaplan đã gửi câu hỏi cho vị thẩm phán và yêu cầu trả lời. Tuy nhiên, ghi chú của WSJ lại không đề cập chuyện ProPublica vẫn chưa đăng tải bài báo, cũng như không đề cập đến việc ông Alito đã không trực tiếp đưa câu trả lời cho ProPublica.
WSJ đã không trả lời trước yêu cầu bình luận của nhật báo The Washington Post cho sự việc “đón biết trước” này.
ProPublica cuối cùng tung bài báo điều tra về câu chuyện của vị thẩm phán vào trước nửa đêm ngày Thứ Ba, khoảng năm giờ sau khi WSJ tung ra bài viết của ông Alito.
Tỷ phú thể hiện lòng hiếu khách với thẩm phán TCPV
Bài viết của hai nhà báo Elliot và Kaplan tập trung sâu vào mối quan hệ giữa Thẩm Phán Alito với tỷ phú Paul Singer, người quản lý quỹ tài chánh Elliott Investment Management, và chuyến đi của họ tới một khu nghỉ mát câu cá ở tiểu bang Alaska vào năm 2008.
Theo ProPublica, tỷ phú Singer đưa ông Alito đến khu nghỉ mát trên máy bay riêng, một chuyến đi một chiều có thể tiêu tốn hơn $100,000 nếu vị thẩm phán tự thuê bao phương tiện giao thông hàng không như thế.
Tuy nhiên, Thẩm Phán Alito đã không khai chuyến đi chơi được tỷ phú “bao” trên các tờ khai tài chính, điều này có thể dẫn đến việc ông vi phạm luật, theo các chuyên gia đạo đức tư pháp nhận định.
Bài báo của ProPublica cũng đề cập đến sự tham gia của nhà hoạt động tư pháp bảo thủ Leonard Leo trong việc tổ chức chuyến đi Alaska. Ông Leo, nhân vật đứng đầu thâm niên của tổ chức bảo thủ Federalist Society, là người vận động để ông Alito trở thành thẩm phán TCPV.
Tỷ phú Singer và chủ sở hữu của khu nghỉ mát là những nhà tài trợ quan trọng cho tổ chức Fedralist Society.
Các nhà báo nêu câu chuyện về Thẩm Phán Alito cũng là các nhà báo từng đưa tin về Thẩm Phán Clarence Thomas có với những chuyến đi chơi xa xỉ do tỷ phú Harlan Crow chi trả.
Bài của ProPublica về ông Alito cũng tiết lộ thêm những “bí ẩn” khác như chính ông Leo là người sắp xếp các khoản trả tiền cho bà Ginni Thomas, vợ của Thẩm Phán Clarence Thomas. Đó là những chi tiết khiến một số thành viên đảng Dân Chủ tại Quốc Hội kêu gọi Thẩm Phán Thomas từ chức để giữ các tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt hơn cho thành viên khác.
Phản hồi của Alito quanh chuyện được tỷ phú bao đi chơi
Bài viết của ông Alito đăng trên WSJ có tựa đề là “ProPublica đánh lừa độc giả,” phản bác chính xác những lập luận cốt lõi trong câu chuyện của ProPublica.
Ông bác bỏ vấn đề có xung đột lợi ích liên quan đến việc chấp nhận “lòng hiếu khách” của tỷ phú Singer và sự cần thiết phải khai báo trong hồ sơ tài chánh về chuyến đi câu cá năm 2008.
Thẩm Phán Alito khẳng định rằng không có lời cáo buộc nào trong bài báo của ProPublica là hợp lệ.
Trong bài, ông Alito trình bày rằng ông Singer chỉ là một người quen thông thường và khi đi câu cá chung như thế, cả hai người rất ít tiếp xúc với nhau.
Trả lời cho việc có một chỗ ngồi trên máy bay riêng của tỷ phú, ông Alito giải thích rằng “nếu tôi không đi, thì ghế đó cũng để trống” và lập luận rằng nếu ông dùng máy bay thương mại thì sẽ làm hao tốn ngân sách, bởi vì chính phủ phải dùng tiền thuế để trả cho các chi phí bảo vệ cho các thẩm phán TCPV.
Ông Alito cũng tuyên bố là mình không biết về mối liên hệ của tỷ phú Singer với các vụ kiện tại TCPV.
Thẩm Phán Alito phản bác cách mô tả của ProPublica về khu nghỉ mát câu cá tạo ra “hiểu lầm.” Ông mô tả kỳ nghỉ ba đêm của mình tại một phòng khiêm tốn tại khách sạn King Salmon Lodge, nhấn mạnh rằng đó là một cơ sở thoải mái nhưng mộc mạc với các bữa ăn kiểu gia đình.
Giống như Thẩm Phán Thomas, ông Alito cũng giải thích rằng vì luật “mơ hồ” nên ông hành động theo cách ông hiểu mà thôi.
Tỷ phú Singer và Tối Cao Pháp Viện
Bài báo của ProPublica nêu bật những nỗ lực của tỷ phú Paul Singer nhằm tác động đến các quyết định của TCPV để có lợi cho ông trong các tranh chấp kinh doanh.
Trong nhiều năm trước, quỹ đầu tư của ông Singer nhiều lần phải ra trước TCPV giải quyết các vấn đề pháp lý, bao gồm một vụ kiện vào năm 2014 khi tòa ra phán quyết có lợi cho ông Singer, dẫn đến việc quỹ đầu tư của ông được trả $2.4 tỷ.
Tỷ phú Singer không quan tâm chuyện công lý và luật pháp nhưng vì quỹ đầu tư của ông, Elliott Management, tham gia vào các khoản đầu tư theo hướng kiện tụng, thường đòi hỏi có các cuộc chiến pháp lý để bảo đảm kết quả thuận lợi.
Một trong những cuộc chiến pháp lý đáng chú ý của ông Singer liên quan đến Argentina, nơi quỹ của ông mua công trái phiếu trong cuộc khủng hoảng kinh tế của quốc gia này.
Trong khi các chủ trái phiếu khác thỏa thuận với chính phủ Nam Mỹ này, quỹ của ông Singer, NML Capital, khởi động một chiến dịch thưa kiện để buộc Argentina phải thanh toán đầy đủ. Vụ án kéo dài hơn 13 năm và ông Singer nhờ TCPV can thiệp vào năm 2007.
Trong thời gian này, tỷ phú Singer và Thẩm Phán Alito đi câu cá ở Alaska trên một chiếc máy bay riêng như kể trên.
Trong những năm sau đó, quỹ đầu tư của ông Singer ra hầu tòa ít nhất 10 lần trong các vụ án mà vai trò của nhà tỷ phú này thường được báo chí pháp luật và các cơ quan truyền thông chính thống đưa tin. Vào năm 2014, tòa án đồng ý giải quyết một vấn đề quan trọng trong cuộc chiến kéo dài hàng thập niên giữa quỹ đầu tư của ông Singer và Argentina.
Dù có mối quan hệ được “bao” đi câu cá, Thẩm Phán Alito không tự rút khỏi vụ kiện và đã bỏ phiếu theo với đa số 7-1 nghiêng về phía ông Singer. Cuối cùng, quỹ đầu tư này thắng được $2.4 tỷ.
Ông Singer là mạnh thường quân lớn cho các nhóm chính trị của đảng Cộng Hòa, với mức đóng góp hơn $80 triệu trong thập niên qua.
Việc tỷ phú Singer dính dáng đến những nhân vật của TCPV phù hợp với các chiến lược đầu tư của ông, đó là tạo ra các vị thế để có thể kiểm soát khi dẫn đến các vụ kiện tụng sao cho kết quả có lãi sau đó.
Bài báo của ProPublica đưa ra câu hỏi về ảnh hưởng của sự “hiếu khách” của tỷ phú Singer và các mối quan hệ có thể có ảnh hưởng với các thẩm phán TCPV và các quyết định của họ.
Các tác giả làm nổi bật sự giao thoa giữa lợi ích kinh doanh, đóng góp chính trị và tư pháp, đưa ra những góc khuất của các động lực “phức tạp” có thể ảnh hưởng đến TCPV, tòa án cao nhất nước Mỹ. [đ.d.]
—–
Liên lạc tác giả: [email protected]
