BROMMFIELD, Colorado (NV) – Cuộc bầu cử sơ bộ 2026 của đảng Dân Chủ tại tiểu bang Colorado phản ánh một bức tranh tranh rộng lớn hơn đang diễn ra trong nội bộ đảng trên toàn nước Mỹ. Trong đó, thế hệ Gen Z cho rằng “hệ thống đã đổ vỡ và chúng tôi nhận ra sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”
Tờ The New York Times (NYT) và Broomfield Enterprise hôm 29 Tháng Sáu cùng phân tích, liệu một thế hệ chính trị gia trẻ thế hệ Gen Z có thể vượt qua lối mòn của bộ máy đảng truyền thống và nguồn tiền khổng lồ từ các nhóm chi tiêu độc lập để định hình tương lai của đảng Dân Chủ hay không?
‘Tiền đen’
Tại khu vực bầu cử Hạ Viện tiểu bang Colorado số 33 (HD33), dân biểu tiểu bang đương nhiệm gốc Việt Kenny Nguyễn, 27 tuổi, đang đối mặt với Heidi Henkel, thành viên hội đồng thành phố Broomfield. Cuộc đua đã thu hút sự chú ý trên toàn bang sau khi hàng triệu USD từ các tổ chức chi tiêu độc lập và các nhóm “tiền đen” (tiền chính trị không công khai nguồn tài trợ) đổ vào nhằm tác động đến kết quả bầu cử.
Theo Broomfield Enterprise, các ủy ban vận động độc lập đã chi số tiền lớn để quảng bá cho Henkel và công kích anh Kenny Nguyễn, ứng cử viên đương nhiệm được bổ nhiệm vào Hạ Viện tiểu bang đầu năm nay để lấp chỗ trống. Theo TRACER – cơ sở dữ liệu của tiểu bang về thông tin tài chính tranh cử – các ủy ban chi tiêu độc lập đã chi ít nhất $400, 000 đô la cho các hoạt động truyền thông vận động tranh cử. Khoản chi này có thể bao gồm quảng cáo kỹ thuật số, báo in và video nhằm ủng hộ hoặc phản đối một trong hai ứng cử viên của đảng Dân Chủ.
Trong khi đó, chiến dịch của anh Kenny cho rằng cuộc bầu cử đang bị các nhóm lợi ích bên ngoài tìm cách thao túng, đồng thời khẳng định chiến dịch của anh chủ yếu dựa vào các khoản quyên góp nhỏ từ cử tri và lực lượng tình nguyện viên.
Chiến dịch tranh cử của anh Kenny dựa trên cam kết từ chối các khoản tiền từ những nguồn không minh bạch (thường được gọi là “dark money”). Những người ủng hộ anh Kenny cho rằng điều này cho thấy các nhóm lợi ích đang tìm cách định hình kết quả bầu cử thông qua nguồn tiền khổng lồ.
Làn sóng Gen Z bước vào chính trường
Theo The New York Times, Colorado chỉ là một phần trong làn sóng các ứng cử viên Gen Z đang nổi lên trên khắp nước Mỹ. Những người trẻ này cho rằng đảng Dân Chủ cần một thế hệ lãnh đạo mới có thể phản ánh đúng những vấn đề mà giới trẻ đang đối mặt như giá nhà leo thang, nợ sinh viên, biến đổi khí hậu, trí tuệ nhân tạo (AI), bất bình đẳng kinh tế và cuộc chiến tại Gaza.
Một trong những gương mặt nổi bật là cô Melat Kiros, 29 tuổi, ứng cử viên của Democratic Socialists of America (DSA) – Chủ Nghĩa Xã Hội Dân Chủ tại Mỹ – đang thách thức dân biểu kỳ cựu Diana DeGette, 68 tuổi, người đã đại diện khu vực Denver tại Hạ Viện Mỹ từ trước khi cô Kiros ra đời.
Cô Kiros vừa tốt nghiệp trường luật Notre Dame Law School năm 2023 và làm việc tại một hãng luật ở New York. Tuy nhiên, cô bị sa thải sau khi công bố một bức thư dài chỉ trích mạnh mẽ chính phủ Israel, đặt câu hỏi về tính chính danh lịch sử của nhà nước Israel và phản đối cách hãng luật xử lý các sinh viên luật tham gia phong trào ủng hộ Palestine.
Giờ đây, cô Kiros tiếp tục thách thức bộ máy chính trị truyền thống, lần này ngay trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân Chủ tại Colorado.
Về phía anh Kenny Nguyễn, anh khẳng định chiến lược của mình tập trung vào vấn đề cốt lõi nhất của thành phố, đó là những nhu cầu thiết yếu của người dân.
“Vấn đề chi phí hợp lý. Từ nhà ở, thực phẩm cho đến năng lượng, giá cả đang leo thang mất kiểm soát. Tôi rất tự hào khi bảo trợ dự luật HB26 1001 (Đạo luật HOME). Dự luật này sẽ sớm góp phần tạo ra nguồn cung nhà ở đa dạng hơn tại Broomfield cũng như khắp khu vực Front Range. Chúng ta cần nỗ lực hơn nữa để hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang năng lượng xanh, qua đó giúp giảm chi phí năng lượng và thực phẩm, đồng thời giảm bớt sự phụ thuộc vào ngành dầu khí cũng như các yếu tố quốc tế, chẳng hạn như tình trạng hỗn loạn do ông Trump gây ra tại eo biển Hormuz,” anh Kenny trả lời phỏng vấn tờ báo địa phương Daily Camera.
Không chỉ là cuộc chiến của DSA
Nhiều ứng cử viên Gen Z cho biết tuổi trẻ của họ bị định hình bởi đại dịch COVID-19, sự cô lập do mạng xã hội, những bất ổn về kinh tế, sự phát triển nhanh chóng của AI và cuộc chiến giữa Israel và Hamas tại Gaza. Những trải nghiệm đó khiến họ mất niềm tin vào hệ thống chính trị hiện tại.
“Tôi nghĩ khi bạn liên tục phải sống trong những thời khắc như thế này, bạn sẽ cảm thấy gần như không thể thay đổi được điều gì và khó có thể tin rằng lá phiếu của mình thực sự tạo ra khác biệt,” cô Kiros nói.
Nhưng cô cho rằng chính những khủng hoảng đó cũng khiến nhiều người trẻ nhận ra thực tế, chứng kiến hệ thống “đã đổ vỡ đến mức nào, và chúng tôi nhận ra rằng sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”
Ngoài Colorado, chiến thắng gây bất ngờ tuần trước của cô Darializa Avila Chevalier, 32 tuổi, một nghiên cứu sinh theo khuynh hướng chủ nghĩa xã hội dân chủ, trước dân biểu kỳ cựu Adriano Espaillat tại New York đã tiếp thêm động lực cho các ứng cử viên trẻ trên cả nước.
Theo các nhà quan sát, cuộc bầu cử tại Colorado vì thế đã trở thành phép thử quan trọng đối với tương lai của đảng Dân Chủ: liệu sức mạnh của phong trào cơ sở và thế hệ Gen Z có thể vượt qua ảnh hưởng của bộ máy chính trị truyền thống và các nhóm chi tiêu hàng triệu USD hay không. (KL)
