WASHINGTON, DC (NV) – Kinh tế Mỹ tạo thêm 172,000 việc làm trong Tháng Năm và tỷ lệ thất nghiệp giữ nguyên ở mức 4.3% cho thấy thị trường lao động vẫn còn sức chống chịu, dù người tiêu dùng đang chịu áp lực ngày càng lớn từ lạm phát và giá năng lượng tăng do cuộc chiến Iran kéo dài, theo NBC News loan tin hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Sáu.
Con số việc làm này được Tòa Bạch Ốc nhanh chóng mô tả như một dấu hiệu tích cực ông Kevin Hassett, giám đốc Hội Đồng Kinh Tế Toà Bạch Ốc, nói trên CNBC rằng báo cáo cho thấy “một lượng động lực tích cực rất lớn trong tuyển dụng.”
Tuy nhiên, phía sau bức tranh việc làm tương đối mạnh là một vấn đề khó khăn hơn đó là lương tăng không theo kịp lạm phát.
Tiền lương trung bình theo giờ tăng 3.4% so với một năm trước, mức thấp nhất kể từ năm 2021, theo bà Jennifer Timmerman, chuyên gia phân tích tại Wells Fargo Investment Institute. Trong khi đó, lạm phát Tháng Tư tăng mạnh lên 3.8%, mức cao nhất trong ba năm, do giá xăng tăng và kéo theo hiệu ứng lan rộng trong nền kinh tế. Bà Timmerman cảnh báo điều này có thể báo trước sự suy yếu trong chi tiêu của người tiêu dùng, nhất là các khoản mua sắm không thiết yếu.
Từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh với Iran ngày 28 Tháng Hai, giá xăng bán lẻ trung bình đã tăng hơn 40%, trong khi giá dầu thô Mỹ tăng hơn 35%. Đáng lo hơn, giá dầu diesel tăng 55%. Dầu diesel được dùng trong vận tải, nông nghiệp, xây dựng và chuỗi cung ứng, nên khi diesel tăng, chi phí có thể nhanh chóng chuyển sang giá thực phẩm, hàng hóa và dịch vụ.
Áp lực lạm phát cũng khiến khả năng Ngân Hàng Liên Bang (FED) tăng lãi suất trở nên cao hơn. Sau khi báo cáo việc làm được công bố, lợi suất trái phiếu Treasury tăng, thị trường chứng khoán tương lai giảm, và thị trường lãi suất cho thấy giới giao dịch dự đoán hơn 60% khả năng FED tăng lãi suất vào Tháng Mười, và hơn 98% khả năng tăng trước cuộc họp Tháng Mười Hai. FED sẽ đưa ra quyết định lãi suất kế tiếp vào ngày 17 Tháng Sáu, trong cuộc họp đầu tiên của ông Kevin Warsh, tân chủ tịch FED.
Điều này đặt Tổng Thống Donald Trump vào thế khó khi đề cử ông Warsh nhằm thúc đẩy chính sách lãi suất thấp hơn. Nhưng Bà Seema Shah, chiến lược gia toàn cầu của Principal Asset Management, nói nếu tân Chủ Tịch Warsh thúc đẩy cắt lãi suất ngay trong cuộc họp đầu tiên, ông phơi bày trước công chúng chính mình đi ngược lại bằng chứng kinh tế hiện có.
Một số lĩnh vực tiếp tục tạo việc làm mạnh trong Tháng Năm, đặc biệt là giáo dục, y tế, chính quyền địa phương, và ngành giải trí-khách sạn. Riêng giải trí và khách sạn tăng 70,000 việc làm, cao hơn nhiều so với mức tăng trung bình 14,000 mỗi tháng trong 12 tháng trước đó.
Tuy nhiên, không phải mọi lĩnh vực đều tốt. Dịch vụ tài chính mất 22,000 việc làm trong Tháng Năm, còn ngành vận tải và kho bãi đã giảm 92,000 việc làm kể từ đỉnh Tháng Hai, 2025. Đây là tín hiệu cho thấy nền kinh tế đang chia đôi: Một số khu vực vẫn tuyển dụng, trong khi các ngành nhạy cảm với chi phí, lãi suất và vận chuyển bắt đầu suy yếu.
Báo cáo việc làm Tháng Năm nhìn bề mặt là tin tốt, nhưng bên trong là một cảnh báo chính trị và kinh tế cho Tổng Thống Trump. Người Mỹ có thể vẫn có việc làm, nhưng nếu tiền lương tăng chậm hơn lạm phát, họ vẫn nghèo đi trong đời sống hằng ngày. Giá xăng, diesel, thực phẩm và chi phí vay nợ tăng có thể làm tiêu tan thông điệp “kinh tế mạnh” của Tòa Bạch Ốc.
Nói ngắn gọn, thị trường lao động đang đứng vững nhưng người tiêu dùng Mỹ đang bị bóp nghẹt. Nếu chiến tranh Iran tiếp tục đẩy giá năng lượng lên cao, FED có thể phải tăng lãi suất, và khi đó chính sách của Trump bị kẹt giữa hai mặt trận đó là chiến tranh bên ngoài và lạm phát trong nước. (MPL)
