WASHINGTON, DC (NV) – Cựu Tổng Thống Donald Trump vừa tổ chức một cuộc mít tinh ở Arizona hôm Thứ Bảy, 15 Tháng Giêng, trong đó ông buộc tội bất kỳ ai dám nghi ngờ về lời nói dối của ông rằng kết quả bầu cử năm 2020 bị thay đổi do gian lận. Những người này bao gồm cả ông Doug Ducey, thống đốc tiểu bang Arizona. Đây là hành động của ông Trump trong năm bầu cử giữa khóa này, nhằm tiếp tục thống trị đảng Cộng Hòa, theo AP.
Tuy nhiên có những dấu hiệu cho thấy một số thành viên đảng Cộng Hòa ở Arizona chán nản với việc này. Thượng Nghị Sĩ Mike Rounds (South Dakota) dường như là người mạnh dạn nhất khi nói rằng kết quả cuộc bầu cử là chính xác. Thay vì bị xa lánh, ông được các đồng nghiệp đảng Cộng Hòa khác, bao gồm cả lãnh đạo thượng viện đảng Cộng Hòa Mitch McConnell, ủng hộ. Ngoài ra ông Rounds nói rằng đảng Cộng Hòa cần “mạnh dạn hơn” để nói cho cử tri biết sự thật về cuộc tranh cử năm 2020.
Trong khi đó, một vài người đứng đầu đảng Cộng Hòa ở Washington đang âm thầm ủng hộ ông Larry Hogan, thống đốc Maryland, để giành một ghế ở Thượng Viện. Ông Hogan là một trong những người hay phản đối ông Trump nhất trong đảng Cộng Hòa.
Vào hôm Thứ Bảy, 15 Tháng Giêng, ông Glenn Youngkin trở thành người phía Cộng Hòa đầu tiên từ năm 2010 tuyên thệ nhậm chức thống đốc Virginia, sau các nỗ lực trong cuộc tranh cử nhằm cho thấy ông chẳng là người thân cận với ông Trump.
Hai tháng trước khi mùa bầu cử sơ bộ 2022 diễn ra, ông Trump vẫn là một trong những người quyền lực nhất đảng Cộng Hòa để tiến đến tổng tuyển cử mùa Thu. Tuy nhiên những dấu hiệu gần đây tạo nên một cuộc tranh luận mới: các ứng cử viên đảng Cộng Hòa nên cho thấy họ liên hệ khăng khít với ông Trump hay ủng hộ những lời nói dối của ông hay không?
“Tôi rất vui khi một số thượng nghị sĩ ủng hộ ông Rounds,” ông Chris Christie, cựu thống đốc New Jersey cho biết. Ông là một trong những người hiếm hoi của đảng Cộng Hòa kêu gọi đảng này nên rời xa ông Trump.
Hiện tại chưa có bằng chứng cho thấy kết quả cuộc bầu cử 2020 bị gian lận như lời ông Trump. Các viên chức bầu cử và cả bộ trưởng Tư Pháp của ông cũng từng bác bỏ quan điểm này. Lập luận của ông Trump cũng bị tòa án bác bỏ hoàn toàn, bao gồm cả các chánh án do chính vị cựu tổng thống đề cử.
Tuy nhiên hiện tại số lượng người trong đảng Cộng Hòa bất đồng quan điểm với ông Trump còn khá hiếm. Từ Ohio đến Georgia và Arizona, các ứng cử viên tranh cử vào Thượng Viện, thống đốc bộ trưởng Tư Pháp tiểu bang hoàn toàn đồng ý với lời nói dối của ông Trump. Có vẻ như họ đang cố gắng giành sự ủng hộ hoặc làm dịu cơn thịnh nộ của ông Trump.
Tại Arizona tối hôm Thứ Bảy, 15 Tháng Giêng, các ứng cử viên theo phe ông Trump tuyên bố rằng kết quả cuộc bầu cử năm 2020 bị thay đổi vì gian lận và ông Trump mới là tổng thống thắng cử hợp pháp.
Trong thời gian ngắn, lập trường như vậy có thể giúp các ứng cử viên đảng Cộng Hòa này được lợi thế trong cuộc bầu cử sơ bộ trong đảng. Tuy nhiên vẫn có một số lo ngại rằng điều này có thể ảnh hưởng đảng Cộng Hòa trong cuộc tổng tuyển cử mùa Thu, đặc biệt với những cử tri vùng ngoại ô, những người ngày càng có ảnh hưởng hơn trong các cuộc bầu cử gần đây. Nếu đảng Cộng Hòa càng thiên về cánh hữu, thì đảng Dân Chủ càng dễ dàng cáo buộc họ là cực đoan khi vào giai đoạn tổng tuyển cử.
Ông Chris DeRose, một luật sư và cựu thư ký tại tòa thượng thẩm ở Maricopa County, Arizona, thành viên đảng Cộng Hòa, cho rằng một số người dù biết kết quả cuộc bầu cử 2020 là chính xác, nhưng vẫn cố lấy lòng ông Trump bằng cách thể hiện sự nghi ngờ về tính xác thực của cuộc bầu cử ấy.
Ông bày tỏ: “Rõ ràng ông Donald Trump vẫn là người có quyền lực nhất đảng Cộng Hòa. Điều này có thể tạo nên sự khác biệt trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng này.”
Chẳng hạn, tại cuộc bầu Thượng Viện ở Arizona, một số chính trị gia đảng Cộng Hòa đang mong chờ ông Ducey có thể tranh đua cùng ông Mark Kelly, ứng cử viên đảng Dân Chủ. Tuy nhiên với tình hình hiện tại khi ông Trump liên tục tấn công ông Ducey vì không ủng hộ tuyên bố kết quả bầu cử 2020 bị sai, ông Ducey khó có thể thành công trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng Hòa.
Trước đó ông Trump, người liên tục cho biết sẽ ra ứng cử tổng thống 2024, có lời tuyên bố không bao giờ ủng hộ ông Ducey. Việc này càng được thể hiện rõ trong cuộc mít tinh ở Arizona hôm Thứ Bảy, 15 Tháng Giêng. “Ông Ducey là một đại diện tồi tệ của tiểu bang,” ông Trump tỏ sự chê bai.
Bên cạnh đó, nhiều thành viên đảng Cộng Hòa vẫn đổ lỗi cho Trump về thất bại của đảng này trong hai cuộc bầu cử Thượng Viện Georgia năm 2021. Họ cho rằng ông Trump khiến cử tri giảm niềm tin vào hệ thống bầu cử, từ đó đi bầu cử ít hơn và khiến đảng Cộng Hòa thua cuộc.
Ông Charlie Dent, cựu dân biểu (Cộng Hòa – Pennsylvania), cho biết: “Ông Trump vẫn có ảnh hưởng quá lớn và nhiều ứng cử viên sợ hãi cơn thịnh nộ của ông. Chúng tôi biết rằng ông ấy sẽ dùng quyền lực của mình để lên án những người không đồng ý với lời nói dối của ông về kết quả bầu cử 2020. Các ứng cử viên đang ở thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu họ nói sự thật, họ đối mặt với nguy cơ thất bại trong bầu cử sơ bộ và bị ông Trump nhắm đến. Còn nếu chọn tin theo lời ông Trump, thì họ có thể bị nhiều cử tri xa lánh.”
Trong khi đó, ông DeRose cho biết ông không lo vấn đề này sẽ làm giảm lượng cử tri đi bầu, dù trước đó có tấm gương ở Georgia.
“Lực lượng đảng Cộng Hòa vẫn khá nhiệt tình,” ông chia sẻ, dự đoán rằng kết quả bầu cử sẽ ngang bằng với 2010, năm mà đảng Cộng Hòa làm nên lịch sử trong Hạ Viện. Với tình hình lạm phát gia tăng và những chỉ trích về việc ông Biden cho rút quân khỏi Afghanistan, ông DeRose cho rằng kết quả cuộc bầu cử sẽ có lợi cho đảng Cộng Hòa.
Một số người khác lại không đồng ý với ý kiến này. Bà Barbara, cựu dân biểu (Cộng Hòa – Virginia), cảnh báo thành viên đảng Cộng Hòa rằng họ có thể đang chọn trúng những ứng cử viên cực đoan, những người có nguy cơ thua trong cuộc tổng tuyển cử.
Tuy nhiên, ông Trump vẫn kiên định với vấn đề này vào hôm Thứ Bảy, 15 Tháng Giêng ở Florence, Arizona, một thành trì của đảng Cộng Hòa.
Các phụ tá của ông nói đây là một trong những hành động đầu tiên trong chuỗi các cuộc xuất hiện trước công chúng của ông Trump trong nhiều tháng tới.
Hôm Thứ Sáu, 14 Tháng Giêng, ông Trump công bố lịch trình các cuộc mít tinh khác vào cuối tháng Giêng ở Texas, nơi bầu cử sơ bộ 1 Tháng Ba chính thức đánh dấu sự bắt đầu vận động cho cuộc bầu cử giữa khóa. (V.Giang) [kn]
