WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về một thỏa thuận có thể gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran, sau cuộc họp kéo dài khoảng hai giờ tại Tòa Bạch Ốc dù trước đó chính ông nói sẽ đưa ra “final determination,” tức quyết định cuối cùng, trong cuộc họp này, CNBC loan tin hôm Thứ Bảy, 30 Tháng Năm.
Theo CNBC, một giới chức chính quyền cho biết tổng thống rời cuộc họp mà chưa công bố liệu ông có chấp thuận thỏa thuận nhằm tạm ngưng cuộc chiến Iran kéo dài ba tháng hay không. Trước đó, Tổng Thống Trump viết trên Truth Social rằng Iran phải đồng ý không bao giờ có vũ khí hạt nhân, eo biển Hormuz phải được mở ngay lập tức, không thu phí, và mọi thủy lôi trong tuyến hàng hải này phải bị phá hủy.
NBC News cũng tường thuật rằng tuy các giới chức Mỹ và Ả Rập trong nhiều ngày qua nói thỏa thuận đã gần hoàn tất, văn kiện này vẫn chưa được cả Washington lẫn Tehran chính thức phê chuẩn. Gần một tuần trước, Ngoại Trưởng Marco Rubio từng nói có thể có “tin tốt” trong vài giờ, nhưng sau đó Trump nói ông sẽ không “vội vàng” ký thỏa thuận.
Trọng tâm của dự thảo là một bản ghi nhớ 60 ngày nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn mong manh đã có từ đầu Tháng Tư và mở đường cho các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân Iran. Theo CNBC, bản ghi nhớ này cũng dự kiến dỡ bỏ các hạn chế tại eo biển Hormuz, yêu cầu Iran gỡ toàn bộ thủy lôi khỏi tuyến đường biển trong vòng 30 ngày, trong khi Mỹ dỡ phong tỏa tương ứng.
Phía Iran phản bác mạnh mẽ
Hãng tin Fars của Iran nói bài đăng của Trump “nêu ra các vấn đề mâu thuẫn với các điều khoản trong văn bản thỏa thuận,” trong đó không có điều khoản nào về việc eo biển Hormuz không được thu phí, cũng không có phần nào nói Iran phải tháo dỡ hoặc phá hủy vật liệu hạt nhân. Fars còn nói “phần quan trọng nhất” của thỏa thuận là việc thanh toán ngay lập tức $12 tỷ tài sản bị đóng băng của Iran, và Tehran sẽ từ chối đàm phán tiếp nếu khoản tiền này không được giải ngân.
Ông Mohsen Rezaei, một giới chức cao cấp Iran và cựu tổng tư lệnh Vệ Binh Cách Mạng, cáo buộc ông Trump đang “phản bội ngoại giao.” Theo NBC News, ông Rezaei nói bằng việc tiếp tục phong tỏa hải quân và theo đuổi “những đòi hỏi quá mức,” chứng minh rằng ông Trump “không thuộc mẫu người muốn đàm phán” và đang theo đuổi mục tiêu khác.
Một giới chức Ả Rập cao cấp trực tiếp tham gia trung gian giữa Washington và Tehran nói với NBC News rằng các nhà đàm phán hai bên đã đồng ý các điều khoản của một thỏa thuận ngừng chiến vài ngày trước tại Doha, nhưng cả hai phía đều trì hoãn việc hoàn tất và công bố. Giới chức này mô tả tình trạng hiện nay là “trò con gà và quả trứng,” và gọi sự trì hoãn là “gây bực bội.”
Trong khi đàm phán bị kẹt, tình hình quân sự vẫn căng thẳng tại vùng Vịnh. CNBC cho biết Ngũ Giác Đài nói Iran đã phóng một hỏa tiễn đạn đạo về phía Kuwait và triển khai drone tấn công trong và quanh eo biển Hormuz. Cùng lúc, Bộ Ngân Khố Mỹ công bố các biện pháp cấm vận mới nhắm vào nỗ lực của Tehran nhằm kiểm soát giao thông qua eo biển này.
Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth nói tại diễn đàn quốc phòng Shangri-La Dialogue ở Singapore rằng Tổng Thống Trump “kiên nhẫn” và muốn một “thỏa thuận tuyệt vời” để bảo đảm Iran không có vũ khí hạt nhân. Nhưng ông cũng nói Mỹ sẵn sàng tái khởi động các cuộc tấn công nếu không đạt được thỏa thuận, khẳng định kho dự trữ quân sự của Mỹ “dư sức” cho chiến dịch này. Reuters cũng tường thuật ông Hegseth nói Mỹ sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công Iran nếu đàm phán thất bại. (MPL)
